Nga nâng cấp Su-34 với bom lượn
Nga vừa công bố hình ảnh tiêm kích Su-34 mang theo 4 quả bom FAB-500T được trang bị bộ dẫn đường và tăng tầm. Hình ảnh do Bộ Quốc phòng Nga công bố cho thấy, nước này đang mở rộng năng lực tấn công các mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt, đồng thời giảm mức độ rủi ro đối với những máy bay chiến đấu có giá trị cao khi hoạt động gần vùng trời tranh chấp.
Các quả bom cải tiến dường như được tích hợp hệ thống dẫn đường, cánh có thể triển khai và bộ phận tăng tầm. Tuy nhiên, hình ảnh hiện có chưa đủ để xác định chúng có được trang bị động cơ rocket, động cơ phản lực cỡ nhỏ hay chỉ sử dụng cơ chế lượn khí động học.
Nếu được đưa vào trang bị với số lượng lớn, giải pháp mô-đun này có thể tăng đáng kể năng lực tấn công tầm xa của Nga. Việc kết hợp kho bom hiện có với các bộ nâng cấp dẫn đường chính xác, có chi phí thấp hơn tên lửa hành trình, phản ánh xu hướng chuyển sang tác chiến ngoài tầm phòng không với quy mô lớn.
Việc Su-34 mang cùng lúc 4 quả bom có cấu hình tương tự cũng cho thấy máy bay vẫn duy trì được tải trọng đủ lớn để tấn công nhiều mục tiêu hoặc thực hiện nhiều đợt đánh trong một phi vụ, ngay cả khi sử dụng phương thức phóng vũ khí từ ngoài tầm phòng không. Đây là yếu tố quan trọng đối với khả năng tổ chức số lượng phi vụ, hiệu quả sử dụng tải trọng và công tác lập kế hoạch tiến công chiến thuật.
Tên gọi chính xác của loại vũ khí này vẫn chưa được xác định. Các nguồn tin của Nga và Ukraine từng sử dụng nhiều tên gọi khác nhau đối với các loại vũ khí có cấu hình tương tự, như UMPB-5, UMPK-5R, UMPB-PD hoặc UMPK-PD. Tuy nhiên, chưa có tài liệu kỹ thuật công khai nào của Nga xác nhận chắc chắn tên gọi nào được áp dụng cho các loại vũ khí xuất hiện trong hình ảnh được công bố.
Cũng không loại trừ khả năng “UMPB-5” là tên gọi của toàn bộ vũ khí phóng từ trên không, bao gồm phần chiến đấu FAB-500T, hệ thống dẫn đường, các bề mặt khí động học và bộ phận động lực nếu có, thay vì chỉ dùng để chỉ bộ cải tiến gắn thêm. Phần thân kéo dài có thể tạo thêm không gian để bố trí thiết bị điện tử hàng không, nhiên liệu, hệ thống dẫn đường, bộ xử lý dữ liệu hoặc một hệ thống động lực cỡ nhỏ.
Xét trên phương diện kỹ thuật vũ khí, cách bố trí này có thể phù hợp với cấu trúc bom lượn có động lực, được thiết kế để duy trì tốc độ và kéo dài thời gian bay sau giai đoạn thả ban đầu và lượn khí động học. Tuy nhiên, hình ảnh không cho thấy rõ cửa hút khí, vòi phun, tầng đẩy hoặc bất kỳ đặc điểm nào thường gắn với một hệ thống động lực.
Do đó, những cách mô tả thận trọng về kỹ thuật như bom lượn có thể được trang bị động lực hoặc vũ khí tấn công ngoài tầm phòng không có khả năng được hỗ trợ bằng động cơ rocket phù hợp hơn việc khẳng định chắc chắn loại vũ khí này sử dụng động cơ phản lực.
Su-34 mang bom tăng tầm đầy bí ẩn
Các đánh giá từ nguồn mở công bố trong năm 2025 từng dựa một phần vào hình ảnh mảnh vỡ được cho là liên quan đến một loại vũ khí mới của Nga thuộc dòng UMPB-5R. Những hình ảnh đó dường như cho thấy sự xuất hiện của động cơ phản lực cỡ nhỏ thương mại SW800Pro-Y.
Các động cơ cỡ nhỏ tương tự cũng từng được đề cập trong những thông tin liên quan đến dòng vũ khí Banderol của Nga, đồng thời được cho là phương án động lực có thể sử dụng cho phiên bản UMPK tăng tầm. Dù vậy, mối liên hệ giữa động cơ được thu hồi, tên gọi UMPB-5R được truyền thông đề cập và các loại vũ khí xuất hiện trên chiếc Su-34 vẫn chưa được kiểm chứng độc lập. Bộ Quốc phòng Nga cũng chưa chính thức xác nhận loại động cơ hoặc cấu hình kỹ thuật của loại vũ khí này.
Theo giới chuyên gia, phiên bản UMPB-5R có động lực có thể đạt tầm tấn công gần 200 km trong điều kiện thả thuận lợi. Tuy nhiên, con số này chỉ nên được xem là mức ước tính cận trên, chưa phải thông số tác chiến chính thức đã được xác lập. Tầm bay thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ cao và tốc độ của máy bay khi thả bom, góc và quỹ đạo phóng, quá trình triển khai cánh, hiệu quả khí động học, lượng nhiên liệu, lực đẩy của động cơ, phương án dẫn đường và yêu cầu cơ động trong giai đoạn cuối.
Giá trị tác chiến chủ yếu của bom lượn tầm xa nằm ở khả năng nâng cao mức độ an toàn cho máy bay mang phóng. Loại vũ khí này cho phép máy bay chiến đấu thả bom hạng nặng từ vị trí xa hơn, nằm ngoài phạm vi hoạt động của các hệ thống phòng không tầm ngắn và tầm trung của đối phương.
Đối với Su-34, điều này có thể giúp giảm nguy cơ bị tấn công bởi các tổ hợp tên lửa đất đối không, hệ thống phòng không cơ động, máy bay chiến đấu tuần tra trên không và vũ khí phòng thủ điểm được bố trí gần khu vực tiền tuyến. Vũ khí tăng tầm cũng mang lại cho lực lượng lập kế hoạch tác chiến nhiều lựa chọn hơn trong việc xác định đường bay tiếp cận, điểm thả vũ khí, độ cao phóng và phương án rút khỏi khu vực. Đồng thời, chúng giúp giảm yêu cầu máy bay phải nhiều lần thâm nhập vùng trời đang bị tranh chấp hoặc bị đối phương kiểm soát mạnh.
