Không thể phát triển kinh tế nếu thiếu năng lượng
Tại Philippines, phát biểu tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Philippines, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, việc tiếp tục phát triển hạ tầng chiến lược, logistics và năng lượng, đồng thời mong muốn doanh nghiệp hai nước tăng cường liên kết, chia sẻ công nghệ, mở rộng đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực. Thông điệp này ở tầng sâu hơn cho thấy rất rõ rằng, trong bối cảnh mới, không thể phát triển kinh tế nếu thiếu nền tảng năng lượng. Năng lượng nay đã trở thành điều kiện tiên quyết để các nền kinh tế tham gia sâu hơn vào quá trình tái cấu trúc các chuỗi giá trị trong khu vực và trên toàn cầu.
Với quan hệ song phương Việt Nam - Singapore, lãnh đạo hai nước thống nhất thúc đẩy quan hệ Đối tác Kinh tế xanh - Kinh tế số, đặc biệt khi triển khai các dự án kết nối năng lượng sạch và trao đổi tín chỉ carbon. Nội dung này phản ánh xu hướng hình thành những chuỗi liên kết mới giữa sản xuất năng lượng tái tạo, tài chính xanh, công nghệ xanh và các ngành công nghiệp của tương lai. Trong mối quan hệ ấy, Singapore sở hữu thế mạnh về tài chính, công nghệ và khả năng huy động nguồn lực quốc tế, còn Việt Nam lại có lợi thế nổi bật về tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi. Sự bổ trợ đó tạo nền tảng cho mô hình hợp tác mới, trong đó hai nền kinh tế không cạnh tranh mà bổ sung cho nhau để cùng tham gia vào những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp ông Sarath Ratanavadi, Giám đốc, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc điều hành Tập đoàn Gulf Development. Ảnh: TTXVN
Trong chuyến thăm chính thức Thái Lan, những nội dung được trao đổi tiếp tục cho thấy năng lượng đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ song phương. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất triển khai hiệu quả Chiến lược “Ba kết nối”, trong đó có kết nối các chiến lược phát triển bền vững và tăng cường hợp tác trong lĩnh vực chuyển dịch năng lượng công bằng.
Hợp tác năng lượng giữa hai nước không chỉ hướng tới giải quyết nhu cầu trước mắt mà còn được đặt trong tầm nhìn dài hạn về phát triển xanh, tăng trưởng bền vững và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động ngày càng phức tạp của thị trường năng lượng thế giới.
Những định hướng được lãnh đạo Việt Nam đưa ra đã nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ từ cộng đồng doanh nghiệp khu vực. Các doanh nghiệp lớn như Sembcorp, Keppel (Singapore); Gulf, PTT, PTTEP (Thái Lan)… đều bày tỏ mong muốn mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua các dự án liên quan đến năng lượng sạch, LNG, điện khí, hạ tầng xanh hay các mô hình phát triển phát thải thấp. Đằng sau những kế hoạch đầu tư ấy là sự đánh giá rất tích cực về triển vọng phát triển của nền kinh tế Việt Nam. Việt Nam ngày nay đang nổi lên như một trung tâm tăng trưởng mới của ASEAN, nơi nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng cùng với quá trình công nghiệp hóa, phát triển hạ tầng, chuyển đổi số và mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức cao trong nhiều năm tới. Triển vọng đó tạo sức hút đặc biệt đối với các nhà đầu tư quốc tế trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu đang dịch chuyển ngày càng mạnh vào các lĩnh vực năng lượng sạch và hạ tầng xanh.
Hiện thực hóa định hướng lớn
Các cuộc hội đàm, tiếp xúc cấp cao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã mở ra không gian hợp tác mới và xác lập những định hướng chiến lược cho quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác ASEAN nói chung, lĩnh vực năng lượng nói riêng. Với ngành Công Thương, các hoạt động của Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trong khuôn khổ các chuyến công tác đã cho thấy bước chuyển tích cực: hiện thực hóa định hướng ở tầm vĩ mô thành các chương trình hợp tác cụ thể, các dự án có khả năng tạo ra giá trị thực tế cho nền kinh tế.
Chương trình làm việc của Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng không chỉ tập trung vào một lĩnh vực riêng lẻ mà trải rộng từ điện sạch, điện gió ngoài khơi, kết nối lưới điện xuyên biên giới đến dầu khí, LNG và các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn. Điều đó cho thấy cách tiếp cận toàn diện của Việt Nam trong phát triển năng lượng, vừa giải quyết yêu cầu trước mắt về bảo đảm đủ năng lượng cho tăng trưởng, vừa chuẩn bị nền tảng cho quá trình chuyển đổi sang mô hình phát triển xanh hơn, bền vững hơn trong tương lai.
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng và Bộ trưởng phụ trách Năng lượng và Khoa học - Công nghệ Singapore Tan See Leng đưa ra Tuyên bố chung Việt Nam - Singapore về tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng. Ảnh: TTXVN
Tại Singapore, nội dung được hai bên dành nhiều thời gian trao đổi chính là các sáng kiến hợp tác về điện sạch, điện gió ngoài khơi và khả năng xuất khẩu điện từ Việt Nam sang Singapore.
