Khai mở lợi thế, gia tăng giá trị điểm đến
Hiện nay, cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng gay gắt, sức hấp dẫn của du lịch không còn chỉ được quyết định bởi cảnh quan, bãi biển đẹp hay hệ thống lưu trú chất lượng cao. Khả năng giữ chân du khách sau các hoạt động tham quan ban ngày, mang đến những trải nghiệm khác biệt và khuyến khích chi tiêu cho dịch vụ cũng đang trở thành yếu tố quan trọng tạo nên năng lực cạnh tranh của một điểm đến. Đây cũng là lý do kinh tế đêm ngày càng được nhìn nhận như một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển du lịch.
Phát triển kinh tế đêm, du lịch đêm là hướng đi tất yếu nhằm đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh cho tỉnh Khánh Hòa.
Đối với tỉnh Khánh Hòa, tiềm năng phát triển kinh tế đêm được hình thành từ sự kết hợp giữa lợi thế du lịch biển, hệ thống cơ sở lưu trú, dịch vụ ăn uống, vui chơi giải trí và nguồn tài nguyên văn hóa đa dạng. Những điều kiện này tạo nền tảng để địa phương phát triển các sản phẩm phục vụ nhiều nhóm khách, từ khách nghỉ dưỡng, khách du lịch quốc tế đến những người có nhu cầu khám phá văn hóa, thưởng thức nghệ thuật và trải nghiệm đời sống địa phương.
Thực tế, các hoạt động kinh tế đêm tại Khánh Hòa đã từng bước hình thành với nhiều loại hình khác nhau. Tại khu vực Nha Trang, các chương trình biểu diễn nghệ thuật, dịch vụ ẩm thực, mua sắm và giải trí được tổ chức tại nhiều địa điểm. Vinpearl Land trên đảo Hòn Tre, Marina Beach Club Nha Trang, các tuyến phố đi bộ tại Nha Trang và Phan Rang góp phần tạo thêm lựa chọn cho du khách khi đêm xuống. Hệ thống trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi và các điểm kinh doanh phục vụ 24 giờ cũng bổ sung những dịch vụ thiết yếu cho nhu cầu tiêu dùng về đêm.
Ngoài ra, các chương trình nghệ thuật đang góp phần tạo chiều sâu cho trải nghiệm du lịch. Tata Show tại VinWonders, Chum Show tại Nhà hát Đó, chương trình “Ánh sáng huyền thoại” tại Làng nghề Nha Trang xưa hay các chương trình nghệ thuật đường phố vào dịp cuối tuần tại Công viên Trần Phú cho thấy hoạt động giải trí về đêm không chỉ giới hạn ở ăn uống và vui chơi, mà còn có thể trở thành sản phẩm văn hóa có khả năng thu hút khách du lịch.
Hai chương trình “Trăng soi dáng tháp” và “Linh thiêng xứ Trầm” cũng là những ví dụ về hướng khai thác giá trị văn hóa bản địa thông qua hình thức sân khấu hóa bán thực cảnh, kết hợp tham quan và trải nghiệm. Trong khi đó, các tour thưởng ngoạn Vịnh Nha Trang ban đêm trên du thuyền, kết hợp ngắm cảnh, thưởng thức âm nhạc và ẩm thực, mở rộng cách tiếp cận tài nguyên biển ngoài khung giờ tham quan thông thường. Nhiều khách sạn, khu nghỉ dưỡng cao cấp cũng tổ chức các chương trình giải trí, âm nhạc và ẩm thực buổi tối, tạo thêm nguồn thu từ hệ thống dịch vụ sẵn có.
Theo lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, phát triển du lịch đêm là hướng đi tất yếu nhằm đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức tiêu dùng của du khách. Đây cũng là nguồn thu quan trọng, góp phần thực hiện mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh theo tinh thần Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 28/1/2022 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 14/7/2025 của Tỉnh ủy Khánh Hòa về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025 - 2030.
Tại Khánh Hòa, LuxGroup là đơn vị phát triển các trải nghiệm trên vịnh Nha Trang thông qua thương hiệu Emperor Cruises thuộc Lux Cruises Group. Từ thực tiễn hoạt động tại địa phương, chia sẻ với Báo Công Thương, TS. Phạm Hà - Chủ tịch sáng lập kiêm Tổng Giám đốc LuxGroup, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Xanh Việt Nam đánh giá, Khánh Hòa đang đứng trước cơ hội lớn để định vị mình là một trung tâm du lịch biển có sức cạnh tranh quốc tế. Đặc biệt, sau khi mở rộng địa giới, tỉnh có đường bờ biển gần 500 km, dài nhất cả nước, cùng những vịnh nổi tiếng như Nha Trang, Cam Ranh, Vân Phong và Vĩnh Hy. Không gian ấy mở ra khả năng kết nối nhiều điểm đến trong một hành trình, nhiều trải nghiệm trong một kỳ nghỉ.
