Nông dân đưa cây bưởi bén rễ trên đất đồi Quảng Trị
Trên các triền đồi của xã Kim Điền (tỉnh Quảng Trị), màu xanh của những vườn bưởi da xanh đang dần thay thế các khu vườn trồng xen nhiều loại cây trước đây.

Gia đình bà Đinh Thị Hường ở thôn Tân Thuận là một trong những hộ đi trước. Khu vườn gần 1 ha của gia đình bà trước đây trồng xen nhiều loại cây, nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Sau thời gian tìm hiểu các mô hình sản xuất trong và ngoài địa phương, bà Hường quyết định chuyển toàn bộ diện tích sang trồng hơn 350 gốc bưởi da xanh.
Quyết định này không dễ dàng, bởi bưởi da xanh khi đó vẫn là cây trồng mới tại địa phương, vốn đầu tư ban đầu lớn và thời gian chờ thu hoạch khá dài. Bà Hường cho biết gia đình từng lo lắng, nhưng sau khi đi tham quan, học hỏi kinh nghiệm ở nhiều nơi, bà nhận thấy cây bưởi có tiềm năng nên mạnh dạn đưa giống về trồng.
Sau khoảng 3 năm chăm sóc theo đúng quy trình kỹ thuật, vườn bưởi bắt đầu cho thu hoạch. Qua các vụ sau, năng suất và chất lượng quả ổn định hơn. Hiện nay, khu vườn gần 1 ha này mang lại nguồn thu khoảng 300 triệu đồng mỗi năm, cao hơn nhiều so với các loại cây trồng trước đây.
Từ câu chuyện của bà Hường, có thể thấy điểm đáng chú ý của mô hình không chỉ nằm ở con số doanh thu, mà còn ở cách người nông dân thay đổi tư duy sản xuất. Thay vì duy trì vườn tạp, trồng nhiều loại cây cho giá trị thấp, người dân bắt đầu chọn cây trồng chủ lực, đầu tư kỹ thuật và hướng đến sản phẩm có khả năng phát triển thành hàng hóa.
Liên kết để cây bưởi có đầu ra bền hơn
Những năm gần đây, ngày càng nhiều hộ dân ở Kim Điền chuyển đổi đất vườn, đất đồi sang trồng bưởi da xanh. Từ vài hộ tiên phong ban đầu, diện tích bưởi tại địa phương từng bước được mở rộng. Theo một số hộ trồng bưởi ở thôn Tân Thuận, đất đồi Kim Điền có khả năng thoát nước tốt, điều kiện khí hậu khá phù hợp nên cây bưởi sinh trưởng ổn định, chất lượng quả có nét riêng.
Trên cơ sở đó, xã Kim Điền xác định bưởi da xanh là một trong những cây trồng chủ lực trong quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Tuy nhiên, để mô hình không phát triển tự phát, bài toán đặt ra là phải tổ chức lại sản xuất, nâng chất lượng sản phẩm và tìm đầu ra ổn định cho người dân.
Theo ông Đinh Ngọc Loan, Chủ tịch Hội Nông dân xã Kim Điền, Hội đang hoàn thiện thủ tục thành lập Chi hội nghề nghiệp trồng bưởi với khoảng 25 hộ tham gia. Đây sẽ là nơi để các hộ trồng bưởi chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật, liên kết sản xuất và từng bước hình thành vùng cây ăn quả có quy trình chăm sóc đồng đều hơn.
Việc thành lập chi hội cũng là bước chuẩn bị cho mục tiêu xa hơn: xây dựng thương hiệu, kết nối thị trường tiêu thụ và nâng giá trị sản phẩm bưởi Kim Điền. Thời gian tới, Hội Nông dân xã sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân thông qua tập huấn kỹ thuật, tiếp cận nguồn vốn và xây dựng các mô hình liên kết sản xuất.
Với người dân Kim Điền, cây bưởi da xanh đang mở ra hướng làm ăn mới trên vùng đất đồi. Nếu được phát triển gắn với kỹ thuật, liên kết và thị trường, những khu vườn tạp trước đây có thể trở thành vùng cây ăn quả có giá trị, góp phần tạo sinh kế ổn định hơn cho nông dân địa phương.