Chủ nhật, 22/11/2026

Tám hiến kế cho Nghị quyết đặc thù về du lịch

Nghị quyết số 59/2026/QH16 về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam được Quốc hội thông qua mở một 'đường băng' mới cho du lịch Việt Nam cất cánh.

Tám hiến kế cho Nghị quyết đặc thù về du lịch

Từ trải nghiệm của một nhà báo đã tìm hiểu kinh nghiệm quốc tế làm du lịch tại gần 30 nước, tôi xin “hiến kế” cho du lịch Việt Nam nhân sự kiện quan trọng này.

Túi khôn của nhân loại

Mỗi quốc gia đi trước trong du lịch đều đã trả học phí bằng thời gian, bằng thất bại, có khi bằng cả một thế hệ chính sách. Người đi sau có lợi thế lớn nhất là không phải trả lại khoản học phí ấy.

Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam được Quốc hội thông qua mở một 'đường băng' mới cho du lịch Việt Nam cất cánh.

Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam được Quốc hội thông qua mở một 'đường băng' mới cho du lịch Việt Nam cất cánh.
Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam được Quốc hội thông qua mở một 'đường băng' mới cho du lịch Việt Nam cất cánh.

Trong bản ghi chép kế hoạch bài viết "Những nhiệm vụ trước mắt của Chính quyền Xô viết năm 1918", V.I. Lênin đã đưa ra một công thức ngắn gọn: “Dùng cả hai tay mà lấy những cái tốt của nước ngoài: Chính quyền xô-viết + trật tự ở đường sắt Phổ + kỹ thuật và cách tổ chức các tơ-rớt ở Mỹ + ngành giáo dục quốc dân Mỹ etc. etc. + + = Σ = chủ nghĩa xã hội” (V.I. Lênin, Toàn tập, tập 36, tr. 550). Tinh thần cốt lõi của công thức này là học cái hay của người để làm mạnh cái của mình, đó là phương pháp luận, không phải sự vay mượn.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt nền cho tinh thần ấy từ những ngày đầu xây dựng Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Trong “Lời kêu gọi Liên hợp quốc cuối năm 1946”, Người khẳng định nước Việt Nam “sẵn sàng thực thi chính sách mở cửa và hợp tác trong mọi lĩnh vực”, sẵn sàng “mở rộng các cảng, sân bay và đường sá giao thông cho việc buôn bán và quá cảnh quốc tế” (Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 4, NXB Chính trị quốc gia – Sự thật, Hà Nội, 2011, tr. 470). Tám mươi năm sau, tinh thần mở cửa, kết nối với thế giới ấy tiếp tục được kế thừa và phát triển. Hệ thống cảng biển, sân bay, mạng lưới giao thông không chỉ phục vụ giao thương quốc tế mà còn trở thành những cửa ngõ quan trọng đón khách du lịch.

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới xác định: du lịch “là ngành kinh tế tổng hợp, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hoá cao; có khả năng tạo ra giá trị gia tăng lớn, thúc đẩy tiêu dùng, mở rộng thị trường dịch vụ”.

Ngày 21/11/2026, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đã biểu quyết thông qua Nghị quyết số 59/2026/QH16 về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam đã thể chế hoá một phần chủ trương ấy bằng 14 điều. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Qua nhiều chuyến công tác, khảo sát ở gần 30 nước trên thế giới mấy năm qua, người viết nhận thấy điểm chung của những nền du lịch thành công: họ không coi du lịch là việc riêng của cơ quan du lịch. Khách đến để xem, nhưng tiền nằm ở chỗ khách ăn, ở, mua sắm, đi lại. Mỗi đồng chi tiêu ấy đi qua tay ngành thương mại, ngành công nghiệp hàng tiêu dùng, ngành tài chính.

Tám hiến kế dưới đây đi từ nhận định ấy. Có hiến kế Nghị quyết về chính sách đặc thù phát triển du lịch đã mở cửa, cần làm cho tới; có hiến kế Nghị quyết chưa đề cập, cần chuẩn bị cho nghị định hướng dẫn hoặc Luật Du lịch sửa đổi dự kiến trình Quốc hội năm 2027.

