Hoàn thiện thể chế, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường
Hướng tới kỷ niệm 20 năm Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Bộ Công Thương đã khởi động lại Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam với quy mô mở rộng hơn. Nhân sự kiện này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với TS. Lê Đăng Doanh - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương.
- Sau gần 20 năm gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), theo ông, Việt Nam đã đạt được những thành tựu nổi bật nào trong quá trình hội nhập và phát triển kinh tế?
TS. Lê Đăng Doanh:Việt Nam trở thành thành viên 150 của WTO vào tháng 1/2007, đến nay đã được gần 20 năm. Theo tôi, có 3 điểm nổi bật mà nền kinh tế Việt Nam đã đạt được khi tham gia WTO.
Thứ nhất, tham gia WTO và các Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã giúp Việt Nam thúc đẩy mạnh mẽ cải cách hệ thống pháp luật cho phù hợp với các quy định, tiêu chí quốc tế về kinh doanh, sự bình đẳng giữa doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Thứ hai,Việt Nam đã có cải cách mạnh mẽ về bộ máy chính quyền, đã hợp nhất các bộ, ngành và vận dụng là các quy định của WTO vào hệ thống pháp luật của Việt Nam. Điều đó dẫn đến sự phát triển mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân, tính đến nay, nền kinh tế Việt Nam đã có gần 1,1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động. Mặc dù số doanh nghiệp còn đang rất khiêm tốn so với dân số khoảng 101 triệu dân, nhưng đó là một bước tiến vượt bậc so với thời điểm trước khi Việt Nam gia nhập WTO.
Thứ ba, WTO đã giúp Việt Nam mở rộng được thị trường quốc tế và đẩy mạnh được xuất khẩu, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt trên 930 tỷ USD. Việt Nam cũng trở thành một cường quốc xuất khẩu gạo thứ hai trên thế giới và xuất khẩu nông sản đến nhiều quốc gia trên toàn cầu. Đây đều là những sản phẩm thế mạnh của Việt Nam, góp phần là phát triển ngành nông nghiệp và kinh tế quốc gia.
Tôn vinh, tạo động lực cho doanh nghiệp phát triển
- Hướng tới kỷ niệm 20 năm Việt Nam gia nhập WTO, Bộ Công Thương vừa Ban hành Quyết định số 1114/QĐ-BCT phê duyệt Đề án tổ chức Lễ tôn vinh và trao Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam năm 2026. Ông đánh giá như thế nào về giải thưởng này?
TS. Lê Đăng Doanh:Tôi được biết, Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam năm 2026 được Bộ Công Thương xây dựng trên cơ sở mở rộng từ Giải thưởng Thương mại, Dịch vụ Việt Nam trước đây, bổ sung thêm lĩnh vực công nghiệp để phù hợp với bối cảnh phát triển mới của nền kinh tế cũng như cơ cấu tổ chức hiện nay của Bộ Công Thương sau khi hợp nhất Bộ Thương mại và Bộ Công nghiệp.
Tôi rất hoan nghênh việc Bộ Công Thương khởi động lại và nâng tầm giải thưởng này. Theo tôi, đây không chỉ là hoạt động tôn vinh doanh nghiệp, mà còn góp phần tạo động lực để cộng đồng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và vươn ra thị trường quốc tế.
Trong thời gian tới, giải thưởng nên tiếp tục được mở rộng và hoàn thiện hệ thống tiêu chí theo hướng đề cao đổi mới công nghệ, cải tiến mẫu mã, phát triển thương hiệu, mở rộng thị trường xuất khẩu, chuyển đổi số và phát triển xanh. Khi các tiêu chí được xây dựng bài bản, sát với xu thế phát triển mới, giải thưởng sẽ tạo sức lan tỏa lớn hơn, khuyến khích doanh nghiệp không ngừng đầu tư, tìm tòi và nâng cao vị thế của hàng hóa, dịch vụ Việt Nam trên thị trường quốc tế.
- Ông có đề xuất và gợi mở gì để Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ thực sự trở thành sân chơi uy tín cho doanh nghiệp?
TS. Lê Đăng Doanh:Theo tôi, để Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam 2026 thực sự trở thành sân chơi uy tín, khuyến khích sự phát triển của doanh nghiệp trong bối cảnh Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số, các tiêu chí giải thưởng nên nhấn mạnh hơn nữa đến việc ứng dụng khoa học - công nghệ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và mở rộng thị trường. Cần đặc biệt chú ý các doanh nghiệp hoạt động trong những lĩnh vực mà Việt Nam có ưu thế, lĩnh vực mà Việt Nam đang muốn đẩy mạnh, các doanh nghiệp có đóng góp cho tăng trưởng kinh tế, hướng đến chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và tạo tác động xã hội nhất định.
Tôi cũng rất vui là qua theo dõi truyền thông được biết, Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam 2026 dành cho cả doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài. Đây là một điểm tích cực, ghi nhận những đóng góp của khu vực doanh nghiệp FDI và tư duy coi khu vực doanh nghiệp đầu tư nước ngoài là một bộ phận của nền kinh tế Việt Nam. Thực tế những năm qua cho thấy, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã có những đóng góp tích cực cho nền kinh tế Việt Nam, trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế và họ xứng đáng được tôn vinh, khích lệ.
Xin cảm ơn ông!
Ngày 13/5/2026, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định 1114/QĐ-BCT về việc phê duyệt Đề án tổ chức Lễ tôn vinh và Trao giải thưởng “Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam” và Quyết định 1115/QĐ-BCT về việc ban hành Quy chế xét tặng giải thưởng. Theo đó, Giải thưởng Công nghiệp, Thương mại, Dịch vụ Việt Nam 2026 sẽ hướng tới tôn vinh Top 30 doanh nghiệp xuất sắc và Top 100 doanh nghiệp tiêu biểu có đóng góp nổi bật cho lĩnh vực công nghiệp, thương mại và dịch vụ. Dự kiến, giải thưởng sẽ được trao vào quý IV/2026.
