Đổi mới sáng tạo phải trở thành sự cộng hưởng của hệ sinh thái
Chiều ngày 29/5, tại Hà Nội, đã diễn ra chương trình hoạt động chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam và kỷ niệm 51 năm ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam do Trung tâm Đổi mới sáng tạo công nghệ cao chủ trì.
Tham dự chương trình có lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, cùng đông đảo đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo.
Phát biểu dẫn đề tại chương trình, GS.TS. Trần Hồng Thái - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhấn mạnh, đổi mới sáng tạo không thể là nỗ lực đơn lẻ của một viện nghiên cứu hay một nhóm nhà khoa học, mà phải là sự cộng hưởng của nhiều chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
GS.TS. Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phát biểu dẫn đề tại chương trình.
Theo GS.TS. Trần Hồng Thái, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo; doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt thị trường; viện nghiên cứu và trường đại học tạo ra tri thức, công nghệ; nhà đầu tư chia sẻ rủi ro; các tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo thực hiện vai trò kết nối, chuẩn hóa, tư vấn; còn thế hệ trẻ là lực lượng tiên phong với tinh thần dám nghĩ, dám làm. Nếu các nguồn lực này còn rời rạc, kết quả nghiên cứu sẽ khó đi xa. Nhưng nếu được kết nối đúng cách, có thể hình thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất, trong đó phòng thí nghiệm, giảng đường, doanh nghiệp, nhà đầu tư và địa phương cùng tham gia tạo ra giá trị.
Với tinh thần đó, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, đổi mới sáng tạo trong giai đoạn tới cần tập trung theo ba hướng lớn.
Thứ nhất, đưa kết quả nghiên cứu ra khỏi phòng thí nghiệm, đến gần hơn với doanh nghiệp và đời sống. Viện Hàn lâm hiện có nhiều kết quả nghiên cứu, nhiều công nghệ có khả năng ứng dụng trong các lĩnh vực như nông nghiệp, thủy sản, môi trường, vật liệu mới, công nghệ sinh học, y sinh, công nghệ số, công nghệ vũ trụ, phòng chống thiên tai và phát triển bền vững. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng hiện nay là cần có cơ chế sàng lọc, hoàn thiện, tiêu chuẩn hóa, thử nghiệm và chuyển giao để các kết quả đó trở thành sản phẩm, dịch vụ và giải pháp thực tiễn.
Thứ hai, kết nối chặt chẽ hơn giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiện đại, doanh nghiệp không chỉ là nơi tiếp nhận và ứng dụng công nghệ mà phải trở thành đối tác cùng đặt bài toán, cùng đầu tư, cùng thử nghiệm và cùng chia sẻ lợi ích với các viện nghiên cứu, trường đại học. Đồng thời, các quỹ đầu tư, quỹ đổi mới sáng tạo và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp có vai trò quan trọng trong việc chia sẻ rủi ro giai đoạn đầu, hỗ trợ quản trị, kết nối thị trường và giúp các công nghệ tiềm năng đi hết con đường từ phòng thí nghiệm đến sản phẩm thương mại.
Thứ ba, hình thành môi trường ươm tạo và khởi nghiệp công nghệ ngay trong hệ sinh thái của Viện Hàn lâm. Chủ tịch Viện Hàn lâm kỳ vọng, việc thành lập và ra mắt Câu lạc bộ Ươm tạo và Khởi nghiệp của Trung tâm Đổi mới sáng tạo công nghệ cao sẽ trở thành không gian kết nối mở, nơi các ý tưởng khoa học được lắng nghe, các công nghệ tiềm năng được hỗ trợ hoàn thiện. Đồng thời, tạo điều kiện để các nhóm nghiên cứu trẻ gặp gỡ doanh nghiệp, nhà đầu tư, chuyên gia sở hữu trí tuệ, chuyên gia tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng và các đối tác thị trường.
Theo GS.TS. Trần Hồng Thái, trong thời gian qua, Viện Hàn lâm đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp khoa học công nghệ. Nhiều công trình nghiên cứu đã được thương mại hóa và ứng dụng trong các lĩnh vực như công nghệ sinh học, vật liệu mới, công nghệ môi trường, công nghệ thông tin, tự động hóa, năng lượng và y dược. Số lượng bằng độc quyền sở hữu trí tuệ tăng mạnh; nhiều sản phẩm khoa học công nghệ từng bước tham gia thị trường và phục vụ doanh nghiệp, địa phương, cộng đồng.
