Lực bán mạnh trên nhóm năng lượng và nguyên liệu công nghiệp đã kéo thị trường hàng hóa nối dài đà suy yếu trong phiên hôm qua (25/8). Đóng cửa, chỉ số MXV-Index giảm 0,4% xuống 2.897 điểm. Đáng chú ý, hai mặt hàng dầu thô giá lao dốc tới hơn 3%.
Kỳ vọng nối lại hàng hải qua Hormuz kéo giá dầu giảm mạnh
Trong phiên giao dịch hôm qua, giá dầu tiếp tục giảm dù Mỹ siết chặt các biện pháp trừng phạt đối với Iran, trong khi nguồn cung vẫn chịu ảnh hưởng bởi những gián đoạn trong hoạt động khai thác, lọc dầu và vận chuyển tại khu vực.
Kết phiên, giá dầu Brent giảm 3,89%, xuống 88,58 USD/thùng, trong khi dầu WTI giảm 3,12%, còn 82,36 USD/thùng.
Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), giá dầu giảm khi những lo ngại về rủi ro vận tải qua eo biển Hormuz dịu bớt, trong bối cảnh Iran và Oman đang đàm phán phương án duy trì hành lang hàng hải tại khu vực này.
Tín hiệu đáng chú ý đến từ Iran và Oman khi hai nước đang thúc đẩy một khuôn khổ theo từng giai đoạn nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua Hormuz. Trước mắt, hai bên thảo luận việc thiết lập một hành lang hàng hải tạm thời, phối hợp quản lý và triển khai rà phá thủy lôi để tạo điều kiện cho tàu thương mại lưu thông an toàn. Về lâu dài, hai bên hướng tới xây dựng cơ chế quản lý luồng tàu, bảo đảm an toàn hàng hải và điều phối hoạt động qua eo biển.
Điểm quan trọng là thông tin này trước mắt tác động đến giá dầu chủ yếu thông qua yếu tố tâm lý và phần bù rủi ro, chứ chưa phản ánh sự cải thiện ngay lập tức của nguồn cung thực tế. Nếu hành lang hàng hải được triển khai, dòng tàu chở dầu qua Hormuz có thể từng bước được khôi phục. Khi đó, triển vọng nguồn cung sẽ được cải thiện và phần phí rủi ro đang được phản ánh trong giá dầu có thể tiếp tục giảm.
Tuy nhiên, đà giảm hiện tại vẫn chưa đủ cơ sở để xác lập một xu hướng giảm bền vững. Thỏa thuận giữa Iran và Oman mới đang trong quá trình đàm phán, còn việc thiết lập hành lang tạm thời cũng chưa đồng nghĩa hoạt động vận tải qua Hormuz sẽ lập tức trở lại bình thường. Rủi ro an ninh đối với tàu thuyền vẫn tồn tại, trong khi Iran tiếp tục bất đồng với Mỹ về các biện pháp phong tỏa và trừng phạt.
Trong nỗ lực giảm căng thẳng, Pakistan đang đóng vai trò trung gian thúc đẩy đối thoại giữa Mỹ và Iran. Những tín hiệu ngoại giao tích cực đang làm gia tăng kỳ vọng hai bên có thể đạt được thỏa thuận, qua đó hạn chế nguy cơ xung đột leo thang và mở thêm khả năng khôi phục dòng chảy dầu qua Hormuz.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, nguồn cung từ Iraq cũng đang tạo thêm sức ép lên giá dầu. Việc SOMO mở đấu thầu bán Basrah Medium và Basrah Heavy cho các lô hàng tháng 9 cho thấy, nguồn cung Iraq vẫn được đưa ra thị trường bất chấp gián đoạn tại Hormuz. Diễn biến này góp phần củng cố kỳ vọng nguồn cung trong khu vực có thể được duy trì.
Theo ông Lê Đức Thiện, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Công nghệ Tài chính APEX - Thành viên kinh doanh số 080 của MXV, giá dầu thô thế giới đã có phiên giảm mạnh thứ ba liên tiếp, hạ nhiệt đáng kể so với mức đỉnh gần 92 USD/thùng của tuần trước.
Theo ông Thiện, tâm lý thị trường đã bớt căng thẳng khi lo ngại về rủi ro vận tải tại Trung Đông giảm xuống, đặc biệt sau thông tin Iran và Oman đàm phán khuôn khổ tạm thời để duy trì hành lang hàng hải qua Hormuz, cùng với những tín hiệu ngoại giao tích cực từ Mỹ.
Ông Thiện cho rằng các biện pháp trừng phạt kinh tế mới của Mỹ đối với Iran không quá gay gắt như dự đoán và khó gây gián đoạn tức thời đối với nguồn cung dầu mỏ thực tế. Trong khi đó, giới đầu tư vẫn thận trọng, chờ các dữ liệu kinh tế quan trọng của Mỹ, gồm lạm phát PCE và tăng trưởng GDP, để đánh giá triển vọng tiêu thụ năng lượng cũng như định hướng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Trong nước, tâm điểm trong những ngày tới sẽ là kỳ điều hành giá bán lẻ xăng dầu định kỳ vào ngày mai của Liên Bộ Công Thương - Tài chính. Theo ông Thiện, dựa trên diễn biến giá thành phẩm thế giới trong chu kỳ vừa qua, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có thể được điều chỉnh tương ứng, tùy thuộc vào phương án trích lập hoặc chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá (BOG).
Nhìn chung, giá dầu đang chịu tác động đồng thời từ việc rủi ro địa chính trị tại Hormuz hạ nhiệt và kỳ vọng nguồn cung khu vực được duy trì. Tuy vậy, những diễn biến tại eo biển chiến lược này vẫn có thể nhanh chóng thay đổi triển vọng thị trường. Trong bối cảnh đó, các nhà đầu tư cần tiếp tục theo dõi tình hình tại Hormuz, chính sách trừng phạt đối với Iran và các dữ liệu kinh tế Mỹ để đánh giá triển vọng giá dầu cũng như quản trị rủi ro danh mục.
