Thị trường mới sau làn sóng điện mặt trời
Sau giai đoạn phát triển mạnh mẽ của điện mặt trời và điện gió, ngành năng lượng đang bước vào một chu kỳ đầu tư mới với trọng tâm là công nghệ lưu trữ năng lượng. Nếu nguồn điện tái tạo giúp tạo ra điện sạch, thì hệ thống lưu trữ được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và gia tăng tính linh hoạt cho hệ thống điện.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) Trịnh Quốc Vũ cho biết, một trong những điểm mới đáng chú ý của Quy hoạch điện VIII điều chỉnh là lần đầu tiên hệ thống lưu trữ năng lượng được xác định như một cấu phần riêng trong quy hoạch phát triển điện lực quốc gia.
Theo ông Trịnh Quốc Vũ, việc đưa hệ thống lưu trữ vào quy hoạch cho thấy lĩnh vực này không còn được nhìn nhận như một công nghệ hỗ trợ đơn thuần mà đang từng bước trở thành một thành phần của hệ thống điện tương lai. Đây cũng là cơ sở quan trọng để hình thành thị trường mới gắn với các công nghệ lưu trữ năng lượng trong những năm tới.
Việc hệ thống lưu trữ năng lượng được đưa vào quy hoạch phát triển điện lực mở ra dư địa cho nhiều lĩnh vực công nghiệp tham gia chuỗi giá trị mới, từ sản xuất thiết bị điện, điện tử, tự động hóa đến phần mềm quản lý năng lượng và các ngành công nghiệp phụ trợ.
Không chỉ là câu chuyện của ngành điện, lưu trữ năng lượng đang dần trở thành một lĩnh vực công nghiệp mới với khả năng thu hút dòng vốn đầu tư lớn trong bối cảnh nhiều quốc gia đẩy mạnh phát triển năng lượng sạch và giảm phát thải carbon.
Hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) đang được xem là một trong những cấu phần quan trọng của hệ thống điện tương lai. Ảnh: ST
Sự xuất hiện của các hệ thống lưu trữ năng lượng cũng đang tạo ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ năng lượng mới, vốn được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh trong thập niên tới.
Cuộc đua không còn nằm trên mái nhà
Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu quan tâm đến việc lắp đặt các hệ thống điện mặt trời để giảm chi phí điện năng thì hiện nay câu hỏi được đặt ra nhiều hơn là làm thế nào để quản lý và sử dụng nguồn điện hiệu quả hơn.
Ông Nguyễn Thượng Quân, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Tích hợp Sao Nam cho biết, xu hướng quan tâm của khách hàng đã có sự thay đổi đáng kể trong vài năm gần đây. Bên cạnh các giải pháp phát điện từ năng lượng tái tạo, nhiều doanh nghiệp hiện bắt đầu quan tâm đến việc lưu trữ và quản lý năng lượng nhằm tối ưu hoạt động sản xuất.
Theo ông Nguyễn Thượng Quân, nhu cầu đối với các giải pháp lưu trữ năng lượng hiện xuất hiện ở nhiều lĩnh vực khác nhau, từ nhà máy sản xuất, trung tâm dữ liệu, hệ thống viễn thông đến các công trình ứng dụng công nghệ cao. Đây đều là những lĩnh vực yêu cầu nguồn điện ổn định, liên tục và có khả năng dự phòng cao.
Xu hướng phát triển của trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, xe điện và các ngành công nghiệp công nghệ cao đang mở rộng đáng kể không gian phát triển cho thị trường lưu trữ năng lượng. Điều đó đồng nghĩa với việc pin lưu trữ sẽ không chỉ phục vụ ngành điện mà còn trở thành một phần quan trọng của nhiều lĩnh vực kinh tế khác.
Nhu cầu sử dụng điện ổn định và tối ưu chi phí đang thúc đẩy nhiều doanh nghiệp quan tâm đến các giải pháp lưu trữ năng lượng. Ảnh: Dương Văn Hạnh
Ở góc độ đầu tư, sự xuất hiện của thị trường lưu trữ năng lượng đang mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp tham gia vào một lĩnh vực còn rất mới tại Việt Nam. Từ sản xuất thiết bị, tích hợp hệ thống đến cung cấp giải pháp quản lý năng lượng, nhiều mắt xích trong chuỗi giá trị vẫn đang chờ được khai phá.
Nếu điện mặt trời từng tạo nên làn sóng đầu tư đầu tiên của quá trình chuyển dịch năng lượng, thì lưu trữ năng lượng có thể là thị trường tỷ USD tiếp theo. Và lần này, cuộc cạnh tranh không còn nằm trên những mái nhà mà nằm ở khả năng làm chủ công nghệ, chiếm lĩnh chuỗi cung ứng và tạo ra các giải pháp năng lượng thông minh cho tương lai.
Quy hoạch điện VIII điều chỉnh lần đầu tiên đưa hệ thống lưu trữ năng lượng thành một cấu phần riêng trong quy hoạch phát triển điện lực quốc gia. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chuẩn bị hạ tầng cho giai đoạn phát triển năng lượng tái tạo quy mô lớn trong thời gian tới.