Marina Bay Sands, Singapore - tổ hợp du lịch, mua sắm, hội nghị là sản phẩm của cách làm gắn du lịch với thương mại.
Marina Bay Sands, Singapore - tổ hợp du lịch, mua sắm, hội nghị là sản phẩm của cách làm gắn du lịch với thương mại.

Bức tranh cần xem

Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng tích cực của khách du lịch, theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4%; 10 tháng năm 2026 đạt hơn 19,5 triệu lượt, tăng 13,8% so với cùng kỳ năm 2025. Cùng với tăng trưởng về lượng khách, năng lực phát triển du lịch của Việt Nam cũng dần được cải thiện. Ngày 25/9/2026, Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) công bố chỉ số năng lực phát triển du lịch của Việt Nam đạt 4,15 điểm, lên hạng 52, tăng 7 bậc.

Tuy nhiên, đích đến vẫn còn xa. Nghị quyết 26-NQ/TW đặt mục tiêu năm 2030 đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế, tổng thu từ khách du lịch 80 - 90 tỷ USD, du lịch đóng góp trực tiếp 10 - 12% GDP; năm 2045 thuộc nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới. Khoảng cách giữa hạng 52 và nhóm 30 quốc gia dẫn đầu không thể rút ngắn chỉ bằng việc gia tăng lượng khách. Mà cần rút ngắn khoảng cách bằng chi tiêu của mỗi lượt khách.

Theo số liệu sơ bộ của Cơ quan Du lịch Nhật Bản, năm 2024 khách quốc tế chi tiêu 8,1 nghìn tỷ yên, tăng 53,4%, trong năm đón kỷ lục 36,9 triệu lượt khách.

Tám hiến kế cho Nghị quyết đặc thù về du lịch - 3
Tám hiến kế cho Nghị quyết đặc thù về du lịch - 3

Nguồn: Cơ quan Du lịch Nhật Bản, số liệu sơ bộ, dẫn theo Nippon.com.

Mua sắm chiếm gần ba phần mười chi tiêu, đứng sát lưu trú. Ba khoản lớn nhất đều nằm ngoài cửa cơ quan du lịch: khách sạn, cửa hàng, nhà hàng. Đó là lý do hiến kế đầu tiên, cũng là hiến kế lớn nhất, nói về cái bắt tay giữa du lịch với thương mại.

Tàu du lịch neo giữa các đảo đá vôi trên vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, lúc chiều tối.
Tàu du lịch neo giữa các đảo đá vôi trên vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, lúc chiều tối.

Hiến kế thứ nhất: một cơ chế liên bộ cho du lịch và thương mại

Năm 2021, Dubai sáp nhập Sở Kinh tế với Sở Du lịch thành Sở Kinh tế và Du lịch. Người đứng đầu Tiểu vương quốc giải thích việc nâng năng lực cạnh tranh toàn cầu “đòi hỏi những cách nghĩ mới”. Cơ quan mới nhận bảy chỉ tiêu cùng lúc, trong đó có tăng 150% giá trị đóng góp của khu vực công nghiệp trong 5 năm, mở rộng 50% thị trường xuất khẩu cho sản phẩm địa phương, tăng 40% lượng khách lên 25 triệu lượt năm 2025, thu hút 400 sự kiện kinh tế toàn cầu mỗi năm (The National, 6/11/2021). Công nghiệp, xuất khẩu, du lịch, sự kiện được giao cho một đầu mối, đo bằng một bộ chỉ tiêu.

Đối với Việt Nam, không cần sáp nhập bộ máy. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch quản lý điểm đến, sản phẩm văn hoá, xúc tiến du lịch. Bộ Công Thương quản lý thương mại nội địa, xúc tiến thương mại, thương mại điện tử, hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài. Hai mảng ấy gặp nhau đúng ở túi tiền của khách. Điều cần là một cơ chế để hai Bộ cùng chung mục tiêu, cùng chung thước đo.

