Hàng loạt dự án năng lượng cần được “đưa vào guồng”
Theo Sở Công Thương Quảng Trị, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh xác định tổng công suất nguồn điện trên địa bàn tỉnh đến năm 2030 trên 12.963 MW; giai đoạn 2031-2035 trên 3.892 MW. Cơ cấu nguồn điện khá đa dạng, từ nhiệt điện than, điện khí đến điện gió, điện mặt trời, thủy điện và các loại hình năng lượng mới. Đến nay, toàn tỉnh có 40 nhà máy điện vận hành thương mại với tổng công suất trên 1.464 MW, cùng 1.524 hệ thống điện mặt trời mái nhà có tổng công suất trên 148 MW. Năm 2025, sản lượng điện phát trên địa bàn đạt gần 4 tỷ kWh.
Tuy nhiên, bức tranh triển khai các dự án mới cho thấy vẫn còn nhiều việc phải làm. Hiện, có 6 dự án đang thi công, gồm 3 dự án điện gió tổng công suất 126 MW và 3 dự án thủy điện tổng công suất 40 MW. Bên cạnh đó, 3 dự án điện khí, 2 dự án điện mặt trời và 22 dự án điện gió đã lựa chọn nhà đầu tư, đang hoàn thiện thủ tục để khởi công. Một số dự án khác đang trong quá trình điều chỉnh chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư hoặc thẩm định chủ trương đầu tư. Đáng chú ý, có 2 dự án điện gió với tổng công suất 230 MW đang hoàn thiện thủ tục tham mưu chấp thuận nhà đầu tư, phấn đấu hoàn thành trước ngày 10/10/2026.
Thực tế triển khai cho thấy, các dự án đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn. Trong đó, khả năng đấu nối, giải tỏa công suất và tiến độ các công trình truyền tải là vấn đề lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đưa nguồn điện vào vận hành. Một số dự án còn chậm giải phóng mặt bằng, trong khi các thủ tục về đất đai, điều chỉnh đầu tư, cấp phép chuyên ngành cũng chưa được xử lý dứt điểm. Không ít dự án kéo dài còn xuất phát từ năng lực tài chính của nhà đầu tư và sự phối hợp giữa các đơn vị liên quan. Đây là những vấn đề cần được xử lý theo từng dự án, thay vì tiếp tục tháo gỡ theo cách chung chung.
Tại buổi làm việc với UBND tỉnh và các sở, ban, ngành, địa phương liên quan về tình hình triển khai các dự án điện trên địa bàn tỉnh Quảng Trị vào sáng ngày 1/10, đại diện lãnh đạo các sở, ngành, địa phương đã tập trung trao đổi về tiến độ chấp thuận chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, giải phóng mặt bằng và phương án xử lý đối với các dự án chậm tiến độ. Đặc biệt, UBND tỉnh Quảng Trị đang yêu cầu rà soát toàn bộ các dự án chậm tiến độ, đánh giá thực chất năng lực của từng nhà đầu tư và kiên quyết xử lý những trường hợp không đủ khả năng triển khai.
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Bùi Hoàng Phương cho biết, tỉnh sẽ đẩy mạnh cơ chế “luồng xanh” trong giải quyết thủ tục pháp lý đối với các dự án điện, đồng thời chủ động làm việc với Bộ Công Thương và các bộ, ngành Trung ương để tháo gỡ những vướng mắc vượt thẩm quyền địa phương.
Kiểm soát tiến độ bằng trách nhiệm cụ thể
Với dư địa lớn về năng lượng, đặc biệt là năng lượng tái tạo, Quảng Trị đang đứng trước cơ hội hình thành trung tâm năng lượng của khu vực. Tuy nhiên, hàng loạt dự án vẫn chậm triển khai do vướng mắc về thủ tục, giải phóng mặt bằng, đấu nối, giải tỏa công suất và năng lực của nhà đầu tư. Tỉnh đang yêu cầu chuyển mạnh từ rà soát, tháo gỡ sang kiểm soát tiến độ và xử lý cụ thể từng dự án.
Phát biểu tại buổi làm việc về tình hình triển khai các dự án điện trên địa bàn, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Vương Quốc Tuấn nhấn mạnh, địa phương có nhiều lợi thế để phát triển năng lượng, nhất là năng lượng tái tạo. Thời gian qua, nhiều dự án điện đã được đưa vào vận hành, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, song vẫn còn không ít dự án chưa khởi công, chậm triển khai hoặc kéo dài tiến độ.
Theo Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị, yêu cầu đặt ra hiện nay là phải nhận diện chính xác nguyên nhân của từng dự án, xác định rõ trách nhiệm và đưa ra giải pháp đủ mạnh để đẩy nhanh tiến độ. Mục tiêu không chỉ là khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng mà còn tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế - xã hội, từng bước đưa Quảng Trị trở thành trung tâm năng lượng của khu vực.
Kết luận buổi làm việc, Bí thư Tỉnh ủy Vương Quốc Tuấn yêu cầu tạo bước chuyển mạnh mẽ trong công tác đôn đốc, triển khai các dự án điện theo quy hoạch. Theo đó, từng dự án phải được phân loại, xây dựng kế hoạch cụ thể và quan trọng nhất là phải kiểm soát được tiến độ thực hiện.
Tinh thần chỉ đạo được đặt ra rất rõ: tiến độ phải được lượng hóa, trách nhiệm phải được xác định và từng mốc công việc phải có người chịu trách nhiệm. Đối với mỗi dự án, nhà đầu tư phải xây dựng lộ trình chi tiết, trong đó xác định thời điểm hoàn thành giải phóng mặt bằng, thời điểm khởi công, tiến độ thi công và kế hoạch giải ngân theo từng tháng. Các địa phương cũng phải chủ động bám sát khung tiến độ, không để tình trạng dự án đã được phê duyệt nhưng công việc thực tế vẫn kéo dài.
Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Trị cùng Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị và đoàn công tác làm việc tại Dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I
Về thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư, tỉnh thống nhất triển khai cơ chế “luồng xanh”, tạo điều kiện tối đa để các dự án đủ điều kiện được triển khai nhanh. Tuy nhiên, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu đi đôi với cải cách thủ tục là kiểm soát chặt chất lượng và năng lực nhà đầu tư.
Theo đó, Quảng Trị hướng tới lựa chọn những nhà đầu tư có năng lực thực chất, có khả năng tạo ra tác động lan tỏa, không chỉ phát triển nguồn điện mà còn có thể kéo theo các lĩnh vực sản xuất, công nghiệp và tiêu thụ điện xanh. Đối với công tác giải phóng mặt bằng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị yêu cầu cá thể hóa trách nhiệm của người đứng đầu, xây dựng tiến độ cụ thể cho từng dự án và từng địa bàn. Quá trình thực hiện phải đồng thời bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của người dân; những vấn đề vượt quá khả năng xử lý của địa phương phải được kịp thời báo cáo, đề xuất phương án tháo gỡ.
Cùng với nguồn điện, hạ tầng truyền tải được xác định là điều kiện then chốt để biến tiềm năng thành năng lực phát điện thực tế. Quảng Trị đang phối hợp, hỗ trợ triển khai Cụm dự án Trạm biến áp 500 kV Lao Bảo, Trạm cắt 500 kV Quảng Trị 2, đường dây 500 kV Lao Bảo - Trạm cắt 500 kV Quảng Trị 2 và các công trình đấu nối. Đây là nhóm công trình có vai trò quan trọng trong giải tỏa công suất các dự án điện gió khu vực phía Tây và tiếp nhận nguồn điện nhập khẩu từ Lào.
Trong lĩnh vực nguồn điện, Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I, công suất 1.403 MW, hiện đạt khoảng 99,63% tiến độ tổng thể. Tổ máy số 1 đã hoàn thành hòa lưới đồng bộ, đốt than lần đầu và dự kiến phát điện thương mại trong tháng 11/2026; tổ máy số 2 dự kiến phát điện thương mại trong tháng 12/2026.
Dự án LNG Quảng Trạch II, công suất 1.500 MW, đã hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi, ký thỏa thuận khung cấp khí LNG tái hóa và hoàn thành lựa chọn nhà thầu EPC. Hợp đồng EPC được ký ngày 9/2/2026. Theo kế hoạch, tổ máy 1 dự kiến phát điện thương mại ngày 28/2/2030, tổ máy 2 ngày 30/4/2030 và hoàn thành dự án trong năm 2030.
Trong khi đó, LNG Quảng Trạch III đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi, phấn đấu hoàn thành phê duyệt trong quý IV/2026; dự kiến phát điện thương mại tổ máy 1 vào quý I/2031 và tổ máy 2 vào quý II/2031.
Đối với thủy điện, Nhà máy Thủy điện La Trọng đã hoàn thành chạy thử 72 giờ đối với 2 tổ máy và đang hoàn tất các thủ tục để tiến tới phát điện thương mại.
Song song với các dự án nguồn điện lớn, Quảng Trị tiếp tục rà soát, tháo gỡ khó khăn cho các dự án năng lượng tái tạo, trong đó có các dự án Hướng Linh 1, Hướng Linh 2, Quảng Trị Win 1, Quảng Trị Win 2, SCI Tân Thành, SCI Hướng Việt. Các vấn đề được tập trung xử lý gồm ranh giới dự án, giải phóng mặt bằng, đấu nối, sử dụng chung hạ tầng, khoảng cách tuabin, cơ chế giá điện và thủ tục đầu tư.
Sở Công Thương cũng tiếp tục tham mưu rà soát, bổ sung các dự án nguồn điện, lưới điện cần thiết; nghiên cứu phương án thay thế các dự án chậm tiến độ, bảo đảm phù hợp với nhu cầu phụ tải và khả năng giải tỏa công suất. Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Vương Quốc Tuấn yêu cầu việc rà soát, bổ sung Quy hoạch điện VIII điều chỉnh phải được thực hiện theo hướng tổng thể, khoa học, sát thực tiễn, qua đó tạo thêm dư địa và một “cú hích” mới cho tăng trưởng.
Với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Quảng Trị đang đặt năng lượng vào vị trí một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế. Song để biến lợi thế về tài nguyên, hạ tầng và quy hoạch thành năng lực tăng trưởng thực tế, yêu cầu đặt ra không chỉ là có thêm dự án mà phải làm thật, làm nhanh, kiểm soát chặt tiến độ và xử lý dứt điểm những dự án không còn khả năng triển khai. Đây cũng là bước chuyển từ tư duy “thu hút dự án” sang “quản trị hiệu quả dự án”, tạo nền tảng để Quảng Trị từng bước hình thành trung tâm năng lượng có quy mô, năng lực và sức lan tỏa trong khu vực.
Báo cáo của Sở Công Thương cho biết, theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tổng công suất nguồn điện trên địa bàn tỉnh đến năm 2030 là trên 12.963MW; giai đoạn 2031-2035 là trên 3.892MW. Cơ cấu nguồn điện đa dạng, gồm: Nhiệt điện than, điện khí, điện gió, điện mặt trời, thủy điện và các loại hình năng lượng khác.