Mức đóng BHXH, chế độ lương hưu, trợ cấp thay đổi theo lương cơ sở
Từ ngày 1/7, mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng. Sự thay đổi này không chỉ tác động đến tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, mà còn kéo theo điều chỉnh ở nhiều chính sách an sinh như bảo hiểm xã hội, lương hưu, bảo hiểm y tế và một số khoản trợ cấp.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu, cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Trong giai đoạn chưa bỏ lương cơ sở, mức tham chiếu được xác định bằng lương cơ sở.
Việc điều chỉnh mức nền tiền lương làm thay đổi căn cứ tính đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với một số nhóm lao động. Đồng thời, các khoản trích theo lương như bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn, đoàn phí công đoàn cũng có thể thay đổi theo mức tính mới.
Theo công thức tính lương hưu, mức hưởng cao nhất có thể bằng 75% mức tiền lương đóng bảo hiểm xã hội tối đa. Với trần đóng mới là 50,6 triệu đồng/tháng, mức hưởng tối đa theo cách tính này có thể tương đương gần 40 triệu đồng/tháng.
Không chỉ tác động đến nghĩa vụ đóng, việc tăng mức nền còn ảnh hưởng đến một số chế độ hưởng theo lương cơ sở, gồm thai sản, ốm đau, hưu trí, tử tuất. Một số khoản trợ cấp như trợ cấp người có công, trợ cấp bảo trợ xã hội, trợ cấp hưu trí xã hội cũng sẽ được điều chỉnh khi Nhà nước thay đổi mức nền tính chính sách.
Ngoài ra, một số khoản khấu trừ lương, bồi thường của người lao động theo quy định của Bộ luật Lao động cũng có thể thay đổi. Mức hoạt động phí của đại biểu HĐND, sinh hoạt phí, phụ cấp cho cán bộ không chuyên trách, các khoản hỗ trợ khác và sinh hoạt phí của một số đối tượng đặc thù cũng được tính toán lại theo mức mới.
Mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình tăng theo mức mới
Cùng với bảo hiểm xã hội, mức đóng bảo hiểm y tế của một số nhóm đối tượng cũng được điều chỉnh. Theo quy định, mức đóng BHYT được tính bằng 4,5% lương cơ sở. Vì vậy, khi mức nền tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, số tiền đóng của nhóm tham gia theo hộ gia đình cũng tăng tương ứng.
Với người tham gia hộ gia đình, người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức nền. Người thứ hai, thứ ba, thứ tư lần lượt đóng bằng 70%, 60% và 50% mức của người thứ nhất. Từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40%.
Theo cách tính này, từ ngày 1/7, người thứ nhất trong hộ gia đình đóng 113.850 đồng/tháng. Người thứ hai đóng 79.695 đồng/tháng, người thứ ba khoảng 68.310 đồng/tháng, người thứ tư 56.925 đồng/tháng và từ người thứ năm trở đi là 45.540 đồng/tháng.
Tính theo năm, người thứ nhất sẽ đóng khoảng 1,366 triệu đồng. Các thành viên tiếp theo được giảm dần theo thứ tự tham gia; từ người thứ năm trở đi mức đóng còn khoảng 546.480 đồng/năm.
Đối với học sinh, sinh viên, ngân sách nhà nước đã nâng mức hỗ trợ lên tối thiểu 50%. Người thuộc hộ cận nghèo tại các xã khó khăn vẫn được ngân sách chi trả 100% tiền mua thẻ. Người dân tộc thiểu số cũng được hỗ trợ ít nhất 70% mức đóng.