Chương trình hành động của Chính phủ ban hành kèm Nghị quyết số 263/NQ-CP năm 2026 đã đặt nền cho sự phối hợp ấy. Trong đó, Chính phủ yêu cầu “lồng ghép quảng bá du lịch Việt Nam trong các hoạt động xúc tiến thương mại quốc gia, hội chợ, triển lãm, tuần hàng Việt Nam” cùng hoạt động của hệ thống thương vụ; giao Bộ Công Thương chủ trì xây dựng quy định với nền tảng kinh doanh du lịch trực tuyến xuyên biên giới, phối hợp với Bộ Tài chính về hoàn thuế giá trị gia tăng, cùng hạn tháng 12/2027.

Hiến kế cụ thể: hai Bộ ký một chương trình phối hợp có chỉ tiêu định lượng, thành lập tổ công tác liên Bộ thường trực; chỉ tiêu chung nên là chi tiêu mua sắm của khách quốc tế, số điểm bán hàng phục vụ khách quốc tế, giá trị hàng Việt khách mang về nước. Mỗi Thương vụ Việt Nam ở thị trường trọng điểm có thêm một nhiệm vụ đo được: đưa bao nhiêu đoàn doanh nghiệp lữ hành, bao nhiêu nhà nhập khẩu sang Việt Nam mỗi năm. Hai Bộ có thể không chung một mái nhà, nhưng phải chung một mục tiêu.

Khu Myeongdong, Seoul về đêm, một trong những phố mua sắm đông khách quốc tế nhất Hàn Quốc.
Khu Myeongdong, Seoul về đêm, một trong những phố mua sắm đông khách quốc tế nhất Hàn Quốc.

Hiến kế thứ hai: hoàn thuế ngay tại quầy

Việc hoàn thuế giá trị gia tăng cho khách quốc tế cũng được đặt ra theo hướng mở rộng và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động mua sắm.

Tại Báo cáo số 1135/BC-CP của Chính phủ xác định việc hoàn thuế giá trị gia tăng cho người nước ngoài thuộc thẩm quyền Chính phủ theo Luật Thuế giá trị gia tăng, “không cần quy định tại Nghị quyết”; Bộ Tài chính được giao nghiên cứu mở rộng điểm hoàn thuế, đơn giản hoá thủ tục, “bao gồm hoàn thuế tại điểm bán”.

Hàn Quốc đã làm điều này từ ngày 1/1/2016. Khách quốc tế mua hàng tại cửa hàng được cấp phép được trừ thuế ngay khi thanh toán, không phải xếp hàng ở sân bay. Năm đầu áp dụng, mỗi giao dịch từ 30.000 tới 200.000 won được hưởng, tổng mức hưởng trong một chuyến đi tới 1 triệu won (Korea Times, 28/6/2016). Hệ thống khởi đầu ở cửa hàng bách hoá, siêu thị lớn rồi lan xuống cửa hàng nhỏ, chuỗi cửa hàng tiện lợi. Chuỗi GS25 đặt mục tiêu đưa dịch vụ tới 1.000 cửa hàng ngay trong năm 2016.

Một khách mua hộp trà, chiếc khăn lụa, bộ gốm có giá vài trăm nghìn đồng sẽ không xếp hàng ở sân bay để nhận lại vài chục nghìn. Nhưng khách ấy sẽ mua nhiều hơn nếu giá trừ thuế hiện ngay trên hoá đơn. Hiến kế cụ thể: thí điểm hoàn thuế tại điểm bán ở ba cực tăng trưởng Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng cùng Phú Quốc (An Giang) từ năm 2027, ưu tiên cửa hàng bán sản phẩm OCOP, sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam. Bộ Tài chính phụ trách hoàn thiện thủ tục thuế; Bộ Công Thương tổ chức, xây dựng, phát triển mạng lưới điểm bán đạt chuẩn; ngành du lịch kết nối các điểm bán với các tuyến, điểm đến vào chương trình tour của du khách.

