Từ chủ trương lớn đến hành động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Kế hoạch số 05-KH/BCĐTW của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đặt mục tiêu tập trung xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị, tạo chuyển biến thực chất trong 100 ngày làm việc (từ ngày 10/7/2026 đến hết ngày 30/11/2026).
Tinh thần xuyên suốt là tạo bước chuyển rõ rệt trong phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, quản trị, điều hành và phục vụ của 4 khối cơ quan: Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc, bảo đảm hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp vận hành đồng bộ, thông suốt, an toàn dựa trên dữ liệu.
Kế hoạch xác định 10 nhóm điểm nghẽn cần tập trung xử lý, gồm: thể chế, hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, kinh tế số, xã hội số, nguồn nhân lực, tài chính và giải ngân, kỷ luật thực thi và tuân thủ.
Đáng chú ý, Ban Chỉ đạo Trung ương yêu cầu tổ chức thực hiện theo nguyên tắc: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả. Nhiệm vụ chỉ được xác nhận hoàn thành khi có sản phẩm đáp ứng đầy đủ yêu cầu, tiêu chí được giao và có minh chứng kiểm chứng được. Đối với hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, nền tảng và dịch vụ số, sản phẩm phải vận hành được, có dữ liệu, có người sử dụng thực tế và bước đầu phát huy hiệu quả.
Tinh thần chuyển đổi số thực chất này đang được cụ thể hóa mạnh mẽ trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã ban hành Kế hoạch triển khai Chương trình hành động nhiệm kỳ 2026 - 2031 xác định một trong những nhiệm vụ chủ yếu là đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, thực hiện dân chủ và tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị.
Một công cụ quan trọng để thực hiện mục tiêu này là nền tảng “Mặt trận số” với cơ chế tiếp nhận, phản hồi ý kiến cử tri và kiến nghị của nhân dân 24/7.
Trong nhiệm kỳ mới, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đặt mục tiêu 100% Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức thành viên triển khai “Cổng Mặt trận số” tiếp nhận kiến nghị 24/7; phấn đấu 100% xã, phường thiết lập trang mạng xã hội để tương tác trực tiếp, tiếp nhận phản ánh, ý kiến, kiến nghị của Nhân dân. Đến hết năm 2026, phấn đấu 100% cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh xây dựng và sử dụng phòng họp không giấy tờ.
Theo ông Nguyễn Bá Cát, Phó Chánh Văn phòng Cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho biết, thời gian vừa qua, công tác phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị được Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp quan tâm tập trung triển khai thực hiện.
Cụ thể, chương trình hành động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tập trung vào 3 trọng tâm: “nhận thức số - nền tảng số - dữ liệu số”. Hệ thống văn bản chỉ đạo cốt lõi đã được xây dựng, gồm: Đề án Chuyển đổi số Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035; Kiến trúc số Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Quy trình nghiệp vụ lõi Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trên môi trường số; Chiến lược dữ liệu, Kiến trúc dữ liệu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Các nền tảng số dùng chung như Hệ thống điều hành tác nghiệp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Cổng Mặt trận số cũng được đưa vào vận hành trong toàn hệ thống. Cùng với phong trào “Bình dân học vụ số” đây là nền tảng để Mặt trận đổi mới phương thức hoạt động theo phương châm “gần dân, sát dân, gần không gian số”.
Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai thí điểm nền tảng “Mặt trận số” và tập huấn “Ứng dụng AI trong công tác Mặt trận Tổ quốc các cấp”.
“Mặt trận số” lan tỏa đến cơ sở
Từ định hướng chung, nhiều địa phương đã xuất hiện những mô hình “Mặt trận số” gắn trực tiếp với nhu cầu của người dân.
Tại Hà Nội, chuyển đổi số được xác định là khâu đột phá để xây dựng “Mặt trận số”, lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Thời gian qua, Mặt trận Tổ quốc các cấp đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số trong chỉ đạo, điều hành, tiếp nhận, phản hồi ý kiến nhân dân và hỗ trợ hoạt động giám sát, phản biện xã hội.
Nhiều mô hình “Mặt trận số” đã phát huy hiệu quả, tại phường Ba Đình mô hình “Ban Công tác Mặt trận số” ứng dụng AI và phần mềm HanoiWork hỗ trợ theo dõi tiến độ công việc, nâng cao hiệu quả quản trị, điều hành. Đặc biệt, tại phường Ngọc Hà, Đề án “Cán bộ Mặt trận thực chiến cùng AI” đã tổ chức tập huấn kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho 100% cán bộ Mặt trận Tổ quốc và Trưởng ban Công tác Mặt trận. Trong khi đó, tại phường Đống Đa đã vận hành Zalo “Lắng nghe dân nói”, tiếp nhận, phối hợp giải quyết 288 kiến nghị, góp phần rút ngắn thời gian phản hồi và tăng hiệu quả giám sát.
Theo Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP. Hà Nội Bùi Huyền Mai, hệ thống Mặt trận thành phố đang khai thác website, fanpage, Zalo Official Account, nền tảng Mặt trận số Thủ đô và hệ sinh thái truyền thông số. Các hoạt động được kết nối trực tuyến tới toàn bộ 126 xã, phường; việc đăng ký nhiệm vụ, tổng hợp số liệu, báo cáo tiến độ được thực hiện trên nền tảng số, không sử dụng văn bản giấy.
Tại Nghệ An, “Mặt trận số” cũng đang được gắn chặt với yêu cầu nâng cao hiệu quả giám sát và phản biện xã hội. Trong 6 tháng đầu năm 2026, hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam của tỉnh đạt tỷ lệ người dùng 83%; Trang thông tin điện tử, Fanpage và Mini App “Mặt trận số Nghệ An” tiếp tục được vận hành với yêu cầu được đặt ra rất cụ thể, chuyển đổi số phải giúp Mặt trận “gần dân hơn, nghe dân rộng hơn, phản hồi dân nhanh hơn, giám sát việc giải quyết kiến nghị của dân minh bạch hơn".
Tại Quảng Trị, “Mặt trận số” được lan tỏa mạnh từ phong trào “Bình dân học vụ số”. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, Mặt trận các cấp đã tổ chức hơn 2.700 cuộc tuyên truyền về chuyển đổi số, thu hút trên 120.000 lượt người tham gia; mở 56 lớp tập huấn trực tiếp và trực tuyến cho hơn 5.500 lượt cán bộ, đoàn viên, hội viên. Toàn tỉnh duy trì 1.710 Tổ công nghệ số cộng đồng với gần 13.000 thành viên.
Đến nay, nền tảng “Mặt trận số” đã được triển khai đồng bộ đến 78 xã, phường, đặc khu. Cơ sở dữ liệu của toàn bộ xã, phường, đặc khu và 1.923 khu dân cư đã hoàn thành; 100% đoàn cấp xã hoàn thành cập nhật cơ sở dữ liệu và hỗ trợ hơn 10.500 lượt người dân tiếp cận, sử dụng nền tảng.
Những mô hình tại Hà Nội, Nghệ An, Quảng Trị cho thấy “Mặt trận số” đang dần vượt ra khỏi phạm vi một công cụ công nghệ để trở thành phương thức hoạt động mới. Khi “Mặt trận số” thực sự trở thành cầu nối hai chiều với Nhân dân, vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân cũng được phát huy mạnh mẽ hơn trong môi trường số.
