Áp lực lớn từ nhu cầu an cư cho người lao động
Chiều 19/5, tại hội trường UBND tỉnh Quảng Ngãi, Báo Xây dựng phối hợp với UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Hội thảo “Nhà ở xã hội tại miền Trung – Tây Nguyên: Thực trạng, cơ chế và giải pháp thúc đẩy”.
Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Nguyễn Thị Hồng Nga, Tổng biên tập Báo Xây dựng cho biết, trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các đô thị và khu công nghiệp, việc phát triển phân khúc này đang trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Xây dựng đặc biệt quan tâm nhằm bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, công nhân và người thu nhập thấp.
Đặc biệt, Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021 - 2030 đang được Bộ Xây dựng, các địa phương và doanh nghiệp tăng tốc triển khai trên nền tảng hệ thống pháp lý, cơ chế chính sách ngày càng đồng bộ, ưu đãi hơn. Vì vậy, hội thảo là một trong những dịp để cùng nhau nhìn lại và tháo gỡ những vướng mắc để có thể phát triển nhà ở xã hội theo đúng nhu cầu của người dân.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Công Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi nhấn mạnh, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp, nhu cầu nhà ở cho công nhân, người lao động và người thu nhập thấp tại Quảng Ngãi ngày càng lớn.“Vì vậy, tỉnh xác định phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân”-ông Hoàng nói.
Cũng theo ông Hoàng, thời gian qua, Quảng Ngãi đã tập trung rà soát quỹ đất, tháo gỡ khó khăn về thủ tục đầu tư và tăng cường thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn nhiều khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ như: quỹ đất, nguồn vốn, thủ tục đầu tư, hạ tầng kỹ thuật và khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.
Theo báo cáo mới nhất của Bộ Xây dựng, tính đến ngày 10/4/2026, cả nước đã khởi công thêm 40 dự án nhà ở xã hội với quy mô 36.590 căn, đạt khoảng 23% chỉ tiêu 158.723 căn trong năm 2026.
Lũy kế đến nay, cả nước đang triển khai đầu tư xây dựng 786 dự án với tổng quy mô 725.146 căn hộ, tương đương khoảng 72,5% mục tiêu của Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030”.
Theo đánh giá, khu vực miền Trung - Tây Nguyên hiện đang bước vào giai đoạn phát triển mới với tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa ngày càng nhanh. Điều này kéo theo nhu cầu lớn về nhà ở cho người lao động, công nhân và các đối tượng thu nhập thấp.
Tháo “điểm nghẽn” để tăng tốc triển khai
Nhà ở xã hội hiện nay đang được sự quan tâm của nhiều tỉnh thành bởi đây là cơ hội để phát triển đô thị bền vững của các địa phương trong khu vực. Nhiều tỉnh, thành đã chủ động ban hành cơ chế, chính sách, bố trí quỹ đất và thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển nhà ở xã hội. Kết quả bước đầu ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực.
Cụ thể, đến hết năm 2025, TP. Huế đã hoàn thành 4 dự án nhà ở xã hội với gần 2.100 căn hộ và bàn giao cho khách hàng; đồng thời có 18 dự án đang xây dựng hoặc đã chấp thuận chủ trương đầu tư với hơn 18.461 căn.
Tại Đà Nẵng, địa phương đã hoàn thành 5 dự án với 2.907 căn hộ và đang triển khai 15 dự án quy mô khoảng 10.814 căn. Trong khi đó, Quảng Ngãi đã hoàn thành 268 căn nhà ở xã hội và đang triển khai 7 dự án với tổng quy mô gần 9.000 căn.
Tại tỉnh Gia Lai đã hoàn thành 8 dự án và một phần của 3 dự án với tổng cộng 5.045 căn hộ; đồng thời tiếp tục triển khai 10 dự án mới với hơn 11.600 căn. Riêng tỉnh Khánh Hòa đã hoàn thành hơn 3.000 căn nhà ở xã hội và đang xây dựng 12 dự án với khoảng 13.500 căn hộ.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Khánh Ngọc, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Khánh Hoà cho biết, Khánh Hòa xác định phát triển nhà ở xã hội không chỉ nhằm giải quyết nhu cầu về chỗ ở mà còn phải gắn với quy hoạch đô thị tổng thể và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Vì vậy, các dự án nhà ở xã hội được ưu tiên bố trí tại những khu vực có hạ tầng đồng bộ, gần khu công nghiệp, trung tâm dịch vụ, thuận lợi kết nối giao thông để người lao động dễ dàng tiếp cận nơi làm việc.
“Bên cạnh việc bảo đảm quỹ đất phù hợp, tỉnh cũng tập trung tháo gỡ các khó khăn về thủ tục đầu tư, đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án để sớm đưa nhà ở xã hội vào sử dụng. Các dự án được định hướng phát triển theo mô hình khu đô thị đồng bộ, có không gian sinh hoạt cộng đồng, trường học, y tế và hạ tầng kỹ thuật hoàn chỉnh”-ông Ngọc cho hay.
Tại hội thảo, đại diện các doanh nghiệp cho rằng các chính sách mới như ưu đãi tín dụng, miễn giảm tiền sử dụng đất, ưu đãi về thuế… đã góp phần giảm bớt gánh nặng chi phí, tạo động lực bước đầu cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, nút thắt lớn nhất hiện nay nằm ở việc tiếp cận vốn ưu đãi.
Dù lãi suất chỉ khoảng 4,8–5%/năm, nhưng doanh nghiệp phải trải qua quy trình xét duyệt phức tạp, kéo dài nhiều tháng với hàng loạt yêu cầu hồ sơ, từ năng lực tài chính đến pháp lý dự án. Không chỉ vậy, các ngân hàng vẫn dè dặt do lợi nhuận nhà ở xã hội bị khống chế ở mức thấp (khoảng 7–10%), dẫn đến hạn mức tín dụng hạn chế, giải ngân chậm. Hệ quả là nhiều dự án bị kéo dài tiến độ, nguồn cung chưa theo kịp nhu cầu.
Trong phiên thảo luận, ông Chử Văn Hải, Phó Vụ trưởng, Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản cùng nhiều chuyên gia, nhà quản lý đã tập trung phân tích thực trạng phát triển nhà ở xã hội tại miền Trung - Tây Nguyên. Đồng thời nhận diện các “điểm nghẽn” liên quan đến quỹ đất, giải phóng mặt bằng, nguồn vốn tín dụng, lợi nhuận cho nhà đầu tư và cơ chế lựa chọn đối tượng thụ hưởng.
Đặc biệt, nhiều ý kiến kỳ vọng cơ chế “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” theo tinh thần Công điện số 08 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng sẽ góp phần tháo gỡ thủ tục, rút ngắn thời gian triển khai dự án.
Các đại biểu cho rằng để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội theo hướng nhanh hơn, đồng bộ hơn và bền vững hơn, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, địa phương, tổ chức tín dụng và cộng đồng doanh nghiệp nhằm tháo gỡ hiệu quả những rào cản đang tồn tại.
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, áp lực hoàn thành chỉ tiêu giai đoạn 2025 - 2030 vẫn còn rất lớn. Theo đó, TP. Huế cần tiếp tục triển khai khoảng 11.800 căn; Đà Nẵng còn 26.279 căn; Quảng Ngãi khoảng 8.356 căn; Gia Lai hơn 13.300 căn và Khánh Hòa khoảng 10.088 căn nhà ở xã hội.