Hiến kế thứ ba: một mùa mua sắm quốc gia cho khách quốc tế

Năm 1996, Dubai tổ chức Lễ hội Mua sắm đầu tiên, khi nhiều trung tâm thương mại lớn của thành phố còn chưa xây xong. Theo The National, mục đích ghi rõ từ đầu là định vị Dubai thành điểm đến du lịch hàng đầu, kích thích cả kinh tế lẫn du lịch. Lễ hội kéo dài khoảng một tháng, phủ cả thành phố, từ trung tâm thương mại tới chợ vàng truyền thống. Gian hàng quốc tế bên bờ lạch Dubai năm 1997 về sau thành Global Village, một điểm tham quan thường niên của thành phố.

Hàn Quốc có Korea Grand Sale từ năm 2011, tổ chức vào mùa thấp điểm để kéo khách quốc tế. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc chủ trì cùng Ủy ban Visit Korea, doanh nghiệp lữ hành, lưu trú, bán lẻ, giải trí tự nguyện tham gia. Năm 2023, cả 9 hãng hàng không nội địa giảm giá tới 94% trên khoảng 110 đường bay từ nước ngoài tới Hàn Quốc; khoảng 300 nhà hàng, quán cà phê trên cả nước tham gia ưu đãi (Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc, 12/01/2023).

Việt Nam đã có hạt nhân. Quyết định số 1184/QĐ-BCT ngày 21/5/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương tổ chức “Chương trình Khuyến mại tập trung quốc gia lần 1 năm 2026 - The First Vietnam Grand Sale in 2026” từ ngày 1 - 31/7/2026, mức giảm giá tối đa 100%. Kế hoạch kèm theo đặt mục đích kết hợp khuyến mại với hội chợ, lễ hội truyền thống địa phương “để quảng bá sản phẩm, văn hóa vùng miền của Việt Nam và thu hút du lịch”.

Từ cơ sở đó, hiến kế cụ thể đó là nâng chương trình khuyến mại tập trung thành một mùa mua sắm có hai đối tượng, người tiêu dùng trong nước và khách quốc tế. Bộ Công Thương chủ trì phần thương mại, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì phần điểm đến, hãng hàng không, khách sạn, lữ hành cùng tham gia như Korea Grand Sale. Thời điểm nên chọn mùa thấp điểm của khách quốc tế để lấp chỗ trống công suất buồng, ghế máy bay. Gói hoàn thuế tại điểm bán ở hiến kế thứ hai là món quà mở đầu cho mùa mua sắm ấy.

Sảnh khởi hành Nhà ga 2, Sân bay Narita, Tokyo (Nhật Bản) dịp nghỉ năm mới. Từ năm 2019, mỗi người rời Nhật Bản đóng 1.000 yên thuế du khách quốc tế.

Sảnh khởi hành Nhà ga 2, Sân bay Narita, Tokyo (Nhật Bản) dịp nghỉ năm mới. Từ năm 2019, mỗi người rời Nhật Bản đóng 1.000 yên thuế du khách quốc tế.
Sảnh khởi hành Nhà ga 2, Sân bay Narita, Tokyo (Nhật Bản) dịp nghỉ năm mới. Từ năm 2019, mỗi người rời Nhật Bản đóng 1.000 yên thuế du khách quốc tế.

Hiến kế thứ tư: một người giữ "chìa khóa" ban đêm

Điều 9 Nghị quyết số 59/2026/QH16 cho phép thử nghiệm có kiểm soát tối đa 3 năm việc để tổ hợp biểu diễn nghệ thuật, trung tâm hoà nhạc, phố lễ hội, khu giải trí phức hợp quy mô lớn hoạt động 24/7. Đề án do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định. Yếu tố còn thiếu là người điều phối hàng ngày.