Giá đường rơi xuống mức thấp nhất trong hai tuần
Đồng pha với diễn biến chung của thị trường hàng hóa, lực bán áp đảo trên nhóm nguyên liệu công nghiệp trong phiên 25/8. Hai mặt hàng đường gây chú ý khi dẫn đầu đà suy yếu. Trong đó, giá đường thô 11 kỳ hạn tháng 10 giảm 2,15%, xuống 380,7 USD/tấn, trong khi đường trắng cùng kỳ hạn giảm 3,53%, xuống 517 USD/tấn - mức thấp nhất trong hai tuần qua.
Đà giảm diễn ra sau khi giá đường neo ở vùng cao nhất trong hơn hai năm trong bối cảnh thị trường đồng thời chịu sức ép từ cả triển vọng nguồn cung và nhu cầu tiêu thụ. Về phía nguồn cung, diễn biến trên thị trường năng lượng đang làm thay đổi bài toán phân bổ mía giữa đường và ethanol, trong khi ở phía cầu, nhu cầu nhập khẩu của Ấn Độ được dự báo thấp hơn kỳ vọng.
Trước hết, áp lực đến từ giá dầu - yếu tố có mối liên hệ trực tiếp với quyết định sản xuất đường và ethanol tại các quốc gia trồng mía lớn. Giá dầu thô giảm khoảng 3% trong phiên hôm qua, xuống mức thấp nhất trong một tuần. Khi dầu giảm giá, ethanol trở nên kém cạnh tranh hơn so với nhiên liệu hóa thạch, qua đó làm giảm sức hấp dẫn của việc sử dụng mía để sản xuất ethanol tại những quốc gia có thể linh hoạt giữa hai sản phẩm.
Brazil là tâm điểm của tác động này. Sản lượng mía niên vụ 2026-2027 của nước này dự kiến đạt 705,2 triệu tấn, tăng 4,7%, chỉ thấp hơn mức kỷ lục. Với nguồn nguyên liệu dồi dào, nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở mức thấp, các nhà máy có thể có thêm động lực dành mía cho sản xuất đường thay vì ethanol. Điều này có thể làm nguồn cung đường tăng cao hơn kỳ vọng và gây thêm sức ép lên giá.
Không chỉ nguồn cung có nguy cơ gia tăng, triển vọng tiêu thụ trên thị trường quốc tế cũng đang kém tích cực hơn, đặc biệt từ Ấn Độ - một trong những thị trường đường lớn. Nước này nhiều khả năng sẽ không sử dụng hết hạn ngạch nhập khẩu được cấp. Theo Công ty Nghiên cứu và tư vấn về thị trường nông sản của Ấn Độ - Greenleaf, các nhà máy và nhà tinh luyện của nước này có thể chỉ nhập khoảng 500.000 tấn, tương đương một nửa hạn ngạch.
Lý do nằm ở nguồn cung nội địa đang tương đối dồi dào khiến nhu cầu phải tìm nguồn hàng từ thị trường quốc tế giảm xuống. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất đường và năng lượng sinh học Ấn Độ (ISMA), sản lượng đường niên vụ hiện tại đạt khoảng 27,9 triệu tấn, gần tương đương nhu cầu tiêu thụ nội địa 28-28,5 triệu tấn. Trong khi đó, tồn kho đầu niên vụ mới có thể đạt khoảng 3,5 triệu tấn, đủ đáp ứng nhu cầu trong mùa lễ hội từ tháng 8 đến tháng 11.
Nguồn cung tại Ấn Độ còn được kỳ vọng cải thiện khi vụ ép mía mới dự kiến bắt đầu từ giữa tháng 10. Riêng sản lượng đường trong tháng này có thể đạt khoảng 1 triệu tấn, cao hơn đáng kể mức thông thường 300.000 - 400.000 tấn. Việc nguồn cung vụ mới sắp được bổ sung khiến các nhà máy không chịu nhiều áp lực phải nhập khẩu ngay trong thời điểm hiện tại.
Bên cạnh đó, giá đường nội địa Ấn Độ đã giảm gần 20%, khiến nhập khẩu trở nên kém hấp dẫn về mặt kinh tế. Khi vừa có đủ nguồn cung trong nước, vừa phải đối mặt với giá nội địa thấp, các nhà máy có thêm lý do để chờ nguồn cung vụ mới thay vì sử dụng toàn bộ hạn ngạch nhập khẩu. Điều này có thể khiến nhu cầu đường từ thị trường quốc tế thấp hơn dự kiến và tiếp tục tạo áp lực lên giá đường thế giới.
Tại thị trường trong nước, nguồn cung đường từ cả đường tiểu ngạch, đường nhập khẩu và đường sản xuất đều khá hạn chế, khiến giá bán tiếp tục neo ở mức cao. Giá đường Thái Lan tiểu ngạch tại khu vực miền Tây rất ít hàng chào bán, trong khi giá đường Myanmar tại cảng Sài Gòn được chào quanh 20.800-21.000 đồng/kg.Tại các nhà máy, giá có xu hướng tăng trong phiên sáng nhưng giao dịch chậm lại vào buổi chiều do lượng chào bán hạn chế. Một số loại đường tại Bình Thuận và Gia Lai được chào lên khoảng 21.500 đồng/kg, trong khi đường KCP tại miền Tây ở mức 21.500-21.600 đồng/kg và đường Kon Tum khoảng 21.400-21.500 đồng/kg.
