Là địa phương có tiềm năng lớn về phát triển năng lượng, song Lai Châu vẫn còn nhiều bản làng nằm giữa núi cao, địa hình chia cắt, nơi điện lưới quốc gia chưa thể vươn tới. Từ thực tiễn đó, Nghị quyết số 09/2026/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Lai Châu ra đời, mở lối đi mới, hiện thực hóa mục tiêu mọi người dân đều được tiếp cận nguồn điện an toàn, ổn định bằng chính sách hỗ trợ điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ và thiết bị điện sau công tơ.
Ánh sáng mang niềm vui nơi bản nghèo
Có mặt tại xã Tủa Sín Chải (tỉnh Lai Châu), chúng tôi cảm nhận rõ niềm vui của người dân khi những mái nhà giữa núi rừng lần đầu tiên được thắp sáng bằng điện. Những tấm pin mặt trời trên mái nhà không chỉ mang đến nguồn năng lượng sạch mà còn mở ra hy vọng về cuộc sống thuận tiện hơn cho đồng bào vùng cao.
Gia đình anh Mùa A Mình, bản Nậm Khăm, thuộc diện hộ nghèo với ba con nhỏ. Khi hệ thống điện mặt trời được lắp đặt hoàn chỉnh, niềm vui hiện rõ trên gương mặt anh.“Được lắp đặt điện năng lượng mặt trời, gia đình tôi rất phấn khởi và yên tâm. Gia đình tôi cũng cố gắng gom góp tiền mua bếp điện, tủ lạnh để sinh hoạt thuận lợi hơn”. Anh Mình chia sẻ.
Không riêng gia đình anh Mình, nhiều hộ dân khác trong bản cũng được hỗ trợ lắp đặt điện mặt trời hoặc thiết bị điện sau công tơ. Với chị Lầu Thị Xi ở bản Lao Lử Đề, ánh sáng điện đã mang đến niềm vui giản dị nhưng vô cùng ý nghĩa khi con gái chị từ nay có điều kiện học tập tốt hơn vào mỗi buổi tối.
Phó trưởng Điện lực Sìn Hồ Chu Mạnh Kiên cho biết:“Nghị quyết 09 được triển khai tại 6 xã trên địa bàn, nhiều nhất là xã Tủa Sín Chải với 98 hộ được lắp đặt mặt trời áp mái và 11 hộ sau công tơ. Quá trình triển khai Nghị quyết 09 gặp rất nhiều khó khăn bởi các hộ dân nằm rải rác trên địa hình hiểm trở, giao thông cách trở, thời tiết mưa kéo dài. Tuy nhiên, với sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành điện, Ban chỉ huy quân sự xã và chính quyền địa phương, toàn bộ các hạng mục trên địa bàn đã cơ bản hoàn thành, góp phần hiện thực hóa mục tiêu của nghị quyết”.
Nhớ lại những ngày băng rừng, vượt suối đưa vật tư vào bản, Tổ trưởng Tổ quản lý khu vực vùng thấp - Điện lực Sìn Hồ Trần Văn Ninh, xúc động kể:“Có những bản xa nhất như Tìa Chí Lư, đường sạt, xa không vào được, thời tiết mưa dài ngày, anh em điện lực phải đi bộ hết 4-5 giờ đồng hồ. Có những hôm phải đi bộ đường rừng, mưa ròng rã, vào đó không có đồ ăn, chiều tối mới về, ăn mấy bắp ngô tạm bữa… nhưng khi lắp điện, thấy bà con rất phấn khởi, chúng tôi cũng lấy đó là niềm vui”.
Đằng sau những lời chia sẻ mộc mạc ấy là sự hy sinh thầm lặng của những người mang ánh sáng đến vùng cao. Mỗi bóng đèn được thắp lên là biết bao ngày vượt núi, vận chuyển từng tấm pin, từng cuộn dây điện qua những cung đường hiểm trở để kịp tiến độ.
Nghị quyết nhân văn và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị
Nghị quyết 09 quy định hỗ trợ hệ thống điện mặt trời cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số và các hộ chưa thể tiếp cận điện lưới quốc gia với mức hỗ trợ tối đa 50 triệu đồng/hộ; đồng thời hỗ trợ thiết bị điện sau công tơ tối đa 5 triệu đồng/hộ. Đây là chính sách đặc thù đầu tiên trong cả nước về lĩnh vực này, thể hiện quyết tâm của Lai Châu trong việc không để người dân vùng khó bị bỏ lại phía sau trên hành trình phát triển.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, ngành điện và chính quyền cơ sở giúp việc triển khai lắp đặt điện mặt trời diễn ra đồng bộ, đúng tiến độ.
Ngay sau khi nghị quyết được ban hành, UBND tỉnh đã giao Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh chủ trì, phối hợp với Sở Công Thương, Công ty Điện lực Lai Châu và chính quyền các địa phương triển khai rà soát đối tượng, xây dựng phương án thực hiện.
Giám đốc Công ty Điện lực Lai Châu Trần Kim Long cho biết:“Để thực hiện hiệu quả Nghị quyết 09, Công ty Điện lực Lai Châu đã thành lập Ban chỉ đạo và phân công rõ trách nhiệm của từng cá nhân, đồng thời thành lập các tổ xung kích, bố trí nhân lực, tăng ca thi công, chủ động đầu tư gần 1 tỷ đồng mua sắm công tơ, cáp nguồn và các thiết bị phục vụ đấu nối điện”.
Để đưa chính sách đến từng hộ dân, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã huy động 189 cán bộ, chiến sĩ thành lập 16 tổ công tác, vận chuyển khoảng 80 tấn vật tư vượt gần 45.000km đường núi. Ngành điện cũng huy động 66 cán bộ, công nhân cùng nhiều phương tiện chuyên dụng để thi công tại những địa bàn khó khăn nhất. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành và chính quyền cơ sở đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, giúp việc triển khai diễn ra đồng bộ, đúng tiến độ.
Tính đến ngày 22/7, với 1.062 hộ được thụ hưởng chính sách, toàn tỉnh đã hoàn thành lắp đặt hệ thống điện mặt trời cho 143/180 hộ, hỗ trợ thiết bị điện sau công tơ cho 881/882 hộ. Đặc biệt, đến nay, Lai Châu đã hoàn thành mục tiêu 100% thôn, bản có điện, đánh dấu bước tiến quan trọng trong bảo đảm an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng cao.
Từ một nghị quyết mang tính đặc thù, Lai Châu đã tạo nên dấu ấn trong thực hiện chính sách an sinh xã hội. Ánh sáng điện hôm nay mở ra cơ hội học tập, phát triển sản xuất, nâng cao dân trí và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bà con. Thành công của Nghị quyết 09 cũng là minh chứng cho sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong hành trình đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đến với từng người dân, góp phần xây dựng một Lai Châu phát triển bền vững, không ai bị bỏ lại phía sau.