Tại Thủ đô Amsterdam (Hà Lan), bầu “thị trưởng đêm” đầu tiên năm 2003, khi đời sống về đêm của thành phố bị coi là đang đi xuống. Vị trí ấy do liên minh giữa đại diện doanh nghiệp ban đêm và chính quyền thành phố lập ra, làm cầu nối giữa các nhóm lợi ích. Một trong những thành quả là giấy phép hoạt động 24 giờ được áp dụng năm 2013. Còn London triển khai theo mô hình này vào năm 2016, bổ nhiệm “Night Czar” đầu tiên để bảo vệ nền kinh tế đêm trị giá 26,3 tỷ bảng Anh; Paris, Berlin, Sydney, Zurich, quận Shibuya của Tokyo cũng đều có vị trí tương tự (The Conversation, 2016).

Thị trưởng đêm không phải để mở thêm quán bar. Việc chính của họ là hoà giải: giữa chủ cơ sở muốn mở khuya với cư dân muốn ngủ yên, giữa doanh nghiệp với công an, phòng cháy, môi trường. Từ các quốc gia, hiến kế cụ thể, tại Việt Nam, mỗi địa phương làm đề án thử nghiệm theo Điều 9 nên giao một đầu mối điều phối kinh tế đêm cấp thành phố, đặt ở Sở Công Thương hoặc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, có hội đồng tư vấn gồm doanh nghiệp, tổ dân phố, lực lượng chức năng. Đầu mối ấy chịu trách nhiệm báo cáo bộ chỉ số công khai mà Điều 9 đòi hỏi khi đánh giá hàng năm.

Hiến kế thứ năm: một nghìn yên làm nên một quỹ

Tại Nhật Bản, từ ngày 7/1/2019, nước này thu thuế du khách quốc tế 1.000 yên với mọi người rời Nhật Bản, không phân biệt quốc tịch. Cơ quan Xúc tiến du lịch quốc gia Nhật Bản công bố nguồn thu được dùng cho ba việc: tạo môi trường du lịch thuận tiện, dễ chịu hơn; cải thiện việc tiếp cận thông tin về điểm đến; phát triển tài nguyên du lịch dựa trên tài sản văn hoá, thiên nhiên đặc thù của từng vùng. Một khoản thu nhỏ với từng khách, cộng lại thành nguồn tiền ổn định, có địa chỉ chi rõ.

Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù chưa có công cụ này. Theo Báo cáo 1135/BC-CP của Chính phủ, Quỹ Hỗ trợ phát triển du lịch sẽ được nghiên cứu trong dự án Luật Du lịch sửa đổi trình Quốc hội năm 2027. Nguồn thu cho quỹ phải được thiết kế khớp với Luật Ngân sách nhà nước, Luật Phí và lệ phí ngay từ đầu. Theo đó, hiến kế cụ thể: dùng thời gian từ nay tới năm 2027 để chuẩn bị phương án tài chính cho quỹ. Mức thu nên rất thấp so với chi tiêu bình quân của khách, gắn vào vé máy bay hoặc phí thị thực, kèm danh mục chi công khai: nhà vệ sinh, biển chỉ dẫn đa ngữ, dữ liệu du lịch, đào tạo nhân lực, bảo tồn di sản. Khách sẵn lòng trả khoản nhỏ khi thấy nó quay lại thành trải nghiệm tốt hơn.

Jewel Changi, Singapore, tổ hợp mua sắm, giải trí nối liền nhà ga sân bay.
Jewel Changi, Singapore, tổ hợp mua sắm, giải trí nối liền nhà ga sân bay.

Hiến kế thứ sáu: đưa sản phẩm làng ra sân bay

Ohno Kenichi, giáo sư Viện Nghiên cứu chính sách quốc gia Nhật Bản, người nhiều năm làm việc với Việt Nam về chính sách công nghiệp, ghi lại trong cuốn Learning to Industrialize (2013) gốc rễ của phong trào “Mỗi làng một sản phẩm: Thị trấn Oyama, tỉnh Oita, khởi động phong trào trồng mận, hạt dẻ năm 1961; dựa trên kinh nghiệm ấy, Thống đốc Oita Hiramatsu Morihiko phát động phong trào năm 1979, nhấn vào sáng kiến của địa phương, Nhà nước đứng bên hỗ trợ. Cũng theo Ohno, Đài Loan (Trung Quốc) học mô hình này với chương trình Mỗi thị trấn một sản phẩm từ năm 1989, do cơ quan quản lý doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngành kinh tế điều hành, nhắm cùng lúc thị trường nội địa lẫn thị trường du lịch, có chuỗi cửa hàng riêng.

