Xúc tiến thương mại cần đi sâu vào kết nối cung - cầu
Với lợi thế địa lý liền kề và hệ thống cửa khẩu, giao thương Việt Nam - Trung Quốc có nhiều điều kiện để tiếp tục mở rộng. Song khi hạ tầng và thủ tục ngày càng thuận lợi, xúc tiến thương mại cũng cần đi sâu hơn, từ đưa sản phẩm tiếp cận thị trường đến kết nối đúng đối tác, nắm bắt nhu cầu và tạo ra giao dịch thực chất.
Đây cũng là vấn đề được đặt ra tại Hội nghị chiêu thương Hội chợ Kinh tế, Thương mại và Du lịch biên giới Việt - Trung (Hồng Hà) năm 2026, diễn ra chiều 19/8 tại Hà Nội.
Phát biểu tại hội nghị, ông Tạ Mạnh Cường, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Xúc tiến thương mại và đầu tư, Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương cho biết, khu vực biên giới Việt Nam - Trung Quốc ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong thúc đẩy giao thương, kết nối thị trường, phát triển logistics, du lịch và mở rộng chuỗi cung ứng giữa hai quốc gia.
Theo đó, Hội chợ Kinh tế, Thương mại và Du lịch biên giới Việt - Trung (Hồng Hà) năm 2026 được kỳ vọng không chỉ tạo thêm không gian giới thiệu sản phẩm, tiềm năng và lợi thế của các địa phương mà quan trọng hơn là tạo cơ hội để cộng đồng doanh nghiệp hai bên tiếp xúc trực tiếp. “Đây không chỉ là dịp để giới thiệu tiềm năng, lợi thế, sản phẩm và môi trường đầu tư, kinh doanh của các địa phương, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp hai bên trực tiếp tìm hiểu nhu cầu của thị trường, kết nối đối tác, trao đổi khả năng cung ứng, phân phối và từng bước hình thành các chương trình hợp tác lâu dài”, ông Tạ Mạnh Cường nhấn mạnh.
Cách thức tổ chức hội chợ năm nay cũng cho thấy, hoạt động xúc tiến đang được thiết kế theo hướng tăng tính kết nối trực tiếp. Theo ông Hòa Đào, Cục trưởng Cục Thương mại châu Hồng Hà, Hội chợ dự kiến diễn ra từ ngày 8 - 13/11/2026 tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm Quốc tế Hà Khẩu, với chủ đề “Phát triển cùng chia sẻ, hợp tác cùng thắng lợi”.
Bên cạnh hệ thống khu trưng bày, Hội chợ dự kiến tổ chức nhiều hoạt động kinh tế, thương mại như hội đàm kinh tế - thương mại giữa các địa phương hai nước, hội nghị kết nối ngành logistics xuyên biên giới, hội nghị thúc đẩy đầu tư chung Trung Quốc - Việt Nam. Đáng chú ý, khu vực đàm phán thương mại một - một có phiên dịch song ngữ cũng được bố trí nhằm đưa bên cung và bên cầu đến gần nhau hơn.
“Hội chợ Biên giới năm nay sẽ được tổ chức theo nguyên tắc ‘tiết kiệm, hiệu quả, thiết thực’, thúc đẩy sự phát triển mới của nền kinh tế lưu vực sông Hồng giữa các địa phương Trung Quốc và Việt Nam, nỗ lực xây dựng Hội chợ Biên giới trở thành nền tảng thiết thực thúc đẩy ngoại giao đa phương, thương mại hàng hóa, thúc đẩy đầu tư, hợp tác du lịch và giao lưu văn hóa”, ông Hòa Đào chia sẻ tại hội nghị.
Song song với việc tăng cường kết nối cung - cầu, những điều kiện phục vụ dòng chảy hàng hóa qua biên giới cũng tiếp tục được cải thiện.
Theo thông tin của Ban Tổ chức Hội chợ Kinh tế, Thương mại và Du lịch biên giới Việt - Trung (Hồng Hà) năm 2026, hàng hóa tham gia triển lãm sẽ áp dụng hình thức đăng ký thông quan trực tuyến; phương tiện vận chuyển được đăng ký trước trên hệ thống để phân luồng thời gian, hạn chế tình trạng tập trung phương tiện. Cơ quan chức năng cũng sẽ phối hợp với hải quan thiết lập quầy chuyên dụng xử lý thủ tục khai báo dành riêng cho Hội chợ.
Đáng chú ý, dự án thông quan thông minh tại cửa khẩu Hà Khẩu đã được đưa vào vận hành, thúc đẩy chuyển hoạt động kiểm tra hàng hóa từ hình thức “mở từng kiện hàng để kiểm tra” sang “kiểm tra bằng máy móc thông minh”, qua đó rút ngắn thời gian thông quan xuống dưới 10 phút.
Những thay đổi này đang góp phần rút ngắn thời gian và tạo thuận lợi hơn cho hàng hóa qua cửa khẩu. Tuy nhiên, thông quan nhanh mới giải quyết được một phần của hành trình. Để hàng hóa thực sự thâm nhập thị trường, một mắt xích quan trọng khác là khả năng kết nối với nhà nhập khẩu, nhà phân phối và nhu cầu tiêu dùng tại thị trường sở tại.
Từ cuộc gặp đến những đơn hàng thực chất
Ở phía Việt Nam, công tác chuẩn bị cho hội chợ cũng đang được triển khai theo hướng vừa giảm bớt chi phí tham gia, vừa tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận thị trường Trung Quốc.
