Đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh bàn giao gần 43 ha mặt bằng sạch
Ngay sau khi dự án được triển khai, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 1300/QĐ-UBND thành lập Tổ công tác giải phóng mặt bằng do Chủ tịch UBND tỉnh làm Tổ trưởng, đồng thời ban hành Kế hoạch số 69-KH/TCT để chỉ đạo thống nhất trên toàn tuyến.
Các sở, ngành thành viên Tổ công tác được phân công trực tiếp phụ trách từng địa bàn, thiết lập nhóm điều hành trực tuyến nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh. Cùng với đó, 7 phường có dự án đi qua gồm Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu đã thành lập Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng, phân công nhiệm vụ cụ thể đến từng cán bộ phụ trách.
Tính đến ngày 2/6, tổng diện tích thực hiện dự án trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh là 273,13 ha, trong đó diện tích cần thu hồi đất là 188,52 ha. Khối lượng giải phóng mặt bằng trực tiếp hiện nay là 154,37 ha, liên quan đến 1.879 hộ gia đình, cá nhân và 18 tổ chức. Dự kiến có 341 hộ phải bố trí tái định cư.
Dù mới triển khai trong thời gian ngắn, các địa phương đã hoàn thành giải phóng mặt bằng 9,32 ha, đạt 6% diện tích phải thu hồi. Đáng chú ý, diện tích mặt bằng sạch đã bàn giao cho chủ đầu tư đạt gần 43 ha, tương đương 22,8% tổng diện tích thu hồi của dự án.
Trong số các địa phương có tuyến đi qua, phường Tuần Châu và phường Mạo Khê là hai nơi đầu tiên hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng đối với phần diện tích được giao. Phường Tuần Châu đã bàn giao toàn bộ 8,84 ha, trong khi phường Mạo Khê bàn giao 2,41 ha cho chủ đầu tư.
Các địa phương còn lại cũng đang bám sát tiến độ. Phường Uông Bí đã bàn giao 10,63 ha; Hoàng Quế bàn giao 6,82 ha; Đông Mai bàn giao 8,5 ha; Hà An bàn giao 3,27 ha và Yên Tử bàn giao 2,52 ha.
Bên cạnh tiến độ bàn giao mặt bằng, Quảng Ninh cũng chủ động chuẩn bị nguồn lực tài chính cho dự án. Tỉnh đã phê duyệt dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với tổng mức đầu tư 2.760 tỷ đồng; đồng thời bố trí ngay 2.000 tỷ đồng từ nguồn tăng thu tiền sử dụng đất năm 2025 để triển khai công tác giải phóng mặt bằng.
Tuy nhiên, khối lượng công việc phía trước vẫn còn lớn. Toàn tuyến hiện còn 145,05 ha chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, liên quan đến 1.856 hộ dân và 18 tổ chức. Trong đó, phường Hoàng Quế có số hộ bị ảnh hưởng lớn nhất với 982 hộ; phường Đông Mai có 367 hộ; Uông Bí có 257 hộ và Yên Tử có 243 hộ. Ngoài ra, dự án còn liên quan đến các nội dung phức tạp khác.
Hạ tầng chiến lược cho liên kết vùng Đông Bắc
Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh có tổng chiều dài khoảng 120,2 km, đi qua địa phận Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Tổng vốn đầu tư ước tính hơn 147.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 5,6 tỷ USD, do Công ty VinSpeed (thành viên thuộc Vingroup) làm chủ đầu tư. Riêng đoạn qua tỉnh Quảng Ninh dài gần 40 km.
Về tiêu chuẩn kỹ thuật, toàn tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ ray 1.435 mm và điện khí hóa hoàn toàn. Vận tốc khai thác tối đa của đoàn tàu có thể lên tới 350 km/h, cho phép rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Quảng Ninh. Dự án khởi công vào ngày 12/4/2026.
Tỉnh Quảng Ninh yêu cầu các đơn vị liên quan hoàn thành toàn bộ công tác bàn giao mặt bằng trước ngày 30/9/2026. Theo kế hoạch, tuyến đường sắt sẽ chính thức đi vào khai thác thương mại trong năm 2028. Khi vận hành, thời gian di chuyển từ Hà Nội đến Quảng Ninh dự kiến giảm từ hơn 2 tiếng xuống còn khoảng 23 - 30 phút.
Nếu được triển khai đúng tiến độ, dự án sẽ tạo ra thay đổi lớn trong cấu trúc giao thông liên vùng phía Bắc. Không chỉ phục vụ hành khách, tuyến đường sắt tốc độ cao còn có thể thúc đẩy logistics, du lịch và công nghiệp dọc hành lang kinh tế phía Đông Bắc. Với Quảng Ninh, đây là hạ tầng chiến lược giúp mở rộng không gian đô thị, tăng cường kết nối với Thủ đô và các trung tâm kinh tế lớn, đồng thời gia tăng sức hút đầu tư trong giai đoạn địa phương hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