Điểm đáng học là cơ quan kinh tế cầm trịch, du lịch là một kênh tiêu thụ. Khoản 3 Điều 7 Nghị quyết số 59/2026/QH16 hỗ trợ khách sạn, công ty lữ hành ký hợp đồng mua dài hạn sản phẩm OCOP, mức hỗ trợ căn cứ giá trị hàng thực mua. Chương trình hành động của Chính phủ yêu cầu phát triển không gian giới thiệu, bán sản phẩm Việt Nam tại trung tâm du lịch, sân bay, cửa khẩu, cảng biển, khách sạn, ưu tiên sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam.

Đến tháng 9/2026, cả nước có 21.028 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao, nhưng khoảng 3.374 sản phẩm đã hết hạn công nhận (Báo Nông nghiệp và Môi trường). Hiến kế cụ thể: xây dựng một chuỗi cửa hàng “Sản phẩm Việt” thống nhất nhận diện tại các sân bay quốc tế, ga cảng, khu du lịch quốc gia; ngành Công Thương phụ trách nguồn hàng, tiêu chuẩn, logistics, thương mại điện tử; ngành du lịch đưa cửa hàng vào hành trình. Khách mua tại sân bay, đặt thêm qua sàn sau khi về nước. Như vậy, một lần mua sẽ trở thành một kênh xuất khẩu.

Hiến kế thứ bảy: bếp Việt là đại sứ

Thái Lan coi món ăn là sức mạnh quốc gia. Chương trình Global Thai khởi động năm 2002 đưa nhà hàng Thái ra thế giới như một kênh quảng bá điểm đến. Cơ quan Du lịch Thái Lan chi 144 triệu baht mời Michelin chấm điểm nhà hàng giai đoạn 2017 tới 2021; năm 2017 nước này có khoảng 103.000 người bán hàng ăn đường phố, doanh thu 270 tỷ baht. Joseph Nye, học giả Đại học Harvard cũng đã định nghĩa sức mạnh mềm là “khả năng đạt được điều mình muốn bằng sức hấp dẫn thay vì bằng cưỡng ép hay tiền bạc” (Soft Power, 2004, Báo Công Thương dịch).

Điều đó cho thấy, ẩm thực là một trong những cách lan tỏa sức hấp dẫn của điểm đến vượt ra ngoài biên giới. Khi du khách nước ngoài thưởng thức phở ngay trên quê hương mình, tình yêu và sự tò mò về Hà Nội cũng có thể bắt đầu từ đó.

Nghị quyết 26-NQ/TW đã yêu cầu hình thành hệ thống nhà hàng Việt Nam đạt chuẩn trong nước và quốc tế, “nâng tầm và khẳng định thương hiệu ẩm thực Việt Nam trên bản đồ ẩm thực thế giới”. Nhưng số 59/2026/QH16 chưa có chính sách riêng cho việc ấy. Vì vậy, hiến kế cụ thể cho vấn đề này là, Bộ Công Thương, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao cần cùng xây dựng, tổ chức chương trình nhà hàng Việt đạt chuẩn ở nước ngoài, gắn với nguồn nguyên liệu xuất khẩu: nước mắm, gạo, cà phê, gia vị. Nhà hàng vừa là điểm quảng bá du lịch, vừa là đầu ra của hàng nông sản, thực phẩm chế biến.

