Quảng Ninh tăng tốc giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt tốc độ cao
Để bảo đảm tiến độ triển khai dự án đường sắt tốc độ cao, các địa phương trong tỉnh có tuyến đi qua đang tập trung cao độ cho công tác giải phóng mặt bằng, coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm.
Ngay sau khi dự án được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư và tỉnh Quảng Ninh triển khai các bước chuẩn bị, các địa phương có tuyến đường sắt đi qua gồm Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu đã khẩn trương thành lập ban chỉ đạo, tổ công tác giải phóng mặt bằng. Cùng với đó, các địa phương tổ chức rà soát hiện trạng đất đai, tài sản, dân cư trong phạm vi ảnh hưởng để phục vụ công tác kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất và xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Theo báo cáo của các địa phương, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đi qua nhiều khu dân cư, đất sản xuất và công trình hạ tầng kỹ thuật, khiến khối lượng giải phóng mặt bằng khá lớn. Tổng diện tích đất thu hồi khoảng 273,13ha, liên quan đến khoảng 1.841 tổ chức, hộ gia đình.
Hoàng Quế, Đông Mai là hai địa bàn có khối lượng lớn
Trong số 7 địa phương có tuyến đường sắt đi qua, phường Hoàng Quế là địa bàn có số hộ bị ảnh hưởng nhiều nhất. Tuyến qua phường dài khoảng 10km, liên quan đến 798 hộ dân. Trước khối lượng công việc lớn, phường đã tổ chức đối thoại, thông tin cụ thể về cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các hộ dân trong phạm vi dự án.
Tại các buổi đối thoại, nhiều ý kiến bày tỏ sự đồng thuận, ủng hộ chủ trương triển khai tuyến đường sắt tốc độ cao; đồng thời kiến nghị địa phương quan tâm bố trí tái định cư, hỗ trợ ổn định đời sống và có phương án phù hợp đối với diện tích đất sản xuất bị ảnh hưởng.
Ông Đoàn Xuân Nam, Bí thư Chi bộ, Trưởng khu Yên Khánh, phường Hoàng Quế, cho biết người dân đồng thuận với việc triển khai dự án và sẵn sàng tạo điều kiện để bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư. Tuy nhiên, bà con mong muốn có cơ chế, chính sách phù hợp, trên tinh thần nơi ở mới phải thuận tiện, tốt hơn nơi ở cũ.
Trước yêu cầu tiến độ và khối lượng kiểm đếm lớn, trong khi nguồn nhân lực còn hạn chế, phường Hoàng Quế đã thuê đơn vị tư vấn để triển khai công tác giải phóng mặt bằng. Quan điểm của địa phương là thực hiện nhanh nhưng phải đúng quy định pháp luật, công khai, minh bạch và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.
Tại phường Đông Mai, tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua địa bàn dài hơn 14km, diện tích đất thu hồi khoảng 45ha, liên quan 475 hộ dân. Trong đó, hơn 100 hộ phải bố trí tái định cư, là số lượng lớn nhất trong 7 địa phương có dự án đi qua.
Phường Đông Mai đã chỉ đạo Trung tâm Cung ứng dịch vụ thành lập các tổ công tác kiểm đếm; đồng thời chủ động rà soát, lên phương án chuẩn bị quỹ đất tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng.
Ông Vũ Ngọc Hùng, Chủ tịch UBND phường Đông Mai, cho biết địa phương xác định đây là dự án động lực, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của tỉnh nên đang tập trung cao nhất cho công tác giải phóng mặt bằng. Từng tổ dân, khu phố đều được phân công cán bộ phụ trách để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân.
Bảo đảm tiến độ nhưng phải đúng quy định
Theo đánh giá của các địa phương, thuận lợi lớn nhất hiện nay là đa số người dân nhận thức rõ ý nghĩa của tuyến đường sắt tốc độ cao đối với phát triển kinh tế - xã hội, mở rộng liên kết vùng và nâng cao khả năng kết nối của Quảng Ninh với Thủ đô Hà Nội cùng các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng vẫn còn nhiều khó khăn do phạm vi thu hồi đất rộng, liên quan đến nhiều loại đất, tài sản trên đất và công trình hạ tầng kỹ thuật. Một số khu vực chưa hoàn thiện hồ sơ địa chính hoặc có thể phát sinh vướng mắc về nguồn gốc sử dụng đất, tranh chấp đất đai. Đến nay, 7 địa phương có tuyến đường sắt đi qua đã kiểm đếm được khoảng 100ha, đạt 37% tổng diện tích cần thu hồi.
Ông Nguyễn Minh Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ninh, Thành viên Thường trực Tổ công tác theo Quyết định số 1300/QĐ-UBND ngày 15/4/2026 của UBND tỉnh, cho biết khối lượng giải phóng mặt bằng của dự án rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ đầu tư, địa phương và người dân.
Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Quảng Ninh, công tác giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh phải được triển khai theo tinh thần “đi trước một bước”, tạo điều kiện để dự án có thể thi công đúng kế hoạch. Cùng với yêu cầu tiến độ, tỉnh nhấn mạnh nguyên tắc công khai, minh bạch, đúng quy định, đồng thời quan tâm đầy đủ đến tái định cư, ổn định đời sống và sinh kế của người dân sau thu hồi đất.