Theo TS. Phạm Hà, LuxGroup đang triển khai sản phẩm du thuyền có hành trình khám phá vịnh trong ngày và du thuyền thưởng ngoạn hoàng hôn, cocktail, ăn tối. Du khách được thưởng thức ẩm thực, âm nhạc và ngắm thành phố lên đèn từ mặt biển. Thông qua các hoạt động tại Khánh Hòa, doanh nghiệp muốn mở thêm một góc nhìn về Nha Trang. Khi nhìn từ biển vào, thành phố mang một vẻ đẹp khác: ánh sáng trên bờ, gió trên vịnh, nhịp sóng và không gian gặp gỡ tạo nên cảm xúc riêng.
“Một hành trình được chăm chút có thể trở thành kỷ niệm của cả kỳ nghỉ. Giá trị của sản phẩm nằm ở khả năng bổ sung lựa chọn cho điểm đến, tạo thêm chi tiêu ngoài lưu trú và kết nối nhu cầu du lịch với lao động, thực phẩm, vận chuyển cùng các nhà cung cấp địa phương. Khi chuỗi cung ứng được tổ chức tốt, doanh thu từ một hành trình có thể lan tỏa đến nhiều người làm dịch vụ”, TS. Phạm Hà cho hay.
Xây dựng hệ sinh thái kinh tế đêm có bản sắc
Dù đã hình thành nhiều sản phẩm và dịch vụ, hoạt động kinh tế đêm tại tỉnh Khánh Hòa vẫn còn những hạn chế. Các mô hình phần lớn phát triển nhỏ lẻ, thiếu tổ hợp quy mô lớn do chưa có quy hoạch tổng thể; sự liên kết giữa các lĩnh vực văn hóa, du lịch, thương mại và giao thông chưa chặt chẽ. Nguồn nhân lực chuyên nghiệp phục vụ kinh tế đêm còn thiếu, cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư chưa rõ nét, trong khi hoạt động quảng bá chưa tạo được thương hiệu riêng cho từng không gian và điểm đến.
Chia sẻ với Báo Công Thương, theo ông Bùi Thanh Tú, Giám đốc Marketing Công ty BestPrice Travel đánh giá, Khánh Hòa có tiềm năng lớn để phát triển du lịch đêm, bởi địa phương có thể kết hợp cảnh quan biển với ẩm thực, văn hóa và hệ thống dịch vụ nghỉ dưỡng. Sau một ngày tham quan, tắm biển hoặc khám phá đảo, buổi tối là khoảng thời gian du khách có thể tiếp tục trải nghiệm điểm đến và sử dụng thêm dịch vụ. Tuy nhiên, lợi thế cảnh quan chỉ là nền tảng. Điều quyết định là Khánh Hòa có tạo được những trải nghiệm khiến du khách muốn dành thêm một buổi tối, thậm chí thêm một đêm lưu trú hay không. Nếu sản phẩm chủ yếu là ăn uống, mua sắm và các hoạt động giải trí tương tự nhiều nơi khác, sẽ khó tạo sức cạnh tranh lâu dài.
Ở góc độ doanh nghiệp lữ hành, ông Bùi Thanh Tú cho rằng nhu cầu trải nghiệm buổi tối cần được nhìn rộng hơn hoạt động ăn uống hay vui chơi. Với khách quốc tế, đây còn là cơ hội tìm hiểu đời sống địa phương: thưởng thức món ăn có câu chuyện, giao lưu với người dân, xem biểu diễn văn hóa hoặc khám phá thành phố theo một cách khác với ban ngày. Khi xây dựng sản phẩm, cũng cần phân biệt nhu cầu của từng nhóm khách. Gia đình có trẻ nhỏ cần hoạt động an toàn, dễ di chuyển và kết thúc vừa giờ; khách trẻ có thể quan tâm đến không gian âm nhạc, giao lưu và khám phá ẩm thực; khách nghỉ dưỡng lại cần trải nghiệm thư giãn, riêng tư và dịch vụ chất lượng.