Nghị quyết 26-NQ/TW yêu cầu hình thành hệ thống nhà hàng Việt Nam đạt chuẩn trong nước và quốc tế.
Nghị quyết 26-NQ/TW yêu cầu hình thành hệ thống nhà hàng Việt Nam đạt chuẩn trong nước và quốc tế.

Hiến kế thứ tám: đo chi tiêu theo từng quốc tịch

Nhật Bản không chỉ công bố tổng chi tiêu. Năm 2024, Cơ quan Du lịch Nhật Bản cho biết khách Trung Quốc chiếm 21,3% tổng chi tiêu, Đài Loan (Trung Quốc) 13,4%, Hàn Quốc 11,8%; khách Anh chi bình quân cao nhất, 383.000 yên mỗi người, sát sau là Australia 382.000 yên, Tây Ban Nha 370.000 yên. Với bảng số ấy, nhà làm chính sách biết nên mở thị thực cho ai, xúc tiến ở đâu, mở đường bay nào.

Theo Điều 11 Nghị quyết số 59/2026/QH16 yêu cầu chính sách thị thực ưu tiên khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày. Muốn biết ai chi tiêu cao thì phải đo. Trong 10 thị trường lớn nhất 10 tháng năm 2026, Hoa Kỳ 808,7 nghìn lượt, Ấn Độ 744,6 nghìn lượt, Australia 543 nghìn lượt vẫn chưa thuộc diện đơn phương miễn thị thực. Hiến kế cụ thể cho vấn đề này: cơ quan thống kê cùng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cần công bố hàng quý chi tiêu bình quân, số đêm lưu trú, cơ cấu chi tiêu theo quốc tịch, lấy từ dữ liệu thanh toán thẻ, dữ liệu lưu trú, khảo sát tại sân bay.

Cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia mà Nghị quyết 26-NQ/TW yêu cầu hình thành đến năm 2030 nên bắt đầu từ bảng số này:

Nguồn: Tổng hợp từ các tài liệu dẫn trong bài.
Nguồn: Tổng hợp từ các tài liệu dẫn trong bài.

Người xưa mở thương cảng Vân Đồn

Tinh thần mở cửa để buôn bán không xa lạ với ông cha ta. Theo Đại Việt sử ký toàn thư, mùa xuân năm 1149, thuyền buôn ba nước Trảo Oa, Lộ Lạc, Xiêm La vào Hải Đông, xin ở lại buôn bán, triều Lý “bèn cho lập trang ở nơi hải đảo gọi là Vân Đồn để mua bán hàng hoá quý, dâng tiến sản vật địa phương”. Gần 9 thế kỷ trước, người Việt đã biết dành một hòn đảo, một cơ chế riêng để đón khách buôn nước ngoài.

Không phải hiến kế nào cũng phải chờ điều luật mới. Kinh tế đêm theo khung giờ thông thường đã chạy theo Đề án của Thủ tướng Chính phủ từ năm 2020; Nghị quyết số 59/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch chỉ thử nghiệm phần 24/7. Cách nghĩ ấy áp được cho phần lớn tám hiến kế trên: việc nào luật hiện hành đã cho phép thì làm ngay, không chờ điều luật mới, chỉ cần các bộ, ngành cùng phối hợp, "bắt tay" triển khai.

Du lịch là ngành bán trải nghiệm, nhưng doanh thu của nó được tạo ra ở quầy hàng, bàn ăn, phòng ngủ. Khi Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch lo thu hút khách đến còn Bộ Công Thương lo chuẩn bị cho khách có thứ để mua, có chỗ để tiêu, có hàng để mang về, Nghị quyết đặc thù về phát triển du lịch sẽ có thêm “đôi tay” thứ hai. Phát huy sức mạnh của hai ngành, tiếp thu kinh nghiệm, cái hay của thế giới đó là con đường để du lịch Việt Nam thực sự thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Nhà báo Nguyễn Văn Minh, Tổng Biên tập Báo Công Thương

TheoBáo Công Thương

Bạn thấy bài này thế nào?

Phản hồi ẩn danh — chúng tôi không lưu thông tin cá nhân.