Sự bùng nổ của thương mại điện tử mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng khiến tình trạng buôn bán hàng giả, hàng nhái và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) diễn biến ngày càng tinh vi, phức tạp. Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đình Khoa - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) Hà Tĩnh để làm rõ hơn về chiến lược và những mũi nhọn trọng tâm của đơn vị để thiết lập một môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ thương hiệu chân chính và quyền lợi người tiêu dùng.
- Thưa ông, lực lượng QLTT Hà Tĩnh đang triển khai những mũi nhọn chiến lược nào để kiểm tra, xử lý vi phạm SHTT trên môi trường số?
Ông Nguyễn Đình Khoa:Trong tình hình mới hiện nay, việc đẩy mạnh công tác kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trên môi trường số, đặc biệt là lĩnh vực thương mại điện tử, đã trở thành một mũi nhọn xung kích quan trọng hàng đầu của lực lượng.
Theo đó, chúng tôi duy trì sự giám sát chặt chẽ và liên tục đối với các website thương mại điện tử, các ứng dụng, cũng như các trang mạng xã hội lớn như Facebook hay TikTok, đồng thời đặc biệt lưu tâm đến các hoạt động livestream quảng cáo và chốt đơn bán hàng trực tuyến.
Nhằm nâng cao hiệu quả ngăn chặn từ sớm, Chi cục QLTT đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các tổ chức, doanh nghiệp công nghệ tiên phong để thực hiện các biện pháp kỹ thuật như chặn truy cập, đồng thời kiên quyết yêu cầu gỡ bỏ toàn bộ các nội dung, gian hàng có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người tiêu dùng và các thương hiệu chân chính.
- Xin ông chia sẻ về sự chuyển dịch phương thức kiểm tra thực tế trong thời gian qua để quản lý địa bàn hiệu quả, tránh dàn trải?
Ông Nguyễn Đình Khoa:Nhằm tối ưu hóa hiệu quả hoạt động nghiệp vụ, chúng tôi đã tiến hành chuyển dịch mạnh mẽ phương thức kiểm tra theo hướng có trọng tâm, trọng điểm thay vì kiểm tra dàn trải như trước đây.
Lực lượng QLTT tập trung tiến hành kiểm tra đột xuất dựa trên cơ sở thu thập thông tin, đánh giá chính xác các dấu hiệu vi phạm và nguồn tin báo đáng tin cậy từ cơ sở. Trong đó, chúng tôi siết chặt việc kiểm soát các nhóm mặt hàng có nguy cơ vi phạm cao như thời trang (quần áo, giày dép, kính mắt), phụ tùng xe máy, ô tô, cùng các loại hóa mỹ phẩm thường xuyên bị các đối tượng xấu lợi dụng làm giả các nhãn hiệu lớn toàn cầu như Adidas, Gucci, Chanel hay Honda.
Bên cạnh đó, Chi cục đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền cấp xã để tăng cường kiểm tra đột xuất các cơ sở sản xuất, các kho bãi tự phát, điểm tập kết hàng hóa nằm sâu trong các khu dân cư hoặc các khu vực địa bàn giáp ranh nhằm triệt phá tận gốc các ổ nhóm tàng trữ, buôn bán hàng gian, hàng giả.
- Lực lượng QLTT Hà Tĩnh đã phối hợp liên ngành và áp dụng biện pháp hình sự ra sao để tăng cường sức răn đe đối với các đối tượng vi phạm?
Ông Nguyễn Đình Khoa:Để tạo sức răn đe mạnh mẽ, nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật, các đội QLTT và các tổ công tác chuyên trách luôn duy trì cơ chế phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa lực lượng QLTT với Công an tỉnh, lực lượng Hải quan và Thanh tra các ngành chuyên môn để kiểm soát chặt chẽ hàng hóa từ khu vực cửa khẩu cho đến thị trường nội địa. Đặc biệt, đối với những vụ việc có quy mô lớn, tính chất phức tạp và mức độ nghiêm trọng, Chi cục QLTT Hà Tĩnh luôn kiên quyết chuyển giao toàn bộ hồ sơ sang cơ quan điều tra để xem xét khởi tố vụ án hình sự.
Việc kiên quyết chuyển xử lý hình sự thay vì dừng lại ở mức phạt hành chính là giải pháp then chốt nhằm nâng cao tính răn đe pháp luật, chấm dứt tình trạng các đối tượng vi phạm xem tiền phạt hành chính chỉ như một khoản chi phí kinh doanh để rồi tiếp tục tái phạm.
- Việc ứng dụng công nghệ thông tin và số hóa dữ liệu đang hỗ trợ như thế nào cho công tác quản lý thị trường của đơn vị?
Ông Nguyễn Đình Khoa:Chúng tôi nhận thức rõ rằng công nghệ phải là trợ thủ đắc lực trong công tác quản lý thị trường thời kỳ mới. Thời gian qua, Chi cục đã phối hợp cùng Sở Khoa học và Công nghệ vận hành hiệu quả Cơ sở dữ liệu của tỉnh về sở hữu trí tuệ nhằm thiết lập bản đồ số minh họa các cơ sở sản xuất kinh doanh lành mạnh, đồng thời phục vụ đắc lực cho công tác tra cứu, phát hiện vi phạm.
Song song với đó, việc tiếp nhận tin báo từ người dân qua hệ sinh thái số cũng được chú trọng khai thác tối đa; người dân có thể dễ dàng phản ánh các hành vi buôn bán hàng giả, hàng nhái thông qua ứng dụng số i-HaTinh hoặc trực tiếp qua số điện thoại đường dây nóng chính thức 0943.294.389, được niêm yết công khai tại các chợ, trung tâm thương mại lớn trên toàn địa bàn.
Ngoài ra, Chi cục thường xuyên tổ chức cho các cơ sở kinh doanh, hộ tiểu thương và doanh nghiệp trên địa bàn ký cam kết “Không sản xuất, tàng trữ, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ”.
Đơn vị còn chủ trì tổ chức các hội nghị chuyên đề hướng dẫn chi tiết giúp tiểu thương nâng cao nhận thức, biết cách phân biệt rõ ràng giữa hàng thật và hàng giả để họ chủ động bảo vệ uy tín kinh doanh của chính mình, đồng thời kịp thời thông tin, tố giác các hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ thông qua hệ thống truyền thông đại chúng.
Xin cảm ơn ông!
“Từ đầu năm đến nay, chúng tôi đã xử lý 127 vụ việc vi phạm quyền sở hữu trí tuệ; xử phạt hành chính 879.750.000 đồng và buộc tiêu hủy lượng hàng hóa trị giá 456.187.000 đồng. Trong thời gian tới, ‘lá chắn số’ sẽ tiếp tục được siết chặt và phát huy tối đa nhằm triệt tiêu ‘đất sống’ của hàng giả, hàng nhái, bảo vệ vững chắc quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng và các doanh nghiệp làm ăn chân chính”,ông Nguyễn Đình Khoa, Chi cục trưởng Chi cục QLTT Hà Tĩnh nhấn mạnh.
