Chiều 30/5, tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Mô hình phát triển tỉnh Lâm Đồng: Tiềm năng và bứt phá”.
Quang cảnh hội thảo khoa học "Mô hình phát triển tỉnh Lâm Đồng: Tiềm năng và bứt phá" được tổ chức tại phường Xuân Hương - Đà Lạt. Ảnh: Lê Sơn
Bô xít - alumin là lợi thế khác biệt của Lâm Đồng
Tham dự hội thảo có PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; ông Y Thanh Hà Niê Kđăm, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng; ông Hồ Văn Mười, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng cùng gần 350 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm cho biết, sau khi mở rộng không gian phát triển, Lâm Đồng đang hội tụ nhiều tiềm năng và lợi thế nổi trội về tài nguyên thiên nhiên, khoáng sản, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, năng lượng và liên kết vùng.
Theo Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng, đây là cơ hội quan trọng để địa phương tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, hình thành các hành lang kinh tế và cực tăng trưởng mới, tạo sự lan tỏa, kết nối giữa Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Lê Sơn
Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS.TS Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh, sau sắp xếp hợp nhất, Lâm Đồng sở hữu không gian phát triển mới với sự kết hợp giữa cao nguyên, trung du và duyên hải Nam Trung Bộ, tạo nên sự hội tụ hiếm có về tài nguyên thiên nhiên, nguồn lực văn hóa, môi trường sinh thái và dư địa phát triển kinh tế.
Theo Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Lâm Đồng có nhiều lợi thế phát triển mang tính liên kết và bổ trợ cao như hệ sinh thái xanh, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế tri thức, năng lượng tái tạo và đặc biệt là nguồn tài nguyên khoáng sản chiến lược.
PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Lê Sơn
Ông cho rằng, hội thảo không chỉ mang ý nghĩa học thuật mà còn là diễn đàn kết nối giữa nhà quản lý, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp nhằm tìm kiếm những cơ chế, chính sách và giải pháp đột phá cho sự phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.
Đáng chú ý, Lâm Đồng hiện sở hữu trữ lượng bô xít lớn nhất cả nước, không gian phát triển liên hoàn từ Tây Nguyên xuống duyên hải Nam Trung Bộ cùng tiềm năng năng lượng tái tạo hàng đầu Việt Nam, Lâm Đồng đang đứng trước cơ hội hình thành trung tâm công nghiệp alumin - nhôm và vật liệu chiến lược quy mô quốc gia, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương trong giai đoạn tới.
Theo đó, trong các tham luận được trình bày tại hội thảo, công nghiệp bô xít - alumin - nhôm được xác định là một trong những trụ cột quan trọng có khả năng tạo bước đột phá về tăng trưởng kinh tế cho Lâm Đồng.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên (trái) và ông Nguyễn Hồng Hải, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng tại hội thảo. Ảnh: Lê Sơn
Theo các chuyên gia, tỉnh Lâm Đồng mới hiện tập trung khoảng 79% trữ lượng bô xít của cả nước với tổng tài nguyên địa chất khoảng 5,35 tỷ tấn và trữ lượng có khả năng huy động cho khai thác, chế biến công nghiệp khoảng 3,38 tỷ tấn.
Đây được đánh giá là nguồn tài nguyên chiến lược hiếm có, tạo nền tảng để hình thành trung tâm công nghiệp alumin - nhôm quy mô lớn của Việt Nam trong tương lai.
Điện gió, điện mặt trời tạo lợi thế cạnh tranh
Trong bối cảnh thế giới đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng xanh, nhu cầu nhôm được dự báo tăng mạnh nhờ sự phát triển của xe điện, năng lượng tái tạo, hàng không và công nghiệp công nghệ cao.
Các chuyên gia nhận định, lợi thế lớn nhất của Lâm Đồng không chỉ nằm ở tài nguyên bô xít mà còn ở khả năng hình thành hệ sinh thái năng lượng phục vụ ngành luyện nhôm.
Sau khi hợp nhất với Bình Thuận, địa phương sở hữu một trong những trung tâm điện gió và điện mặt trời lớn nhất cả nước. Cùng với hệ thống thủy điện hiện hữu tại Tây Nguyên và trung tâm nhiệt điện Vĩnh Tân, Lâm Đồng có điều kiện thuận lợi để đảm bảo nguồn điện ổn định cho ngành công nghiệp điện phân nhôm - lĩnh vực tiêu thụ năng lượng rất lớn.
PSG. TS. Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Lê Sơn
Theo các nhà khoa học, đây là điều kiện quan trọng để địa phương phát triển mô hình “nhôm xanh”, giảm phát thải carbon, đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
Đặc biệt, việc kết nối trực tiếp giữa vùng nguyên liệu bô xít Tây Nguyên với hệ thống cảng biển còn giúp giảm đáng kể chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh cho toàn chuỗi sản xuất alumin - nhôm.
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm và Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười lắng nghe các ý kiến tham luận tại hội thảo. Ảnh: Lê Sơn
Các chuyên gia cho rằng, Lâm Đồng cần chuyển mạnh từ tư duy khai thác khoáng sản sang phát triển hệ sinh thái công nghiệp chế biến sâu.
Thay vì chỉ xuất khẩu alumin, địa phương cần từng bước hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh gồm khai thác bô xít, sản xuất alumin, điện phân nhôm, sản xuất hợp kim nhôm và phát triển các ngành công nghiệp sau nhôm.
Những lĩnh vực có tiềm năng lớn gồm vật liệu phục vụ ô tô điện, năng lượng tái tạo, hàng không, cơ khí chế tạo, xây dựng xanh và công nghiệp công nghệ cao.
Đáng chú ý, nhiều chuyên gia cũng đề xuất nghiên cứu thu hồi các kim loại chiến lược như: Gali (Ga) và Scandi (Sc) từ quá trình sản xuất alumin. Đây là những vật liệu quan trọng đối với ngành bán dẫn, điện tử công suất cao, hàng không vũ trụ và công nghiệp quốc phòng.
Theo đánh giá tại hội thảo, nếu tận dụng hiệu quả lợi thế về tài nguyên bô xít, năng lượng tái tạo, logistics cảng biển và không gian phát triển liên vùng, Lâm Đồng hoàn toàn có khả năng trở thành trung tâm công nghiệp alumin - nhôm và vật liệu chiến lược của Việt Nam, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghiệp toàn cầu.
Đây được xem là một trong những động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu đưa Lâm Đồng trở thành cực tăng trưởng mới của khu vực Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ trong giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo.
Theo định hướng trong điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, Lâm Đồng được xác định là cực liên kết chiến lược giữa Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và vùng Đông Nam Bộ, có khả năng phát triển đồng thời công nghiệp khai khoáng, năng lượng, logistics, cảng biển và công nghiệp chế biến sâu. Trong đó, lợi thế nổi bật trước hết là khả năng hình thành hệ sinh thái năng lượng quy mô lớn phục vụ công nghiệp điện phân nhôm, một ngành có cường độ tiêu thụ điện năng rất cao.
