Từ kết nối giao thương đến kể chuyện về thị trường
Có một lực lượng đặc biệt đang ngày đêm làm nhiệm vụ ở khắp các châu lục, từ những trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới đến các thị trường mới nổi còn nhiều tiềm năng. Họ không mang theo máy quay chuyên nghiệp, không làm việc trong các tòa soạn báo chí, nhưng lại đang thực hiện một công việc có nhiều điểm tương đồng với nghề báo: phát hiện thông tin, kiểm chứng thông tin, phân tích xu hướng, dự báo rủi ro và truyền tải những thông tin quan trọng nhất về cho doanh nghiệp, cơ quan quản lý và người dân trong nước.
Đó là đội ngũ Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, những Tham tán thương mại, những cán bộ thương vụ đang đứng trên tuyến đầu của hội nhập và ngoại giao kinh tế.
Bí thư thứ Nhất Thương vụ Việt Nam tại Argentina Đỗ Thị Kim Tuyến (áo đỏ) trong một buổi làm việc với doanh nghiệp, đối tác.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, Bí thư thứ Nhất Thương vụ Việt Nam tại Argentina Đỗ Thị Kim Tuyến cho biết, nhiệm vụ của Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài chủ yếu là xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp, hỗ trợ xuất khẩu hay tìm kiếm cơ hội hợp tác thương mại, đầu tư. Điều đó hoàn toàn đúng, nhưng chưa đủ.
Thông tin sâu hơn, Bí thư thứ Nhất Đỗ Thị Kim Tuyến cho rằng, trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chưa từng có, vai trò của các cán bộ thương vụ đã vượt xa khuôn khổ của một cơ quan xúc tiến thương mại đơn thuần, mà còn đang đảm nhiệm thêm một nhiệm vụ tương đồng với nghề báo chí, truyền thông.
“Mỗi ngày, các cán bộ thương vụ phải theo dõi sát diễn biến chính sách kinh tế, thương mại của nước sở tại; cập nhật các thay đổi về tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định nhập khẩu, xu hướng tiêu dùng, biến động chuỗi cung ứng, rào cản thương mại, các vụ việc phòng vệ thương mại hay những chuyển động mới của thị trường.
Từ những thông tin ấy, các cán bộ làm thêm công tác tổng hợp, phân tích, đánh giá và gửi về trong nước dưới dạng các báo cáo, bản tin, cảnh báo thị trường hay các bài viết chuyên sâu”, bà Đỗ Thị Kim Tuyến chia sẻ.
Cũng theo Bí thư thứ nhất Đỗ Thị Kim Tuyến, ở trong nước, phóng viên báo chí tác nghiệp tại hiện trường để phản ánh hơi thở cuộc sống thì các Tham tán thương mại, các cán bộ thương vụ đang tác nghiệp ngay giữa những “đại công trường” của kinh tế toàn cầu. Nếu nhà báo, phóng viên tìm kiếm thông tin để phục vụ công chúng thì các thương vụ cũng đang tìm kiếm những thông tin có giá trị nhất để phục vụ cộng đồng doanh nghiệp và nền kinh tế đất nước.
“Có những buổi tối giữa mùa đông Nam bán cầu, khi thành phố Buenos Aires - Thủ đô Argentina đã lên đèn và quê nhà đang bắt đầu một ngày mới, tôi vẫn miệt mài hoàn thiện những báo cáo thị trường hay những bài viết phân tích gửi về trong nước. Trong khoảnh khắc ấy, nỗi nhớ quê hương dường như hiện hữu rõ hơn bao giờ hết.
Nhưng cũng chính tình yêu Tổ quốc và niềm tự hào được đóng góp một phần nhỏ bé cho sự phát triển của ngành Công Thương, của đất nước đã tiếp thêm động lực để tôi và các đồng nghiệp vững bước trên hành trình công tác.
Tôi luôn tin rằng ngòi bút, trong một ý nghĩa nào đó, cũng là một công cụ của ngoại giao kinh tế. Những dòng thông tin trung thực, những phân tích có chiều sâu và những câu chuyện về cơ hội hợp tác giữa Việt Nam và Argentina không chỉ giúp kết nối doanh nghiệp, kết nối thị trường mà còn góp phần lan tỏa hình ảnh một Việt Nam năng động, hội nhập và đầy khát vọng phát triển”,Bí thư thứ Nhất Đỗ Thị Kim Tuyến chia sẻ.
Những “phóng viên thường trú” của ngành Công Thương
Nhiều năm qua, hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài đã trở thành nguồn cung cấp thông tin quan trọng cho báo chí ngành Công Thương cùng các cơ quan báo chí trong và ngoài nước. Không ít bài viết về thị trường Anh, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Trung Đông hay châu Phi được hình thành từ chính những báo cáo, những chia sẻ thực tiễn của các Tham tán thương mại, các cán bộ thương vụ.
Có những thời điểm, khi một thị trường bất ngờ thay đổi chính sách nhập khẩu hoặc xuất hiện nguy cơ điều tra phòng vệ thương mại, các cán bộ thương vụ trở thành những “phóng viên thường trú” đặc biệt của ngành Công Thương.
Ông Đỗ Ngọc Hưng cho rằng, trong bối cảnh dòng chảy thông tin liên tục, các cán bộ thương vụ trở thành những “phóng viên thường trú” đặc biệt của ngành Công Thương.
