Tín dụng tăng tốc, sức hấp thụ vốn cải thiện
Diễn biến tín dụng 8 tháng đầu năm 2026 cho thấy sức hấp thụ vốn của nền kinh tế Đắk Lắk đang có bước chuyển tích cực.
Số liệu Báo cáo từ Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 11 cho biết, đến ngày 31/7/2026, dư nợ tín dụng trên địa bàn Đắk Lắk đạt 283.059 tỷ đồng, tăng 8,7% so với cuối năm 2025. Ước đến cuối tháng 8, dư nợ đạt khoảng 287.300 tỷ đồng, tăng 10,3%. Như vậy, riêng trong tháng 8, quy mô tín dụng của Đắk Lắk ước tăng thêm hơn 4.200 tỷ đồng. Đắk Lắk hiện chiếm 51,6% tổng dư nợ của ngành Ngân hàng Khu vực 11.
Con số này đáng chú ý ở chỗ tốc độ tăng tín dụng đang diễn ra trong một nền kinh tế có nhu cầu vốn ngày càng đa dạng: Từ nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông sản, doanh nghiệp nhỏ và vừa đến công nghiệp, năng lượng, hạ tầng và dịch vụ.
Điều quan trọng hơn là tăng trưởng tín dụng không chỉ được nhìn bằng quy mô dư nợ mà phải nhìn vào khả năng dòng vốn đi vào những khu vực tạo ra giá trị gia tăng.
Theo số liệu toàn ngành Ngân hàng Khu vực 11, đến cuối tháng 7, tín dụng nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản đạt 123.078 tỷ đồng, tăng 12%; công nghiệp và xây dựng đạt 84.424 tỷ đồng, tăng 8,9%; thương mại và dịch vụ đạt 340.946 tỷ đồng, tăng 3,8%. Đây là số liệu của toàn Khu vực 11, gồm Đắk Lắk và Gia Lai, qua đó cho thấy xu hướng phân bổ vốn chung đang bám khá sát các khu vực kinh tế thực.
Dòng vốn phải đi cùng lợi thế địa phương
Nếu chỉ nhìn vào tốc độ tăng dư nợ, rất khó nhận diện đầy đủ vai trò của tín dụng đối với Đắk Lắk. Điểm đáng chú ý nằm ở những lĩnh vực tín dụng đang được ưu tiên.
Trên địa bàn, dư nợ cho vay phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn đến cuối tháng 7/2026 đạt 280.295 tỷ đồng, tương đương 51,1% tổng dư nợ; đến cuối tháng 8 ước đạt 283.100 tỷ đồng. Dư nợ cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt 80.863 tỷ đồng, tăng 11% so với cuối năm 2025, ước cuối tháng 8 đạt 81.700 tỷ đồng, tăng 12,2%, đây là hai chỉ dấu có ý nghĩa.
Một bên là nền tảng kinh tế truyền thống với nông nghiệp, nông thôn và các chuỗi sản xuất đặc trưng; bên kia là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa - lực lượng có khả năng chuyển hóa nguồn lực địa phương thành sản phẩm, dịch vụ và việc làm.
Đặc biệt, Đắk Lắk hiện có hơn 15.500 hộ nông dân tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ với 185 hợp tác xã, 34 doanh nghiệp và 276 trang trại, gia trại. Các chuỗi liên kết tập trung vào cà phê, sầu riêng, lúa gạo, cây ăn trái và nhiều sản phẩm chủ lực khác, từng bước gắn với VietGAP, GlobalGAP, sản xuất hữu cơ, mã vùng sản xuất và chuyển đổi số, đây chính là nơi tín dụng có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa lớn nhất.
Nếu vốn chỉ dừng ở khâu thu mua nguyên liệu, giá trị tạo ra sẽ có giới hạn. Nhưng nếu tín dụng đi cùng vùng nguyên liệu, kho bảo quản, công nghệ chế biến, logistics, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn xuất khẩu, một khoản vay có thể tạo ra giá trị cho cả chuỗi thay vì chỉ cho một chủ thể.