Những sản phẩm khoa học công nghệ được trưng bày tại sự kiện A80 cũng như tại khu vực triển lãm của chương trình là minh chứng cho tiềm năng sáng tạo, khả năng ứng dụng và tinh thần sẵn sàng kết nối của đội ngũ các nhà khoa học Viện Hàn lâm.
Theo đó, GS. TS. Trần Hồng Thái khẳng định: "Chúng tôi mong muốn các doanh nghiệp chủ động đặt hàng nghiên cứu, đặt bài toán công nghệ từ nhu cầu thực tiễn của sản xuất và thị trường. Đây chính là cơ sở quan trọng để các nhà khoa học định hướng nghiên cứu sát thực tiễn hơn, tạo ra các sản phẩm có khả năng thương mại hóa cao hơn và giải quyết trực tiếp những thách thức của doanh nghiệp và xã hội''.
Tăng cường kết nối để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn
Phát biểu tại chương trình, PGS.TS. Nguyễn Tiến Đạt, Tổng Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo công nghệ cao (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cho biết, từ ngày 1/4, Trung tâm Phát triển công nghệ cao đã được đổi tên thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo công nghệ cao theo chỉ đạo của lãnh đạo Viện Hàn lâm, với những chức năng, nhiệm vụ mới quan trọng hơn.
PGS.TS. Nguyễn Tiến Đạt, Tổng Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo công nghệ cao (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam).
Trong đó, trọng tâm là hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy khởi nghiệp, hỗ trợ chuyển giao công nghệ, đưa các sản phẩm khoa học công nghệ của Viện Hàn lâm nói riêng và đội ngũ các nhà khoa học nói chung ra thị trường, đi vào thực tiễn, đáp ứng tinh thần của 57-NQ/TW vê Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cũng như các chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế hai con số.
PGS.TS. Nguyễn Tiến Đạt nhấn mạnh, trong bối cảnh mới, bên cạnh nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu định hướng, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường kết nối để đưa các sản phẩm khoa học công nghệ vào thực tiễn. Theo ông, các nhà nghiên cứu thời gian qua đã làm rất tốt công tác chuyên môn, làm chủ công nghệ và quy trình nghiên cứu. Tuy nhiên, để định hình sản phẩm, thương mại hóa và mở rộng ứng dụng thực tiễn, cần có sự đồng hành của doanh nghiệp và nhà đầu tư.
“Các nguồn lực về tài chính, thị trường, quản trị và thương mại hóa sản phẩm đều giữ vai trò rất quan trọng. Trong khi đó, các nhà khoa học thường mạnh về chuyên môn nghiên cứu nhưng còn hạn chế về tư duy kinh tế và thị trường”, PGS.TS. Nguyễn Tiến Đạt nói.
Tổng Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo công nghệ cao bày tỏ mong muốn sau chương trình, các nhà khoa học sẽ có thêm cơ hội hợp tác với doanh nghiệp. Đồng thời, doanh nghiệp cũng sẽ tích cực đồng hành, hỗ trợ để cùng thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp khoa học công nghệ.
Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu đã trình bày nhiều tham luận với chủ đề “Khơi dậy và kết nối các nguồn lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo”, tập trung vào các nội dung như nâng cao năng suất đổi mới sáng tạo, sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, thúc đẩy hợp tác giữa viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, Ban tổ chức đã công bố quyết định thành lập và ra mắt Câu lạc bộ Ươm tạo và Khởi nghiệp của Trung tâm Đổi mới sáng tạo công nghệ cao. Đồng thời, tổ chức ký kết thỏa thuận hợp tác với các đối tác trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nhằm thúc đẩy kết nối nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ khởi nghiệp khoa học công nghệ.
PGS.TS. Nguyễn Tiến Đạt, Tổng Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo công nghệ cao trao quyết định thành lập và ra mắt Câu lạc bộ Ươm tạo và Khởi nghiệp của Trung tâm Đổi mới sáng tạo công nghệ cao
Theo các đại biểu, việc hình thành các cơ chế kết nối thực chất giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư sẽ góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường; tạo động lực để các kết quả khoa học công nghệ từng bước trở thành sản phẩm có giá trị thực tiễn, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội đất nước trong giai đoạn mới.
