Nghị quyết mới làm nền sửa Luật Bảo hiểm xã hội căn bản
Chiều 21/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận tại Tổ về bốn dự án luật: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ, Luật Việc làm; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội; Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).
Phát biểu tại Tổ 15, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết Chính phủ đang xây dựng Đề án để báo cáo Bộ Chính trị, dự kiến trình Ban Chấp hành Trung ương tại Hội nghị Trung ương 5 xem xét ban hành nghị quyết mới về chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội. Nghị quyết mới sẽ thay thế Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 21/5/2018 về cải cách chính sách tiền lương, Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 23/5/2018 về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội của Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa XII. Khi có nghị quyết mới, Luật Bảo hiểm xã hội sẽ được nghiên cứu sửa đổi căn bản, toàn diện hơn.
Vì vậy, theo Phó Thủ tướng, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội lần này chủ yếu giải quyết một số vấn đề trước mắt, trong đó có mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội, góp phần thúc đẩy thị trường lao động, thực hiện mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội. Mục tiêu đặt ra là tới năm 2030 cơ bản bảo đảm bao phủ bảo hiểm xã hội toàn dân. Việc mở rộng bao phủ bảo hiểm y tế thời gian qua đạt kết quả tích cực, tỷ lệ bao phủ đã ở mức cao, tạo nền tảng để tiếp tục thực hiện các mục tiêu an sinh.
Một nội dung được đại biểu Quốc hội quan tâm là Điều 122 về nguyên tắc đầu tư Quỹ, bổ sung việc gửi tiền tại ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước, doanh nghiệp nhà nước trên 50% vốn điều lệ. Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ đã thảo luận kỹ, thống nhất lấy mục tiêu an toàn, bền vững, hiệu quả, bảo đảm nguồn chi trả đúng hạn theo yêu cầu quyền lợi an sinh lâu dài của người dân làm gốc.
Theo đó, việc đầu tư được lựa chọn trong phạm vi kiểm soát được, để bảo toàn, tăng trưởng Quỹ, sử dụng hiệu quả nguồn tiền chưa tới hạn chi trả. Cách làm này vừa bảo toàn tiền bảo hiểm của người dân, vừa tạo thêm nguồn lực hỗ trợ các chính sách an sinh xã hội. Tiêu chí, điều kiện, cách thức thực hiện cụ thể sẽ được Chính phủ quy định chặt chẽ nhằm kiểm soát rủi ro, bảo đảm sử dụng Quỹ đúng mục tiêu.
Sửa luật gắn với cắt giảm thủ tục, phân cấp, phân quyền
Về các dự án luật lần này, Phó Thủ tướng cho biết phạm vi, mức độ sửa đổi khác nhau. Có dự án tập trung giải quyết những vấn đề trước mắt, điều chỉnh thẩm quyền quản lý nhà nước sau sắp xếp tổ chức bộ máy. Có dự án sửa nhiều nội dung để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, nhất là trong tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Theo Phó Thủ tướng, yêu cầu xuyên suốt trong xây dựng, sửa đổi pháp luật hiện nay là khơi thông các điểm nghẽn, tập trung cho kiến tạo, phát triển. Đây vừa là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, vừa có ý nghĩa chiến lược lâu dài.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh quá trình sửa luật cần gắn với rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, tổ chức, doanh nghiệp; thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong tất cả các dự án luật. Cùng với đó là tiếp tục phân cấp, phân quyền theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động cùng bốn luật liên quan, Phó Thủ tướng cho biết nội dung sửa đổi lần này chủ yếu nhằm xác lập lại thẩm quyền, chưa phải đợt sửa đổi căn bản. Một số luật sẽ tiếp tục được nghiên cứu để sửa toàn diện hơn trong thời gian tới.
Đơn cử với Luật Bình đẳng giới, Bộ Nội vụ là cơ quan chủ trì quản lý nhà nước về bình đẳng giới, thay cho Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trước đây. Các bộ, ngành, tổ chức liên quan vẫn có trách nhiệm phối hợp, nhưng cần xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm chính.
Với Luật Hoạt động chữ thập đỏ, Phó Thủ tướng cho rằng việc sắp xếp bộ máy đã chia các lĩnh vực lao động, việc làm, người có công, bảo trợ xã hội, trẻ em, giảm nghèo cho những cơ quan khác nhau, dẫn tới sự giao thoa nhất định trong quản lý an sinh xã hội. Những bất cập phát sinh sẽ tiếp tục được nghiên cứu; trước mắt, giao Bộ Nội vụ quản lý nhà nước về hoạt động chữ thập đỏ là phù hợp.
Với Luật Việc làm, một trọng tâm sửa đổi là cắt giảm các giấy phép không cần thiết, đồng thời rà soát quy định về cho thuê lại lao động, hoạt động dịch vụ việc làm. Phó Thủ tướng lưu ý đơn giản hóa điều kiện, thủ tục không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý. Thị trường lao động diễn biến ngày càng đa dạng, linh hoạt nên cần công cụ quản lý đủ cụ thể để tăng cường hậu kiểm, kiểm tra, kiểm soát, kịp thời xử lý vấn đề phát sinh. Nội dung cần quy định chi tiết sẽ giao Chính phủ hướng dẫn, vừa tạo thuận lợi cho thị trường, vừa nâng hiệu quả quản lý nhà nước.
Đối với dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi), Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết phạm vi sửa đổi lần này tương đối lớn, gắn với yêu cầu đổi mới mô hình tổ chức và hoạt động ở cơ sở sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính, đặc biệt là triển khai chính quyền địa phương hai cấp.