Quy mô nhu cầu vốn cho giai đoạn tới cho thấy Đắk Lắk đang đứng trước một bài toán hoàn toàn khác.
Theo quy hoạch, giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh cần huy động hơn 640.000 tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội, cho hạ tầng giao thông, khu công nghiệp, logistics, năng lượng, đô thị, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực. Quy mô này vượt xa khả năng đáp ứng của ngân sách nhà nước, đòi hỏi phải huy động đồng thời nguồn lực tư nhân, nhà đầu tư chiến lược và các tổ chức tài chính trong nước, quốc tế.
Tín hiệu thị trường đầu tư đang xuất hiện khá rõ. Từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 39 dự án với tổng vốn hơn 32.360 tỷ đồng. Trong số này có các dự án điện gió và hạ tầng khu công nghiệp quy mô hàng nghìn tỷ đồng.
Song song đó, 8 tháng đầu năm, toàn tỉnh có khoảng 2.500 doanh nghiệp thành lập mới, vốn đăng ký khoảng 21.500 tỷ đồng; khoảng 510 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Tuy nhiên, số doanh nghiệp giải thể và tạm ngừng vẫn lớn, phản ánh sức chống chịu của khu vực doanh nghiệp còn là vấn đề cần được quan tâm.
Điều này đặt ra một yêu cầu mới đối với tín dụng không phải dự án nào cũng cần cùng một loại vốn, và không phải tăng trưởng tín dụng bằng mọi giá mới là tốt.
Dòng vốn ngắn hạn cần phục vụ chu kỳ sản xuất - kinh doanh; vốn trung, dài hạn phải đi vào những dự án có khả năng tạo dòng tiền dài hạn. Với toàn ngành Ngân hàng Khu vực 11, dư nợ trung và dài hạn đến cuối tháng 7 đạt 177.967 tỷ đồng, tăng 12,6%, cao hơn đáng kể tốc độ tăng của dư nợ ngắn hạn 3,5%. Cơ cấu này cho thấy nhu cầu vốn cho các dự án có thời gian hoàn vốn dài đang gia tăng.
Vốn huy động tăng, dư địa cho vay mở rộng
Một nền tảng quan trọng cho khả năng cung ứng vốn là nguồn vốn huy động. Tính đến ngày 31/7/2026, tổng vốn huy động của toàn ngành Ngân hàng Khu vực 11 đạt 407.877 tỷ đồng, tăng 7,3% so với cuối năm 2025; ước cuối tháng 8 đạt 411.500 tỷ đồng, tăng 8,2%. Riêng Đắk Lắk đạt 176.185 tỷ đồng vào cuối tháng 7, tăng 5,3%; ước cuối tháng 8 đạt 177.400 tỷ đồng, tăng 6%.
Sự gia tăng của nguồn vốn huy động tạo thêm dư địa để các ngân hàng đáp ứng nhu cầu vốn đang tăng lên. Nhưng phía sau đó vẫn là yêu cầu về chất lượng tín dụng, bởi vốn chỉ thực sự tạo ra tăng trưởng khi được hấp thụ bởi những dự án có năng lực sản xuất và tạo dòng tiền.
Tại Đắk Lắk, nợ xấu đến cuối tháng 7/2026 khoảng 2.607 tỷ đồng, tương đương 0,92% tổng dư nợ; ước cuối tháng 8 khoảng 2.630 tỷ đồng, tỷ lệ vẫn ở mức 0,92%. Đây là nền tảng tương đối tích cực để mở rộng tín dụng, song cũng cho thấy ngân hàng cần tiếp tục thẩm định kỹ khả năng trả nợ, nhất là đối với những dự án đầu tư dài hạn và doanh nghiệp có năng lực tài chính còn hạn chế.
Từ “cấp vốn” sang “kiến tạo dòng vốn”
Đằng sau những con số tín dụng là một câu hỏi lớn hơn làm thế nào để dòng vốn ngân hàng trở thành một phần của cấu trúc tăng trưởng mới?
