Tham dự buổi làm việc có Thứ trưởng Phan Thị Thắng, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn; lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ cùng đại diện lãnh đạo các trường đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu thuộc Bộ.
Phát huy nguồn lực từ hệ thống nghiên cứu, đào tạo thuộc Bộ
Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải trở thành một trong những động lực quan trọng. Trong đó, mối liên kết giữa Nhà nước, Nhà trường, các đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng.
Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, Bộ Công Thương có hệ thống các trường đại học, cao đẳng và viện nghiên cứu, cùng nguồn lực có khả năng tham gia, đóng góp vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển của đất nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo cần hướng mạnh hơn tới yêu cầu nâng cao năng suất lao động, tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới và nâng cao khả năng tham gia chuỗi giá trị; đồng thời gắn kết đồng bộ hơn với quá trình phát triển các lĩnh vực công nghiệp của Việt Nam.
Trên tinh thần đó, buổi làm việc giữa lãnh đạo Bộ Công Thương với khối các trường đại học, cao đẳng và viện nghiên cứu là dịp để các đơn vị cùng trao đổi, đánh giá những khó khăn, vướng mắc trong thời gian qua; đồng thời xác định giải pháp nhằm phát huy tốt hơn tiềm năng, lợi thế và sức mạnh của hệ thống các cơ sở đào tạo, nghiên cứu trực thuộc Bộ.
Báo cáo tại buổi làm việc, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Trần Quang Huy cho biết, hiện Bộ Công Thương có 26 cơ sở đào tạo và đang thực hiện sắp xếp, tổ chức lại hệ thống. Các trường đại học, cao đẳng và viện nghiên cứu được phân bổ tại nhiều vùng, địa phương trên cả nước; đào tạo từ trình độ sơ cấp đến tiến sĩ, phục vụ nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực công nghiệp, thương mại và năng lượng, trong đó chú trọng các ngành trọng điểm như cơ khí, chế tạo, điện tử, năng lượng, điện hạt nhân.
Năm 2026, quy mô đào tạo đạt 279.635 người học, trong đó khối đại học chiếm 69%. Các trường cũng tăng cường gắn kết đào tạo với thực tiễn thông qua hợp tác với khoảng 5.295 doanh nghiệp, hiệp hội; có 47,6 nghìn lượt người học tham gia thực tập tại doanh nghiệp. Qua đó, hệ thống cơ sở đào tạo trực thuộc Bộ đang góp phần cung cấp nguồn nhân lực cho các lĩnh vực trọng yếu của ngành Công Thương, đồng thời từng bước tăng cường sự gắn kết giữa đào tạo với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.
Thông tin thêm tại cuộc họp, bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số cho biết, thời gian qua, hoạt động khoa học, công nghệ tại các viện, trường đã đạt một số kết quả, song vẫn còn những hạn chế về nguồn lực, cơ sở vật chất, quy mô nhiệm vụ và mức độ liên kết, chuyển giao kết quả nghiên cứu. Theo đó, giai đoạn tới cần tập trung nguồn lực cho những lĩnh vực mà các viện, trường có thế mạnh, đồng thời tăng cường liên kết giữa viện, trường và doanh nghiệp, hướng các nhiệm vụ khoa học, công nghệ tới sản phẩm cuối cùng và khả năng ứng dụng, thương mại hóa. “Doanh nghiệp sẽ là trung tâm của các hoạt động đổi mới sáng tạo, vì vậy các viện, trường khi nghiên cứu phải coi doanh nghiệp là trung tâm để phục vụ, trên cơ sở định hướng phát triển của ngành”, Cục trưởng Nguyễn Thị Lâm Giang nhấn mạnh.
Tại buổi làm việc, đại diện các trường trực thuộc Bộ Công Thương đã trao đổi về công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Các trường đang tập trung đổi mới mô hình quản trị đại học, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, đào tạo; đồng thời phát triển các lĩnh vực có thế mạnh, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của ngành Công Thương. Cùng với nâng cao chất lượng đào tạo, các trường chú trọng tăng cường liên kết với doanh nghiệp, khu công nghiệp và các ngành hàng, gắn đào tạo, nghiên cứu với yêu cầu thực tiễn và thúc đẩy chuyển giao kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh.