Mặt khác, theo ý kiến doanh nghiệp, một chương trình hấp dẫn nhưng thiếu thông tin ngoại ngữ, khó đặt dịch vụ hoặc không có phương tiện trở về khách sạn sẽ khó bán. Doanh nghiệp cần biết rõ lịch hoạt động, giá, thời lượng và tiêu chuẩn phục vụ để đưa sản phẩm đêm vào chương trình tour ngay từ lúc khách lên kế hoạch. “Hướng đi phù hợp là kết hợp không gian biển về đêm với những câu chuyện riêng của địa phương: đời sống ngư dân, văn hóa xứ Trầm Hương, nghề yến, ẩm thực biển và các giá trị văn hóa Chăm. Đây cũng là hướng phù hợp với định hướng phát triển sản phẩm gắn với văn hóa, di sản và kinh tế đêm của tỉnh. Du lịch đêm được tổ chức tốt sẽ bổ sung lý do để khách ở lại, tăng chi tiêu và tạo thêm cơ hội kinh doanh cho người dân”, ông Tú gợi ý.
Đề án phát triển kinh tế đêm giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045 được tỉnh Khánh Hòa kỳ vọng tạo thêm dư địa tăng trưởng cho du lịch, thương mại và dịch vụ.
Bên cạnh biển, đảo, TS. Phạm Hà nhấn mạnh, Khánh Hòa còn có cửa ngõ hàng không quốc tế Cam Ranh, kết nối đường bộ, đường sắt và đường biển, hệ thống nghỉ dưỡng đa dạng cùng những lớp văn hóa Chăm, Raglai và đời sống cộng đồng miền biển. Đó là nguồn lực để xây dựng những sản phẩm có chiều sâu. Biển đưa du khách đến; văn hóa, ẩm thực và sự hiếu khách khiến họ muốn ở lại.
Vì vậy, bài toán phát triển phải đi sâu vào giá trị của từng ngày, từng đêm lưu trú. “Tôi nhìn khoảng thời gian từ 18 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau như một không gian kinh tế cần được tổ chức bài bản. Sau một ngày tham quan, du khách cần những lựa chọn hấp dẫn để ăn uống, thưởng thức nghệ thuật, mua sắm, giao lưu hoặc thư giãn. Muốn khách chi tiêu thêm, điểm đến phải có thêm những trải nghiệm xứng đáng để họ lựa chọn”,TS. Phạm Hà chia sẻ.
Theo đó, Khánh Hòa có thể phát triển đồng thời những đêm sôi động và những đêm thư thái. Một gia đình cần hoạt động phù hợp với trẻ nhỏ; một cặp đôi mong bữa tối riêng tư trên vịnh; một nhóm khách muốn thưởng thức nghệ thuật và khám phá phố biển. Sự đa dạng ấy giúp kinh tế đêm tiếp cận nhiều thị trường và phân khúc. Mỗi đêm lưu trú cần trở thành một cơ hội tạo giá trị: thêm niềm vui cho du khách, thêm doanh thu cho doanh nghiệp và thêm sinh kế cho người dân.
Nhằm thực hiện các định hướng về phát triển du lịch của địa phương, theo kế hoạch của UBND tỉnh Khánh Hòa, địa phương đang xây dựng Đề án phát triển kinh tế đêm giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045, với kỳ vọng tạo thêm dư địa tăng trưởng cho du lịch, thương mại và dịch vụ; nâng cao chất lượng đời sống người dân và trải nghiệm của du khách. Theo thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, hiện Sở Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện Đề án.
Đề án tập trung mở rộng không gian và thời gian hoạt động dịch vụ, đa dạng hóa các sản phẩm vui chơi, giải trí, mua sắm, ẩm thực về đêm nhằm tăng mức chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Các lĩnh vực được chú trọng gồm hoạt động văn hóa, vui chơi giải trí, dịch vụ ăn uống, mua sắm và du lịch. Tỉnh cũng định hướng tổ chức các sự kiện quy mô lớn để tạo điểm nhấn, thu hút du khách lưu trú, nâng cao doanh thu và tạo việc làm, đồng thời bảo đảm an ninh, trật tự.
Khánh Hòa đã có những nền tảng ban đầu về hạ tầng, dịch vụ và sản phẩm du lịch đêm. Khi kinh tế đêm được quy hoạch đồng bộ, vận hành chuyên nghiệp và phát triển trên nền tảng bản sắc địa phương, đây sẽ là một hướng đi quan trọng giúp Khánh Hòa mở rộng dư địa tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành điểm đến hàng đầu của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