Các chuyên gia tài chính cho rằng Đắk Lắk không chỉ cần tìm kiếm thêm nguồn vốn mà quan trọng hơn là phải xây dựng một hệ sinh thái tài chính đủ năng lực chuyển hóa mục tiêu quy hoạch thành các dự án có khả năng huy động vốn. Trong đó, vốn ngân sách có thể đóng vai trò “vốn mồi”, dẫn dắt vốn tư nhân, vốn đầu tư nước ngoài và các nguồn tài chính dài hạn.
Nhìn từ góc độ này, vai trò của ngân hàng cũng cần được mở rộng. Ngân hàng không thể thay chính quyền giải quyết thủ tục đầu tư, không thể thay doanh nghiệp xây dựng thị trường, nhưng có thể trở thành “bộ lọc” chất lượng của dòng vốn lựa chọn dự án khả thi, thiết kế kỳ hạn vốn phù hợp, đồng hành cùng doanh nghiệp trong quản trị dòng tiền và kiểm soát rủi ro.
Đồng thời, để dòng vốn đến nhanh hơn, những điểm nghẽn về pháp lý, giải phóng mặt bằng, quỹ đất sạch và hạ tầng phải được tháo gỡ.
Đây là điểm giao nhau giữa tín dụng và môi trường đầu tư dự án càng rõ pháp lý, dòng tiền càng minh bạch, khả năng tiếp cận tín dụng càng cao; ngược lại, một dự án tốt nhưng chưa đủ điều kiện triển khai cũng khó trở thành địa chỉ hấp thụ vốn.
Đắk Lắk đang có những tiền đề quan trọng: quy hoạch mở rộng không gian phát triển, nguồn lực đầu tư mới, hệ sinh thái nông nghiệp đang chuyển sang liên kết chuỗi và khu vực doanh nghiệp bắt đầu tìm kiếm những mô hình tăng trưởng có giá trị gia tăng cao hơn.
Khát vọng phát triển của Đắk Lắk chỉ có thể trở thành hiện thực khi quy hoạch tạo ra dự án, dự án tạo ra dòng tiền và dòng tiền tạo ra giá trị mới. Trong chuỗi chuyển hóa ấy, tín dụng ngân hàng chính là một trong những mắt xích quan trọng nhất.
Bởi vậy, thước đo của tín dụng trong giai đoạn mới không nên chỉ là dư nợ tăng bao nhiêu, mà phải là mỗi đồng vốn tạo thêm bao nhiêu năng lực sản xuất, bao nhiêu giá trị gia tăng, bao nhiêu việc làm và bao nhiêu sức cạnh tranh cho nền kinh tế. Đó cũng chính là lúc tín dụng thực sự trở thành dòng vốn chiến lược, đồng hành cùng Đắk Lắk hiện thực hóa khát vọng phát triển trong một không gian kinh tế mới.
ThS Nguyễn Kim Cương, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 11 nhận định, không chỉ tìm vốn, phải tạo ra dự án đủ sức hấp thụ vốn, bài toán của Đắk Lắk không đơn thuần là huy động thêm tiền cho phát triển, mà phải hình thành một hệ sinh thái tài chính có khả năng biến mục tiêu quy hoạch thành những dự án cụ thể, minh bạch và có khả năng huy động vốn.
Trong cấu trúc đó, ngân sách nhà nước có thể đóng vai trò “vốn mồi”, tạo niềm tin và dẫn dắt nguồn lực tư nhân, FDI và các dòng vốn dài hạn. Với ngân hàng, điều quan trọng là thiết kế sản phẩm tín dụng phù hợp với từng chu kỳ đầu tư, từng chuỗi giá trị và khả năng tạo dòng tiền của dự án.
Với Đắk Lắk, khi pháp lý dự án rõ ràng, quỹ đất được chuẩn bị, hạ tầng được kết nối và doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, dòng vốn tín dụng sẽ có điều kiện đi sâu hơn vào những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng và sức cạnh tranh dài hạn.