Nhiều năm qua, ASEAN luôn theo đuổi mục tiêu xây dựng Lưới điện ASEAN nhằm tăng cường khả năng kết nối và chia sẻ nguồn lực năng lượng giữa các quốc gia thành viên. Dù vậy, quá trình hiện thực hóa mục tiêu này gặp không ít khó khăn do sự khác biệt về trình độ phát triển, cơ chế quản lý và hạ tầng kỹ thuật. Sự xuất hiện của các sáng kiến hợp tác điện sạch giữa Việt Nam và Singapore vì thế mang ý nghĩa như một bước thử nghiệm quan trọng cho tương lai của thị trường điện khu vực. Khi hai bên cùng đánh giá cao các dự án điện gió ngoài khơi và xuất khẩu điện sạch từ Việt Nam sang Singapore, đồng thời coi đây là những dự án có ý nghĩa chiến lược đối với kết nối lưới điện ASEAN, điều đó cho thấy hợp tác năng lượng giữa hai nước đã vượt ra ngoài khuôn khổ song phương để gắn với những mục tiêu lớn hơn của cả khu vực.
Đối với Việt Nam, đây là cơ hội để khai thác hiệu quả những lợi thế mà thiên nhiên ban tặng. Trong khi nhiều quốc gia phải đối mặt với những giới hạn về tài nguyên năng lượng tái tạo thì Việt Nam sở hữu đường bờ biển dài cùng tiềm năng điện gió ngoài khơi được đánh giá thuộc nhóm lớn nhất châu Á. Nếu các dự án kết nối điện sạch được triển khai thành công, Việt Nam không chỉ thu hút thêm nguồn vốn đầu tư, công nghệ và kinh nghiệm quản lý quốc tế mà còn có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị năng lượng sạch của khu vực. Xa hơn nữa, đây có thể trở thành nền tảng để Việt Nam từng bước khẳng định vai trò là một trung tâm sản xuất năng lượng tái tạo của ASEAN trong những thập niên tới.
Làm việc với lãnh đạo Tập đoàn PTT và PTTEP, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng đã trao đổi sâu về các dự án dầu khí giữa hai nước Việt Nam – Thái Lan, trong đó nổi bật là Chuỗi dự án khí - điện Lô B. Đây không chỉ là một dự án năng lượng có quy mô lớn mà còn được xem là một trong những mắt xích quan trọng trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia của Việt Nam. Bộ trưởng đề nghị các bên tiếp tục phối hợp chặt chẽ nhằm bảo đảm tiến độ đồng bộ từ phát triển mỏ, hệ thống đường ống dẫn khí đến các nhà máy điện cho thấy quyết tâm rất lớn trong việc đưa dự án vào vận hành theo đúng kế hoạch, hướng tới mục tiêu có dòng khí đầu tiên trong năm 2027.
Ý nghĩa của những dự án như Lô B không chỉ nằm ở những con số về trữ lượng hay công suất phát điện. Điều quan trọng hơn là khả năng tạo ra nguồn nhiên liệu ổn định cho hệ thống điện quốc gia trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục tăng mạnh cùng với quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Những năm gần đây, nhiều tổ chức quốc tế đều dự báo nhu cầu điện của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng ở mức cao nhất khu vực Đông Nam Á. Điều đó đồng nghĩa với việc bảo đảm nguồn cung nhiên liệu cho các nhà máy điện khí sẽ có ý nghĩa quyết định đối với khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.
Hiện nay, LNG đang được xem là nguồn nhiên liệu chuyển tiếp quan trọng giúp giảm phát thải so với than, đồng thời bảo đảm tính linh hoạt và ổn định cho hệ thống điện. Việc Tập đoàn PTT bày tỏ mong muốn mở rộng hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực LNG, LPG, dầu thô, sản phẩm dầu khí và thậm chí sẵn sàng phối hợp chia sẻ nguồn LNG trong các tình huống khẩn cấp, cho thấy quan hệ hợp tác năng lượng giữa hai nước đang phát triển theo hướng ngày càng thực chất và toàn diện hơn.
Những hoạt động của Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho thấy hợp tác năng lượng của Việt Nam đang chuyển từ mô hình theo từng dự án đơn lẻ sang mô hình kết nối hệ sinh thái. Từ điện sạch, LNG, dầu khí đến hạ tầng truyền tải, tài chính xanh và các cơ chế hợp tác khu vực, các mắt xích đang từng bước được liên kết thành một cấu trúc lớn hơn...
Một nội dung then chốt tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là yêu cầu: “Tiếp tục hoàn thiện đồng bộ và đột phá mạnh mẽ trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội; nhất là kết cấu hạ tầng giao thông đa phương thức, hạ tầng công nghệ phục vụ cho quá trình quản lý, quản trị và kiến tạo phát triển, hạ tầng phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu, hạ tầng văn hoá, giáo dục, thể thao”, trong đó, năng lượng được nhắc đến như một trụ cột quan trọng.
