Lần đầu tiên sau hơn 30 năm hình thành và phát triển tại Việt Nam, một nghiên cứu độc lập, quy mô lớn về nhận thức và hành vi của người dân đối với bảo hiểm nhân thọ đã chính thức được công bố. Kết quả cho thấy một bước chuyển dịch lớn trong tư duy tài chính của người Việt: Chuyển từ thế bị động sang chủ động dự phòng trước các rủi ro dài hạn.
Bảo hiểm nhân thọ là "bộ đệm" thiết yếu
Ngày 28/5/2026, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) phối hợp cùng Công ty Nghiên cứu thị trường IFM Research tổ chức công bố Báo cáo Nghiên cứu dư luận xã hội và Chính sách tiếp cận cộng đồng trong bảo hiểm nhân thọ. Cuộc khảo sát được thực hiện trên phạm vi toàn quốc với 1.265 người tham gia tại các thành phố lớn (Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ) ở cả khu vực thành thị và nông thôn. Đáng chú ý, toàn bộ đối tượng tham gia đều thuộc nhóm thu nhập từ 20 triệu đồng/tháng trở lên - nhóm khách hàng có khả năng tài chính tự chủ để cân nhắc các giải pháp bảo vệ thương mại dài hạn.
Số liệu từ báo cáo mang lại tín hiệu vô cùng tích cực cho thị trường khi có tới 89% người được khảo sát khẳng định bảo hiểm nhân thọ (BHNT) là thiết yếu trong cuộc sống. Tỷ lệ này không chỉ duy trì ở mức cao vượt trội ở nhóm đang sở hữu hợp đồng (91%) mà ngay cả nhóm chưa từng tham gia hoặc đã từng sở hữu cũng đạt tỷ lệ đồng thuận rất cao (lần lượt là 86% và 91%).
Bên cạnh đó, mức độ hiểu biết của người dân về loại hình tài chính này cũng rất khả quan khi có 58% người tham gia tự đánh giá mình có hiểu biết sâu sắc về BHNT. Chỉ số này ghi nhận sự đồng đều đáng kinh ngạc giữa các thế hệ, từ nhóm người trẻ năng động (22-29 tuổi đạt 57%) cho đến nhóm trung niên (trên 40 tuổi đạt 58%).
Ông Nguyễn Phong Cầm, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) chia sẻ:"Việc công bố nghiên cứu không chỉ cung cấp bức tranh toàn cảnh về mức độ nhận biết và tầm quan trọng của bảo hiểm nhân thọ trong đời sống xã hội, mà còn là cơ sở quan trọng để các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và toàn ngành bảo hiểm xây dựng các giải pháp phù hợp để phục vụ người dân tốt hơn trong thời gian tới."
Phân tích sâu hơn về động lực tham gia, các lý do thúc đẩy người dân tiếp cận BHNT đều xuất phát từ những nhu cầu an sinh căn bản nhất của mỗi gia đình: 57% lựa chọn BHNT để bảo vệ trước các rủi ro khó lường như bệnh tật, tai nạn, tử vong; trong khi 45% xem đây là công cụ cốt lõi để duy trì sự ổn định tài chính gia đình khi có biến cố xảy ra.
Sự phân hóa hành vi theo vùng miền và độ tuổi
Nghiên cứu của IFM Research chỉ ra rằng, độ tuổi từ 30 trở lên là giai đoạn bùng nổ nhu cầu bảo hiểm. Đây là thời điểm người lao động gánh vác trách nhiệm tài chính lớn đối với con cái, cha mẹ và bắt đầu hoạch định các mục tiêu dài hạn như hưu trí hay tích lũy giáo dục.
Một điểm cực kỳ thú vị được báo cáo bóc tách chính là sự khác biệt mang tính bản sắc vùng miền trong tư duy quản lý tài chính của người dân:
"Chìa khóa" lòng tin và dư địa 80% từ thị trường tiềm năng
Trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam đang bước vào giai đoạn trưởng thành hơn, nơi khách hàng không còn mua theo phong trào mà đặt ra những tiêu chuẩn rất khắt khe đối với các thương hiệu bảo hiểm. Để xây dựng lòng tin, người dân đòi hỏi doanh nghiệp phải đảm bảo 3 yếu tố cốt lõi: Thông tin điều khoản minh bạch; Năng lực tài chính ổn định vững vàng; Đội ngũ tư vấn viên chuyên nghiệp, giải thích dễ hiểu.
Khảo sát cũng chỉ ra chân dung kỳ vọng rất rõ ràng theo từng phân khúc. Nếu nhóm người trẻ (22-29 tuổi) thường đưa ra quyết định dựa trên sự giới thiệu từ bạn bè, người thân do hạn chế về thời gian tìm hiểu chuyên sâu; thì nhóm khách hàng đã lập gia đình và có con nhỏ lại đặc biệt khắt khe đối với sức mạnh tài chính và uy tín dài hạn của doanh nghiệp.
Dù có những yêu cầu ngày một khắt khe, dư địa phát triển của ngành tại Việt Nam vẫn được đánh giá là vô cùng rộng mở. Trong nhóm những người chưa sở hữu bảo hiểm nhân thọ, có đến 80% khẳng định họ có dự định sẽ tham gia mua trong 12 tháng tới. Đây là một con số "biết nói" chứng minh nhu cầu thực tế của người dân vẫn rất khổng lồ, mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp biết thay đổi để thích ứng.
Hướng tới một "văn hóa tài chính dự phòng" bền vững
Nghiên cứu độc lập này không chỉ dừng lại ở những con số thống kê, mà lớn hơn, nó định hình một xu hướng phát triển mới cho xã hội. Đó là việc lan tỏa một nét văn hóa tài chính tiên tiến: Văn hóa chuẩn bị trước.
Đại diện IAV khẳng định, khi được người dân hiểu đúng, lựa chọn đúng giải pháp dựa trên nhu cầu thực tế và duy trì một cách phù hợp, mỗi hợp đồng bảo hiểm không đơn thuần là một giao dịch thương mại. Đó là trách nhiệm của cá nhân đối với gia đình và tương lai. Giá trị nhân văn bền vững mà ngành bảo hiểm nhân thọ đóng góp cho nền kinh tế chính là tạo dựng nên những gia đình Việt sống chủ động, an tâm và kiên cường hơn trước mọi biến động của cuộc sống hiện đại.
