Sáng ngày 25/5. Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức Hội nghị toàn quốc các Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam
Hội nghị nhằm tạo diễn đàn để các hiệp hội doanh nghiệp thuộc các địa bàn, lĩnh vực, quy mô khác nhau trao đổi và thảo luận về các nội dung liên quan đến hoạt động của các Hiệp hội có hội viên là các doanh nghiệp và doanh nhân, những chủ thể đang tham gia tích cực, trách nhiệm vào sự nghiệp phát triển kinh tế của cả nước.
Chủ đề xuyên suốt của hội nghị là nhằm tăng cường, phát huy sức mạnh của các hiệp hội doanh nghiệp đồng hành cùng Đảng và Nhà nước trong kỷ nguyên mới không ngoài mục tiêu trao đổi, tìm ra các giải pháp, hướng đi cụ thể để các hiệp hội doanh nghiệp triển khai các hoạt động đối với hội viên và tham gia tích cực hơn nữa trong công tác cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, thuận lợi cho các doanh nghiệp trong phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh.
Nhiều hạn chế
Phát biểu tại Hội nghị, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng cho biết, qua khảo sát đánh giá năng lực của các Hiệp hội doanh nghiệp gần đây của VCCI từ phía doanh nghiệp cho thấy sự chuyển biến khá tích cực của các Hiệp hội doanh nghiệp trong thời gian qua, ngày càng có nhiều doanh nghiệp tham gia các Hiệp hội doanh nghiệp.
Tuy nhiên, Chủ tịch VCCI cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, thời gian qua, dường như Nhà nước, các tổ chức nghiên cứu mới chỉ đánh giá, đề cập đến năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam, của doanh nghiệp Việt Nam, của các ngành hàng Việt Nam… mà ít có được đánh giá, cảnh báo nào về năng lực hoạt động của Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam.
Trong khi đó, sự vững mạnh và chuyên nghiệp của các Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam sẽ tác động rất lớn đến năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, của ngành hàng và cả nền kinh tế.
“Nếu hoạt động tốt, các Hiệp hội doanh nghiệp sẽ thúc đẩy liên kết kinh doanh, một yếu tố được xem là điểm yếu của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, góp phần chia sẻ thông tin, thực hiện xúc tiến thương mại, tạo ra lợi thế trong các đàm phán các hợp đồng thương mại quốc tế…”, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.
Theo Chủ tịch VCCI, “bức tranh” về năng lực hoạt động của các Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam cũng còn nhiều vấn đề khi một chức năng cốt lõi khác của Hiệp hội doanh nghiệp là đại diện bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp, tham gia các hoạt động vận động chính sách và đối thoại chính quyền doanh nghiệp mặc dù đã được cải thiện nhưng vẫn còn nhiều hạn chế.
“Một số hiệp hội được đánh giá ở mức cao, đáp ứng được cả yêu cầu của hội nhập kinh tế ở lĩnh vực này, đó là: Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam; Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính Việt Nam; Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam; Hiệp hội Da Giày Việt Nam; Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam; Hiệp hội Bia rượu, nước giải khát; Hiệp hội kinh doanh vàng…Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng
“Năng lực tham gia ý kiến và đề xuất xây dựng chính sách pháp luật được các doanh nghiệp đánh giá yếu nhất trong các chức năng của Hiệp hội doanh nghiệp”, Chủ tịch Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.
Ngoài ra, một trong những hạn chế của các Hiệp hội doanh nghiệp hiện là địa vị chính thức của Hiệp hội doanh nghiệp hiện nay vẫn chưa rõ ràng và chưa đầy đủ. Cho đến hiện nay, khung khổ pháp luật về hoạt động của hội nói chung và Hiệp hội doanh nghiệp nói riêng vẫn chưa được hoàn thiện, Nghị định 126-NĐ/CP đang là văn bản pháp lý cao nhất điều chỉnh công tác của các Hội nói chung.