Đại diện các trường cũng nêu một số đề xuất về việc quan tâm xem xét, phê duyệt và triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ; hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm phục vụ nghiên cứu, qua đó nâng cao năng lực đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.
Cùng chia sẻ mục tiêu gắn nghiên cứu với yêu cầu thực tiễn của ngành, đại diện các viện trực thuộc Bộ Công Thương tập trung trao đổi về hoạt động nghiên cứu khoa học, tư vấn, chuyển giao công nghệ và tham gia xây dựng cơ chế, chính sách trong các lĩnh vực chuyên ngành. Các viện cũng nêu những khó khăn về nguồn nhân lực chất lượng cao, cơ chế triển khai nhiệm vụ và việc đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Cùng với đó, đề xuất tăng cường cơ chế đặt hàng, điều phối các nhiệm vụ khoa học, công nghệ quy mô lớn; đẩy mạnh phối hợp giữa các viện, trường và đơn vị chuyên môn để tập trung nguồn lực giải quyết những bài toán lớn của ngành.
Gắn đào tạo, nghiên cứu khoa học với những bài toán lớn của ngành
Phát biểu kết luận hội nghị, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực và kết quả đạt được của các cơ sở giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học trực thuộc Bộ trong thời gian qua, qua đó góp phần quan trọng vào sự phát triển của ngành Công Thương. Để phát huy được tiềm năng lợi thế và động lực của hệ thống đào tạo nghiên cứu thuộc Bộ, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng yêu cầu các đơn vị, trường, viện trực thuộc Bộ tập trung triển khai một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Bộ trưởng nhấn mạnh việc phải xác định vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học. Theo đó, đào tạo nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo phải là động lực chính, quan trọng nhất để phát triển chiến lược ngành Công Thương.
Trên cơ sở hệ thống quy chế, quy định, các cơ chế phối hợp điều hành của Bộ, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng yêu cầu Vụ Tổ chức cán bộ, Cục Khoa học Công nghệ và Chuyển đổi số phối hợp với các đơn vị lấy ý kiến của các viện, trường để sớm ban hành quy định nội bộ ngành Công Thương về quy chế sử dụng nguồn lực.
Cùng với đó, khẩn trương thống nhất các cơ sở giáo dục đào tạo ngành Công Thương, xác định rõ định hướng phát triển, chiến lược phát triển của các cơ sở đào tạo sau sắp xếp. Đối với các cơ sở đào tạo được chuyển về địa phương theo yêu cầu của Chính phủ, cần chủ động phối hợp với các địa phương để hỗ trợ tối đa trong công tác quản lý nhà nước thuộc ngành Công Thương, đồng thời tiếp tục phát huy vai trò, thế mạnh và định hướng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Liên quan đến kiện toàn đội ngũ lãnh đạo, quản lý và phát huy nguồn nhân lực chất lượng cao, Bộ trưởng chỉ đạo Vụ Tổ chức cán bộ rà soát, sắp xếp các chức danh còn thiếu, điều chỉnh phù hợp; đồng thời phối hợp với Cục Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số hoàn thành các cơ sở dữ liệu về đội ngũ chuyên gia, giảng viên. Cùng với đó, hình thành đơn vị có năng lực đào tạo nghiên cứu chuyên sâu trong lĩnh vực trọng điểm và lĩnh vực mới, đặc biệt phải rà soát xác định mô hình phải đặt kết quả nghiên cứu phòng thí nghiệm trong chuỗi giá trị của ngành.
Bộ trưởng yêu cầu tiếp tục rà soát tổ chức lại hệ thống các viện nghiên cứu để tập trung nâng cao năng lực cơ sở vật chất và nguồn nhân lực để thực hiện các nhiệm vụ, bài toán lớn của ngành. Đồng thời, tập trung nghiên cứu cơ chế chuyển giao, giao nhiệm vụ và đặt hàng đối với các trường, các viện; thúc đẩy mô hình hợp tác hiệu quả giữa cơ quan quản lý, đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp.
