Nắng nóng kéo dài, áp lực tiêu thụ điện gia tăng
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, chiều 27/5, khu vực đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế tiếp tục xảy ra nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt, với nhiệt độ phổ biến 38 - 40 độ C, có nơi trên 40 độ C; độ ẩm thấp nhất từ 40 - 45%.
Các khu vực khác ở Bắc Bộ và duyên hải Nam Trung Bộ duy trì nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt, nhiệt độ cao nhất phổ biến 37 - 39 độ C, cục bộ trên 40 độ C; độ ẩm thấp nhất từ 45 - 50%.
Nắng nóng gay gắt bao trùm nhiều khu vực trên cả nước, đặc biệt tại miền Bắc, nền nhiệt liên tục duy trì ở mức cao khiến nhu cầu sử dụng điện tăng đột biến, tạo sức ép rất lớn lên công tác vận hành hệ thống điện quốc gia.
Theo báo cáo của Bộ Công Thương tại cuộc họp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương ngày 26/5, các cơ quan khí tượng trong nước và quốc tế đều nhận định năm 2026 đang đối mặt với nhiều dị thường khí hậu, trong đó nguy cơ xuất hiện hiện tượng “siêu El Nino” từ tháng 7 tới lên đến khoảng 80%. Hiện tượng này có thể kéo theo nắng nóng kéo dài, hạn hán và suy giảm lượng nước về các hồ thủy điện.
Không chỉ tác động đến đời sống dân sinh, thời tiết cực đoan đang tạo áp lực chưa từng có lên hệ thống điện. Từ đầu tháng 4 đến nay, đặc biệt trong các đợt nắng nóng từ ngày 13 - 15/5 và 23 - 27/5, phụ tải điện toàn quốc liên tục xác lập các mức kỷ lục mới.
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, ngoài việc ngành điện tiếp tục triển khai các giải pháp để đảm bảo nhu cầu điện cho phát triển kinh tế - xã hội, Bộ Công Thương cũng rất mong người dân và các cơ sở sản xuất đồng hành trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Tiết kiệm điện mùa nóng: Bắt đầu từ thay đổi thói quen sử dụng
Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng mạnh, theo các chuyên gia, việc tiết kiệm điện hiệu quả cần bắt đầu từ thay đổi thói quen sử dụng điện tại hộ gia đình, công sở và doanh nghiệp.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Tiến sĩ Nguyễn Yên Thắng, Phó Hiệu trưởng trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội cho hay: “Trong bối cảnh nắng nóng cao điểm kéo dài khiến nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh, việc tiết kiệm điện không chỉ giúp giảm chi phí cho mỗi gia đình, doanh nghiệp mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia”.
Đối với hộ gia đình, Tiến sĩ Nguyễn Yên Thắng khuyến nghị nên sử dụng điều hòa ở mức từ 26 - 28 độ C kết hợp quạt gió nhẹ để tăng khả năng lưu thông không khí, vừa đảm bảo cảm giác dễ chịu vừa giảm tải cho thiết bị.
“Chỉ cần điều chỉnh tăng thêm 1 độ C, mức tiêu thụ điện có thể giảm đáng kể, đồng thời hạn chế nguy cơ sốc nhiệt, nhất là với trẻ nhỏ và người cao tuổi”, Tiến sĩ Nguyễn Yên Thắng nói.
Một giải pháp quan trọng khác được chuyên gia nhấn mạnh là thay đổi thói quen sử dụng điện trong giờ cao điểm. Theo đó, các thiết bị có công suất lớn như máy giặt, bàn là, bình nóng lạnh hay lò nướng nên hạn chế sử dụng vào khung giờ có nhu cầu điện tăng cao. Đồng thời, người dân cần chú ý triệt tiêu tình trạng “điện chờ” bằng cách rút phích cắm hoặc tắt hẳn nguồn các thiết bị điện tử không sử dụng, bởi đây là nguồn điện tiêu thụ âm thầm nhưng có thể chiếm khoảng 5–10% tổng lượng điện năng của mỗi hộ gia đình.
Cùng quan điểm, Tiến sĩ Đồng Văn Ngọc, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội cho rằng, một trong những vấn đề thường bị bỏ qua là hiệu suất vận hành của thiết bị điện.
Hiện nay, nhiều gia đình, công sở và doanh nghiệp sử dụng điều hòa liên tục nhưng không chú trọng bảo dưỡng định kỳ, khiến bụi bẩn bám vào lưới lọc, cản trở luồng khí lạnh và buộc máy phải hoạt động với công suất lớn hơn.
“Nếu điều hòa không được vệ sinh thường xuyên, thiết bị sẽ tiêu tốn điện năng nhiều hơn mà người dùng khó nhận ra. Trong mùa nắng nóng, nên kiểm tra và vệ sinh lưới lọc định kỳ để thiết bị vận hành ổn định, tiết kiệm điện và tăng tuổi thọ của thiết bị”, Tiến sĩ Đồng Văn Ngọc khuyến nghị.
Đối với khối công sở và doanh nghiệp, theo Tiến sĩ Đồng Văn Ngọc, tiết kiệm điện cần được thực hiện bằng các quy định mang tính kỷ luật thay vì chỉ dừng ở khuyến khích. Các đơn vị nên tận dụng ánh sáng tự nhiên tại khu vực phù hợp, tắt bớt hệ thống chiếu sáng trong giờ nghỉ trưa và chủ động tắt điều hòa trước giờ tan làm khoảng 30 phút để tận dụng lượng hơi lạnh còn lại. Bên cạnh đó, việc cài đặt chế độ ngủ tự động cho máy tính sau 10 - 15 phút không sử dụng, tắt hoàn toàn máy in, máy photocopy và các thiết bị văn phòng khi kết thúc ngày làm việc cũng là giải pháp giúp giảm đáng kể lượng điện tiêu thụ.
Tiến sĩ Đồng Văn Ngọc: Tiết kiệm điện không nên chỉ là giải pháp tình thế trong mùa nắng nóng mà cần trở thành thói quen thường xuyên của mỗi gia đình, cơ quan và doanh nghiệp. Khi nhiều người cùng thay đổi hành vi sử dụng năng lượng, áp lực lên hệ thống điện sẽ giảm đi đáng kể.