Bên cạnh đó, các hoạt động chuyên môn đơn thuần của các Hiệp hội doanh nghiệp cũng đang được điều chỉnh bởi nhiều quy định văn bản khác nhau từ chuyên ngành cho đến tính chất công việc, đặc biệt các hoạt động đối ngoại.
Bổ sung thêm những hạn chế trong hoạt động của các Hiệp hội doanh nghiệp hiện nay, ông Nguyễn Đức Phong, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng, nhiều hiệp hội doanh nghiệp hiện vẫn đối mặt với không ít khó khăn trong quá trình hoạt động. Những hạn chế được đề cập bao gồm nguồn lực tài chính còn hạn chế, thiếu hụt đội ngũ chuyên gia, mức độ liên kết giữa các hội viên chưa cao và tính chủ động trong một số hoạt động còn chưa đồng đều. Theo ông, đây là những vấn đề cần tiếp tục được tháo gỡ để nâng cao hiệu quả hoạt động của các hiệp hội doanh nghiệp trong thời gian tới.
Hiệp hội phải trở thành chỗ dựa vững chắc của các hội viên doanh nghiệp
Khẳng định vai trò của các hiệp hội doanh nghiệp ngày càng quan trọng với tư cách là cầu nối giữa doanh nghiệp với Đảng, Nhà nước và Chính phủ, bà Nguyễn Thị Nga, Chủ tịch Tập đoàn BRG, quyền Chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam đề nghị, trong giai đoạn phát triển mới, các hiệp hội cần trở thành nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn, cập nhật chính sách, đào tạo chuyển đổi số, AI, ESG, kết nối thị trường và chuỗi cung ứng.
Đặc biệt, các hiệp hội cần tạo môi trường hoạt động thực chất hơn cho hội viên thông qua các nền tảng kết nối đầu tư, chia sẻ dữ liệu thị trường, đào tạo doanh nhân thế hệ kế cận và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ hiện đại với chi phí hợp lý.
Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Đệ, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế tham vấn chính sách thường xuyên, thực chất và từ sớm với các hiệp hội doanh nghiệp; xác định hiệp hội là kênh thông tin thực tiễn quan trọng của Chính phủ và các bộ, ngành.
"Cần có cơ chế đặt hàng nghiên cứu, phản biện chính sách đối với các hiệp hội đủ năng lực; tăng cường đối thoại định kỳ với doanh nghiệp; đồng thời nâng cao năng lực tổ chức hội, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu hội viên", ông Nguyễn Văn Đệ đề xuất.
Chủ tịch VCCI cũng cho rằng, nếu chỉ dừng ở các hoạt động như "cà phê doanh nhân", hội họp hay giao lưu thì khó tạo ra sự gắn kết lâu dài giữa các hiệp hội. Vì vậy, cần xây dựng các cơ chế liên kết chặt chẽ hơn.
“Có thể nghiên cứu mô hình gắn kết về sinh hoạt Đảng giữa các hiệp hội với VCCI, tương tự như mô hình VCCI đang hoạt động trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhằm tạo ra sự kết nối có tính ràng buộc và thực chất hơn", ông Hồ Sỹ Hùng gợi ý.
Một loạt đề xuất được lãnh đạo VCCI đưa ra như: Nhà nước cần dịch vụ công, có cơ chế để các bộ, ban, ngành khi xây dựng, ban hành văn bản chính sách mới phải tiến hành lấy ý kiến của Hiệp hội doanh nghiệp có liên quan; Ban hành Bộ tiêu chí năng lực và Bộ Tiêu chí đánh giá kết quả hoạt động của Hiệp hội doanh nghiệp…
“Các Hiệp hội doanh nghiệp phải được xây dựng để trở thành chỗ dựa vững chắc của các hội viên doanh nghiệp, chứ không phải chỉ là một tổ chức mang tính hình thức”, Chủ tịch Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.