Trao đổi với phóng viên, ông Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ cho biết, Hoa Kỳ nhiều năm qua luôn là một trong những thị trường xuất khẩu lớn nhất và có ý nghĩa chiến lược đối với Việt Nam. Bởi vậy, mọi chuyển động của nền kinh tế Hoa Kỳ, từ chính sách thương mại, đầu tư, thuế quan đến các vấn đề xã hội, lao động, tiêu dùng hay địa chính trị đều có khả năng tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam. Chính điều đó khiến các thông tin từ thị trường Hoa Kỳ luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp cũng như công chúng trong nước.
Theo ông Đỗ Ngọc Hưng, nếu các nhà báo đang ngày đêm bám sát dòng chảy thời sự trong nước để mang đến cho độc giả những thông tin nhanh chóng, chính xác và có chiều sâu, thì đội ngũ cán bộ Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài cũng đang sống cùng nhịp đập của thị trường sở tại, theo dõi từng biến động chính sách và từng tín hiệu mới của nền kinh tế thế giới.
“Nhiều thời điểm, chúng tôi cùng các phóng viên Báo Công Thương và nhiều cơ quan báo chí trong nước làm việc xuyên đêm để cập nhật, kiểm chứng và truyền tải những thông tin mới nhất từ Hoa Kỳ. Khoảng cách địa lý hàng chục nghìn cây số dường như không còn ý nghĩa khi tất cả đều chung một mục tiêu là đưa thông tin nhanh nhất, chính xác nhất đến với doanh nghiệp và người dân”,ông Hưng chia sẻ.
Nhắc lại những dấu ấn đáng nhớ trong quá trình công tác, ông Hưng cho biết giai đoạn diễn ra các cuộc đàm phán liên quan đến Hiệp định Thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng giữa Hoa Kỳ và Việt Nam là khoảng thời gian đặc biệt. Khi đó, từng diễn biến của tiến trình đàm phán đều được cộng đồng doanh nghiệp, các cơ quan quản lý và dư luận trong nước theo dõi sát sao.
“Trong những lúc như vậy, chúng tôi luôn ý thức rất rõ rằng, phía sau mỗi dòng thông tin là lợi ích của doanh nghiệp, là hoạt động điều hành của các cơ quan quản lý và rộng hơn là lợi ích quốc gia. Thông tin phải bảo đảm tính chính xác, kịp thời, khách quan, đồng thời góp phần hỗ trợ công tác tham mưu cho Bộ Công Thương, Chính phủ và các cơ quan chức năng trong việc hoạch định chính sách, đưa ra các quyết sách phù hợp với tình hình thực tiễn”,ông Hưng nhấn mạnh.
Mang hình ảnh Việt Nam ra thế giới
Theo ông Lê Phú Cường, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Philippines, trên một phương diện khác, các cán bộ thương vụ còn là những người trực tiếp góp phần quảng bá, xây dựng hình ảnh quốc gia trong lòng bạn bè quốc tế.
Từ các hội chợ thương mại, hay mỗi diễn đàn kinh tế, mỗi cuộc làm việc với chính quyền sở tại, hiệp hội doanh nghiệp đều là cơ hội để thương vụ kể câu chuyện về Việt Nam. Đó là câu chuyện về một nền kinh tế năng động, một đất nước đổi mới, hội nhập sâu rộng, một đối tác tin cậy và có trách nhiệm trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Philippines Lê Phú Cường trao đổi với phóng viên Báo Công Thương tại Hội chợ Mùa xuân diễn ra vào tháng 2/2026. Ảnh: Trường Giang
Cũng theo ông Lê Phú Cường, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa, đưa các giá trị văn hóa Việt Nam trở thành một phần trong các hoạt động hợp tác kinh tế, thương mại. Tinh thần đó đang được hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực. Vừa hỗ trợ doanh nghiệp đưa hàng hóa ra thế giới, các thương vụ còn góp phần quảng bá bản sắc dân tộc, lan tỏa hình ảnh đất nước thông qua từng sản phẩm, từng chương trình xúc tiến thương mại.
Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu lớn lao hướng tới năm 2030 và tầm nhìn 2045. Trên hành trình ấy, mỗi Tham tán thương mại, mỗi cán bộ Thương vụ vẫn bền bỉ thực hiện sứ mệnh của mình nơi xa Tổ quốc. Bằng tri thức, trách nhiệm và sự dấn thân, các cán bộ thương vụ đang góp phần đưa hình ảnh Việt Nam vươn xa, đồng thời viết tiếp câu chuyện hội nhập của đất nước từ những “tiền tuyến” kinh tế ở khắp năm châu.
"Mỗi cơ quan báo chí, mỗi người làm báo ngành Công Thương không chỉ thực hiện tốt chức năng thông tin, tuyên truyền mà còn làm tốt sứ mệnh của mình trong việc phát huy mạnh mẽ tinh thần đổi mới sáng tạo, khơi dậy khát vọng cống hiến và phát triển trong toàn ngành.Trước yêu cầu của kỷ nguyên số và xu thế phát triển của báo chí hiện đại, đội ngũ những người làm báo ngành Công Thương cần không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, năng lực và tư duy chuyển đổi số để làm chủ công nghệ, lan tỏa thông tin chính thống, góp phần quan trọng vào việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chung của Ngành, xứng đáng với sự tin tưởng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân".Trích Thư chúc mừng gửi tới các thế hệ cán bộ, đội ngũ những người làm công tác báo chí, truyền thông trong toàn ngành Công Thương của Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng.
