Buổi làm việc do Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tổ chức nhằm thảo luận, rà soát tiến độ các dự án luật thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ và môi trường dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ sắp tới.
Các luật bao gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ. Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật thuộc lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, gồm: Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Luật Trồng trọt, Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, Luật Thủy sản, Luật Thủy lợi, Luật Đê điều, Luật Tài nguyên nước, Luật Khí tượng thủy văn và Luật Địa chất và khoáng sản.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên chủ trì buổi làm việc với các cơ quan về các dự án luật dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ.
Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, theo kế hoạch năm 2026, Quốc hội phải xem xét thông qua khoảng trên 80 dự án luật và 20 nghị quyết. Đây là nhiệm vụ rất lớn.
Trước tình hình đó, Đảng ủy cơ quan Quốc hội đã báo cáo và nhận được sự đồng ý của cấp có thẩm quyền về việc tổ chức một kỳ họp chuyên đề về xây dựng pháp luật vào đầu tháng 8/2026. Tại kỳ họp này, Quốc hội dự kiến sẽ thảo luận và thông qua 14 dự án luật, 6 nghị quyết, đồng thời cho ý kiến lần đầu đối với 4 dự án luật khác.
Trong đó, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội được giao chủ trì thẩm tra nhiều dự án quan trọng. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên khẳng định, các dự án luật được trình lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ đáp ứng các mục tiêu trước mắt mà còn nhằm tới mục tiêu dài hạn. Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật sẽ tạo ra sự đồng bộ về thể chế, giúp bộ máy chính quyền vận hành trơn tru, hiệu quả, tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam đạt được các mục tiêu phát triển đến năm 2045.
Để đảm bảo chất lượng và tiến độ cho kỳ họp chuyên đề tháng 8, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các bộ chủ trì soạn thảo và các cơ quan thẩm tra phải làm việc với tinh thần khẩn trương cao nhất trên tinh thần chỉ đạo xuyên suốt là“làm việc ngắn gọn nhưng phải được việc, hiệu quả là trên hết”nhằm đảm bảo các dự án luật khi trình Quốc hội đạt chất lượng cao nhất, thực sự là đòn bẩy cho phát triển kinh tế - xã hội.
Luật Kiến trúc sửa đổi: Tháo gỡ “nút thắt” cho địa phương
Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn đã báo cáo chi tiết về dự án Luật Kiến trúc sửa đổi. Theo Thứ trưởng, việc sửa đổi luật lần này là yêu cầu cấp thiết để thể chế hóa các chủ trương của Đảng về hoàn thiện hệ thống pháp luật, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Dự thảo luật mới tập trung vào việc sửa đổi, bổ sung 14 điều, bãi bỏ 4 điều và giữ nguyên 23 điều của luật hiện hành. Điểm đột phá lớn nhất nằm ở tinh thần phân cấp, phân quyền triệt để. Trước đây, nhiều quy trình quản lý kiến trúc vẫn còn chồng chéo và phụ thuộc vào cơ quan Trung ương, gây chậm trễ cho các dự án tại địa phương.
Cụ thể, dự thảo luật đề xuất bãi bỏ quy định Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh phải trình HĐND cùng cấp thông qua Quy chế quản lý kiến trúc trước khi ban hành. Đồng thời, bãi bỏ quy định UBND cấp tỉnh phải có ý kiến thống nhất của Bộ Xây dựng đối với quy chế quản lý kiến trúc của các đô thị loại đặc biệt hoặc đô thị loại I là thành phố trực thuộc trung ương. Những thay đổi này không chỉ giúp giảm bớt các tầng nấc trung gian mà còn đề cao vai trò tự quyết và trách nhiệm của lãnh đạo địa phương trong việc định hình không gian kiến trúc của mình,.
"Bản sắc hóa dân tộc trong kiến trúc"
Một nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt trong dự án luật lần này là việc làm rõ nội hàm “bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc”. Thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, dự thảo Luật Kiến trúc sửa đổi yêu cầu gắn kiến trúc với bảo tồn, phát huy giá trị di sản và văn hóa vùng miền.
Bên cạnh đó, luật cũng lồng ghép các yêu cầu về phát triển kiến trúc xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là bước đi chiến lược để kiến trúc không chỉ đẹp về thẩm mỹ mà còn phải có trách nhiệm với môi trường, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về giảm phát thải carbon.
Song song với việc quản lý không gian, dự thảo luật còn hướng tới việc tạo lập một môi trường hành nghề kiến trúc minh bạch, cạnh tranh và hội nhập quốc tế. Một loạt thủ tục hành chính gây phiền hà cho kiến trúc sư và doanh nghiệp đã được đề xuất cắt bỏ.
Điển hình là việc bỏ quy định về sát hạch hành nghề và điều kiện cấp, gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc theo hướng đơn giản hóa tối đa. Thay vì quy trình sát hạch phức tạp, luật chuyển sang quản lý cá nhân hành nghề dựa trên tiêu chuẩn đào tạo chuyên ngành và phù hợp với công việc đảm nhận. Số lượng công việc thiết kế kiến trúc cần cấp chứng chỉ cũng được giảm từ 7 loại xuống còn 2 loại, chỉ tập trung vào các trường hợp ảnh hưởng lớn đến an toàn công trình và không gian công cộng.
Đặc biệt, chuyển đổi số được xác định là một trong những đột phá mang tính thời đại trong quản lý kiến trúc. Việc số hóa quy trình lập danh mục công trình kiến trúc có giá trị, quy chế quản lý kiến trúc và cấp chứng chỉ hành nghề sẽ giúp giảm thiểu tiêu cực, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh, dự án Luật bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật; phù hợp tổ chức chính quyền địa phương haiLuật cấp; yêu cầu phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa quy trình thủ tục góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; hoàn thiện các quy định, xử lý khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp báo cáo về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đế thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.
Ngay sau đó, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp đã có báo cáo về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đế thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các nội dung sửa đổi lần này không chỉ hướng đến mục tiêu cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh mà còn nhằm xây dựng nền hành chính phục vụ, tăng cường trách nhiệm giải trình, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước. Việc đẩy mạnh phân cấp cho địa phương đi đôi với đơn giản hóa quy trình xử lý hồ sơ được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi hơn trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh báo cáo về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Tần số vô tuyến điện.
Trong khi đó, báo cáo về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Tần số vô tuyến điện, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung dự án luật nhằm mục tiêu thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; đẩy mạnh phân quyền; tạo lập môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch, thuận lợi; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị các bộ, ngành cần xác định rõ lộ trình xây dựng các dự án luật kịp tiến độ báo cáo để Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến lần đầu, tiếp thu hoàn thiện gửi cho các đại biểu Quốc hội nghiên cứu trước ngày 20/7.
