Bốn thông báo chính thức do Cơ quan Thuế Israel cùng Cục Hải quan và Thuế Giá trị gia tăng công bố cho thấy quá trình cải cách toàn diện trong lĩnh vực hải quan, đồng thời phản ánh những tác động trực tiếp đối với doanh nghiệp nhập khẩu, xuất khẩu và lực lượng môi giới hải quan.
Cuộc cải cách thầm lặng của hải quan Israel
Cho đến khoảng một thập kỷ trước, hoạt động thông quan hàng hóa tại Israel vẫn phụ thuộc đáng kể vào biểu mẫu giấy, quy trình xử lý thủ công, thời gian chờ kéo dài và sự phối hợp giữa nhiều cơ quan quản lý.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Cơ quan Thuế Israel cùng Cục Hải quan và Thuế giá trị gia tăng đã thúc đẩy chương trình cải cách số quy mô lớn với ba trụ cột chính gồm hệ thống “MAM” (Cổng Thế giới), hệ thống kiểm tra giám sát không xâm nhập (Non-Intrusive Inspection - NII) mang tên “Nail” và bộ quy định mới đối với nhập khẩu thực phẩm cũng như hàng hóa thuộc nhóm nhạy cảm. Nội dung này dựa trên bốn tài liệu chính thức được Cục Hải quan công bố và trình bày các hướng dẫn chính, các cột mốc và tác động đến chuỗi cung ứng.
Tờ khai nhập khẩu rút gọn - Bản cam kết của nhà nhập khẩu
Tờ khai nhập khẩu rút gọn, còn được gọi là "Bản cam kết của nhà nhập khẩu", là một tài liệu cơ bản để giải phóng, thông quan hàng hóa. Đó là một biểu mẫu kỹ thuật số đóng vai trò là bằng chứng chính thức cho việc nộp thuế nhập khẩu, được hoàn thành bởi người môi giới hải quan hoặc nhà nhập khẩu trực tiếp thông qua hệ thống Cổng Thế giới. Việc chuyển sang khai báo kỹ thuật số đã thay thế các biểu mẫu vật lý và cho phép xử lý nhanh hơn hàng nghìn giao dịch mỗi ngày.
Theo hướng dẫn, nhà nhập khẩu phải khai báo giá trị, phân loại và thông tin nhà cung cấp của hàng hóa. Sai sót trong khai báo có thể làm chậm quá trình thông quan và dẫn đến bị phạt. Hệ thống cho phép nộp trực tuyến bằng thẻ thông minh và chữ ký điện tử. Hướng dẫn của Cục Hải quan nhấn mạnh rằng, trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu thuộc về nhà nhập khẩu. Do đó, nên sử dụng một nhà môi giới hải quan được chứng nhận xác thực để hoàn thành và nộp đúng cách.
Triển khai Hệ thống Hải quan tự động - “MAM” (Cổng Thế giới)
Hệ thống “MAM” (còn được gọi là Cổng Thế giới, Cổng Toàn cầu hoặc Shaar Olami) là nền tảng đám mây trung tâm để quản lý thương mại quốc tế của Israel. Hướng dẫn chính thức của Cục Hải quan nêu chi tiết các điều kiện tiên quyết: Thẻ thông minh, chữ ký số và đăng ký trực tuyến. Hệ thống kết nối Cục Hải quan với Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp, Bộ Kinh tế và Viện Tiêu chuẩn, cho phép tạo ra "Thủ tục một cửa" để nộp tất cả các giấy tờ cần thiết cần được phê duyệt.
Hướng dẫn mô tả quy trình làm việc: Nộp tờ khai nhập/xuất khẩu, đính kèm tài liệu được ký điện tử, thanh toán các khoản phí và thuế, và theo dõi trạng thái thông quan. Nó cũng đề cập đến việc quản lý giấy ủy quyền kỹ thuật số và việc lưu giữ hồ sơ trong 7 năm. Hệ thống này lần đầu tiên được thí điểm vào năm 2015 và chính thức ra mắt vào ngày 14 tháng 1 năm 2018. Kể từ đó, nó đã trải qua các nâng cấp liên tục, bao gồm cả việc tích hợp trí tuệ nhân tạo để quản lý rủi ro.
Quy định nhập khẩu thực phẩm và hàng hóa nhạy cảm
Việc nhập khẩu thực phẩm và hàng hóa nhạy cảm (như dược phẩm, thuốc trừ sâu, hóa chất nguy hiểm và thực phẩm bổ sung) phải tuân theo quy định đặc biệt nghiêm ngặt ở Israel. Cục Hải quan, phối hợp với Cơ quan Quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia thuộc Bộ Y tế, đã ban hành hướng dẫn chi tiết về quy định nhập khẩu. Hướng dẫn này phân biệt giữa "thực phẩm thông thường" và "thực phẩm nhạy cảm".
Thực phẩm thông thường (thực phẩm không nhạy cảm) chỉ cần "Tờ khai của nhà nhập khẩu" trực tuyến, không cần phê duyệt trước. Ngược lại, thực phẩm nhạy cảm (bao gồm các sản phẩm động vật, sữa công thức cho trẻ sơ sinh, sản phẩm chủ lực, thực phẩm bổ sung và một số thực phẩm đông lạnh) được yêu cầu phải có "Phê duyệt trước khi nhập khẩu thực phẩm nhạy cảm" trước khi hàng hóa được nhập vào Israel.
Tương tự, các vật liệu nhạy cảm như chất thải nguy hại hoặc thuốc trừ sâu cần được sự chấp thuận từ Bộ Nông nghiệp và Bộ Bảo vệ Môi trường.
Các tài liệu chính thức nêu chi tiết danh sách các sản phẩm cần phê duyệt trước, cách nộp đơn (thông qua hệ thống Cổng Thế giới hoặc cổng thông tin chuyên dụng) và thời gian xử lý dự kiến. Họ cũng đề cập đến các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm và việc lấy mẫu hàng hóa tại cảng. Doanh nghiệp nên chuẩn bị trước và nộp tất cả các phê duyệt cần thiết trước khi hàng hóa đến để tránh bị chậm trễ và phát sinh chi phí lưu kho không cần thiết.