Ông Lâm Tuấn Khanh, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh Lào Cai cho biết, Ban Tổ chức phía Trung Quốc bố trí tổng cộng 200 gian hàng cho Việt Nam. Trong đó, Việt Nam dự kiến tổ chức khu gian hàng quốc gia trang trí đặc biệt với diện tích 70 m²; khu gian hàng triển lãm tỉnh Lào Cai rộng 120 m² và 30 gian hàng dành cho các đơn vị, doanh nghiệp được hỗ trợ từ Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại năm 2026.
Đối với 30 gian hàng thuộc Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại, doanh nghiệp có sản phẩm xuất khẩu hoặc có tiềm năng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, doanh nghiệp có sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia sẽ được ưu tiên, đồng thời xem xét thứ tự đăng ký tham gia qua Ban Tổ chức.
Cùng với đó, các cơ quan chức năng tỉnh Lào Cai sẽ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện thủ tục khai báo hải quan đối với hàng hóa tham gia Hội chợ. Ngân sách tỉnh hỗ trợ 100% các khoản phí, lệ phí cho phương tiện, người và hàng hóa tham gia Hội chợ khi thông quan qua cửa khẩu theo nội dung đã xác định và quy định hiện hành.
Giá trị của Hội chợ không chỉ nằm ở gian hàng hay những hỗ trợ về thủ tục. “Hội chợ không chỉ là dịp quảng bá sản phẩm mà còn là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận trực tiếp doanh nghiệp, nhà phân phối và đối tác tại tỉnh Vân Nam, cũng như khu vực Tây Nam của Trung Quốc”, ông Lâm Tuấn Khanh nhấn mạnh.
Theo đại diện Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh Lào Cai, bên cạnh hoạt động trưng bày, doanh nghiệp có thể đăng ký tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, logistics và đầu tư trong khuôn khổ Hội chợ. Đây là những cơ hội để doanh nghiệp gặp gỡ đối tác, kết nối phân phối, logistics, đầu tư và trực tiếp tìm hiểu nhu cầu thị trường.
Nhìn từ những cơ chế đang được hai phía triển khai, một chuỗi hỗ trợ cho hoạt động giao thương đang dần hình thành: tạo thuận lợi thông quan, giảm một phần chi phí tham gia, lựa chọn doanh nghiệp có tiềm năng xuất khẩu, tổ chức kết nối trực tiếp cung - cầu và mở thêm các kênh tiếp xúc với nhà phân phối.
Tuy nhiên, những hỗ trợ về thủ tục, chi phí hay kết nối mới chỉ tạo điều kiện ban đầu cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường. Hiệu quả của hoạt động xúc tiến thương mại sau cùng vẫn cần được đo bằng khả năng đáp ứng đúng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, nhất là trong việc tìm kiếm đối tác, tiếp cận khách hàng và từng bước chuyển các cuộc kết nối thành cơ hội kinh doanh cụ thể.
Từng có các đơn hàng gỗ mỹ nghệ xuất khẩu sang Trung Quốc, ông Võ Đại Giang, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Lộc Lợi cho biết, khoảng 6 - 7 năm trước, giao thương mặt hàng gỗ mỹ nghệ với thị trường Trung Quốc khá nhộn nhịp. Tuy nhiên những năm gần đây, trước những biến động của kinh tế và thị trường, các đơn hàng của doanh nghiệp từ thị trường này đã bị tạm dừng hoặc cắt giảm.
Từ thực tế đó, doanh nghiệp mong muốn hoạt động xúc tiến thương mại ngày càng đi sâu vào kết nối cung - cầu, giúp doanh nghiệp không chỉ tiếp cận đối tác mà còn hiểu rõ hơn những yêu cầu của thị trường. “Chúng tôi mong muốn thông qua hoạt động chiêu thương cũng như các kênh kết nối khác có thể tiếp cận, tìm hiểu nhu cầu, lắng nghe mong muốn của khách hàng, qua đó nhận diện những nút thắt cần tháo gỡ để thúc đẩy giao thương”, ông Võ Đại Giang chia sẻ.
Từ góc nhìn này, câu chuyện của doanh nghiệp cũng phần nào trả lời cho câu hỏi hoạt động xúc tiến thương mại cần hướng tới điều gì. Khi thủ tục thông quan ngày càng được số hóa, hạ tầng cửa khẩu tiếp tục cải thiện và chi phí tham gia được hỗ trợ, nhu cầu đang dịch chuyển mạnh hơn sang chất lượng của những kết nối phía sau cửa khẩu.
Thông qua những kết nối trực tiếp, doanh nghiệp có thêm cơ hội hiểu thị trường, gặp gỡ đối tác phù hợp và đưa sản phẩm đến gần hơn với người mua. Đây cũng là tiền đề để các cuộc trao đổi tại hội chợ được tiếp nối thành hợp tác và những đơn hàng cụ thể.
Để dư địa giao thương Việt - Trung được khai thác hiệu quả hơn, xúc tiến thương mại cũng cần tiếp tục chuyển từ “đưa hàng đi giới thiệu” sang “kết nối để bán được hàng”. Đó là khoảng cách cần được rút ngắn để những cuộc gặp tại hội chợ có thể tiến tới hợp đồng, đơn hàng và quan hệ thương mại bền vững giữa doanh nghiệp hai nước.
