Đặt nền móng cho phát triển
Trong khi mạng 5G vẫn đang trong giai đoạn triển khai trên toàn cầu, nhiều quốc gia trên thế giới cũng như các nhà phát triển công nghệ đã đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu kỹ thuật cho thế hệ viễn thông tiếp theo - 6G. Nếu 2G chuyển đổi phương thức liên lạc thoại, 3G mang dữ liệu lên di động, 4G thúc đẩy kinh tế số với băng thông rộng, thì 5G đã bắt đầu mở ra kỷ nguyên kết nối vạn vật (IoT), và bước nhảy vọt thực sự được kỳ vọng nằm ở thế hệ 6G.
Tổng Giám đốc Viettel High Tech Nguyễn Minh Quang ký kết chương trình truy cập sớm nền tảng 6G cùng ông Durga Malladi, Phó Chủ tịch điều hành kiêm Tổng Giám đốc Qualcomm Technologies
Thực tế cho thấy, trí tuệ nhân tạo (AI) đang thâm nhập ngày càng sâu rộng vào mọi lĩnh vực công nghệ và đời sống. Tuy nhiên, để các ứng dụng AI vận hành hiệu quả, yêu cầu về một hạ tầng mạng có tốc độ cao hơn, độ trễ thấp hơn và khả năng xử lý dữ liệu vượt trội trở nên cấp thiết. Đây chính là vai trò mà 6G được kỳ vọng sẽ đảm nhận.
Một trong những tính năng nổi bật nhất của mạng 6G là tốc độ truyền dữ liệu lên đến terabit/giây (Tbps), nhanh gấp hàng trăm lần so 5G hiện tại. Hơn nữa, theo dự báo của Ericsson, lưu lượng dữ liệu di động toàn cầu sẽ tăng gấp 2,5 lần từ năm 2024 đến năm 2030 và 6G sẽ giảm tiêu thụ năng lượng thông qua các thuật toán AI thông minh.
Tại Việt Nam, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã đặt ra mục tiêu đến năm 2030: Hạ tầng công nghệ số tiên tiến, hiện đại, dung lượng siêu lớn, băng thông siêu rộng ngang tầm các nước tiên tiến; từng bước làm chủ một số công nghệ chiến lược, công nghệ số như: Trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, chuỗi khối, bán dẫn, công nghệ lượng tử, nano, thông tin di động 5G, 6G, thông tin vệ tinh và một số công nghệ mới nổi.
Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ cũng đưa “công nghệ mạng di động thế hệ sau” nằm trong 10 nhóm công nghệ chiến lược. Trước đó, tại Quyết định 1132/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược hạ tầng số đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030 xác định mục tiêu: Đến năm 2030, xây dựng, bảo đảm năng lực, sẵn sàng triển khai thử nghiệm mạng di động 6G.
Ở góc độ doanh nghiệp, Tổng Giám đốc Viettel High Tech Nguyễn Minh Quang vừa ký kết Chương trình truy cập sớm nền tảng 6G cùng ông Durga Malladi, Phó Chủ tịch điều hành kiêm Tổng Giám đốc Qualcomm Technologies. Chương trình truy cập sớm do Qualcomm triển khai chỉ dành cho các đối tác chiến lược được lựa chọn và Viettel High Tech là đối tác đầu tiên trên toàn cầu tham gia chương trình.
Hai bên hướng tới thực hiện cuộc gọi 6G tiền thương mại đầu tiên vào đầu năm 2029 trên hệ thống và thiết bị do chính Viettel nghiên cứu, phát triển và sản xuất. Theo nội dung hợp tác, Viettel phối hợp cùng Qualcomm nghiên cứu, thiết kế, phát triển và sản xuất các trạm thu phát sóng thế hệ thứ 6 (6G). Trong đó, Viettel đảm nhiệm nghiên cứu, thiết kế, phát triển, tích hợp, sản xuất, triển khai thử nghiệm và đánh giá chất lượng sản phẩm; Qualcomm cung cấp nền tảng công nghệ chipset.
Công nghệ 6G được định hướng phát triển theo mô hình mạng AI nguyên bản, trong đó trí tuệ nhân tạo được tích hợp ngay từ kiến trúc nền tảng. Vì vậy, hai bên có cơ hội mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực điện toán hiệu năng cao, máy chủ trung tâm dữ liệu, công nghệ cảm biến, thiết bị AI tự chủ và các hệ thống vô tuyến thế hệ mới.
Đáng chú ý, trong khi các chương trình công nghệ chiến lược của Qualcomm trước đây thường được khởi động tại những trung tâm công nghệ lớn như Mỹ và Hàn Quốc, việc Việt Nam và Viettel đồng hành trong chương trình truy cập sớm nền tảng 6G cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chiến lược phát triển các công nghệ thế hệ mới của Qualcomm.
Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel cho biết, Viettel kiên định mục tiêu làm chủ công nghệ. Theo đó, cuộc gọi 6G tiền thương mại đầu tiên của Viettel phải được thực hiện trên hệ thống và thiết bị do chính Viettel nghiên cứu, phát triển và sản xuất. Mục tiêu này tiếp tục khẳng định định hướng xuyên suốt của Viettel là từng bước làm chủ toàn bộ chuỗi công nghệ, từ nghiên cứu, thiết kế, phát triển đến sản xuất, thương mại hóa và triển khai trên mạng lưới thực tế.
Nâng tầm vị thế cạnh tranh
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Ngọc Hân, chuyên gia công nghệ, Tổng giám đốc Công ty Thủ Đô Multimedia cho hay, hiện nay, trên toàn thế giới đang diễn ra cuộc đua nghiên cứu và phát triển 6G - mạng di động thế hệ thứ sáu. Đây không chỉ là sự nâng cấp, mà sẽ mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử viễn thông, tiếp nối và bứt phá mạnh mẽ từ nền tảng 5G.
Quá trình hợp tác trong nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa 5G cùng các đối tác đã tạo nền tảng để Việt Nam tiếp tục mở rộng sang công nghệ 6G
Về hiệu năng, 6G được kỳ vọng sẽ đạt tốc độ truyền tải từ 100 Gbps đến 1 Tbps, nhanh gấp 50 đến 100 lần so với 5G, cùng mức mở rộng băng thông tương ứng. Đặc biệt, độ trễ sẽ được rút ngắn xuống kỷ lục, từ 1 mili giây xuống mức 1 micro giây (ưu việt hơn 1.000 lần so với 5G), cho phép xử lý dữ liệu và phản hồi gần như tức thời.
Điểm tạo nên sự đột phá cốt lõi của 6G chính là sự hội tụ toàn diện với trí tuệ nhân tạo (Native AI). Thay vì chỉ là công cụ bổ trợ, AI sẽ được nhúng sâu vào mọi tầng kiến trúc mạng. Điều này giúp quản trị hiệu quả độ phức tạp của hệ thống, tự động hóa vận hành, tối ưu hiệu suất theo thời gian thực và nâng cấp tính năng bảo mật lên một tầm cao mới.
Quốc gia nào làm chủ công nghệ 6G sẽ nắm giữ lợi thế cạnh tranh tuyệt đối trong nền kinh tế số tương lai. Khi AI đang thâm nhập vào mọi khía cạnh của đời sống, các ứng dụng AI đòi hỏi một hạ tầng mạng có băng thông khổng lồ, độ trễ cực thấp và năng lực điện toán vượt trội.
"Đó chính là không gian để 6G phát huy sức mạnh, trở thành hạ tầng nền tảng cho hàng loạt lĩnh vực như sản xuất thông minh, y tế từ xa, giao thông tự hành và siêu đô thị thông minh"- ông Nguyễn Ngọc Hân nói.
Đối với Việt Nam, tham gia vào "cuộc đua" 6G ngay từ giai đoạn khởi tạo không còn là một lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để làm chủ hạ tầng số thế hệ mới. Việc chúng ta chủ động nghiên cứu, thiết kế và phát triển các thiết bị, trạm thu phát sóng 6G là bước đi chiến lược nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc vào công nghệ ngoại nhập.
Bước đi này không chỉ giúp Việt Nam làm chủ công nghệ lõi, từng bước hình thành hệ sinh thái thiết bị viễn thông "Make in Vietnam" và tham gia định hình tiêu chuẩn 6G toàn cầu, mà còn tạo động lực đột phá cho tăng trưởng kinh tế số, nâng tầm vị thế cạnh tranh của quốc gia trong kỷ nguyên siêu kết nối.
Ông Phạm Đức Nghiệm, Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng, khi chúng ta phát triển được 6G cùng với các đối tác toàn cầu sẽ đảm bảo được sự tự chủ công nghệ và các dịch vụ sau này có thể may đo cho thị trường Việt Nam và các thị trường khác trên thế giới. Bên cạnh đó, sẽ giảm phụ thuộc vào nước ngoài và tiết kiệm ngoại tệ cho đất nước.
Việc tham gia vào nghiên cứu và tiến tới làm chủ công nghệ này cũng cho thấy, Việt Nam chủ động đi đầu cùng với thế giới về mặt công nghệ và mở ra ngành công nghiệp mới cho đất nước. "Khi chủ động được công nghệ nền tảng, Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ mà có thể trở thành một trung tâm sáng tạo, cung cấp giải pháp cho khu vực và thế giới"- ông Phạm Đức Nghiệm nhấn mạnh.
Khi Việt Nam từng bước làm chủ những công nghệ viễn thông mới nhất, phù hợp với chiến lược phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó có công nghệ 6G, không chỉ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, mà còn tạo nền tảng để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.
