Thứ tư, 18/11/2026

Doanh nghiệp nhỏ và vừa đối mặt nhiều rủi ro trên không gian số

Quản trị rủi ro số, bảo vệ dữ liệu và tuân thủ pháp luật đang trở thành yêu cầu quan trọng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa đối mặt nhiều rủi ro trên không gian số

Quản trị rủi ro số là khoản đầu tư cho phát triển

Sáng 17/11, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Tổng Công ty Bảo hiểm PVI tổ chức Hội thảo “Quản trị rủi ro số và kết nối thị trường quốc tế: Giải pháp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa”, với sự tham gia của hơn 100 doanh nghiệp.

Hội thảo tập trung nhận diện những rủi ro an ninh mạng, cập nhật các quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu, đồng thời trao đổi giải pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố và nâng cao khả năng kết nối thị trường quốc tế cho cộng đồng doanh nghiệp.

Phát biểu khai mạc, bà Trần Thị Thanh Tâm - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (VCCI) cho biết, công nghệ số đang giúp doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận khách hàng, tìm kiếm đối tác và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, chính nền tảng số cũng khiến dữ liệu, hệ thống vận hành và niềm tin thương mại trở thành những tài sản có thể bị xâm hại, gián đoạn hoặc mất giá trị trong thời gian ngắn.

Theo số liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% trong tổng số hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam. Đây là lực lượng quan trọng trong tạo việc làm, phát triển kinh tế địa phương và tham gia các chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, hạn chế về tài chính, nhân sự và năng lực chuyên môn khiến nhóm doanh nghiệp này dễ bị tổn thương trước những biến động của môi trường kinh doanh, đặc biệt là rủi ro trên không gian mạng.

Ông Ngô Việt Khôi - chuyên gia đào tạo an toàn thông tin và rủi ro trực tuyến, Công ty Cổ phần An ninh Dữ liệu Việt Nam (VNDS) trình bày tham luận tại sự kiện.

Đặc biệt, theo bà Trần Thị Thanh Tâm, năm 2025, Việt Nam ghi nhận khoảng 552.000 vụ tấn công mạng. Có 52,3% doanh nghiệp được khảo sát cho biết đã chịu thiệt hại do tấn công mạng; khoảng 25,5 triệu tài khoản bị lộ lọt. Đáng chú ý, các cuộc tấn công ngày càng có tính chọn lọc. Một thư điện tử giả mạo đối tác có thể khiến doanh nghiệp chuyển tiền sai tài khoản. Sự cố hệ thống bán hàng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền, tiến độ giao hàng và khả năng duy trì hoạt động.

Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, nguồn lực dành cho phòng ngừa và khắc phục sự cố thường hạn chế. Vì vậy, việc xác định các rủi ro trọng yếu và ưu tiên nguồn lực xử lý có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.“Tuân thủ pháp luật và quản trị rủi ro phải được nhìn nhận như một khoản đầu tư vào năng lực phát triển, chứ không phải một chi phí tuân thủ”,bà Trần Thị Thanh Tâm nhấn mạnh và cho rằng, một doanh nghiệp có sản phẩm tốt, giá cả hợp lý nhưng thiếu minh bạch, không kiểm soát được dữ liệu hoặc không đáp ứng yêu cầu của đối tác sẽ khó xây dựng niềm tin lâu dài. Ngược lại, doanh nghiệp có hệ thống quản trị tốt, có khả năng chứng minh việc tuân thủ và bảo vệ dữ liệu sẽ có lợi thế rõ rệt khi tìm kiếm đối tác, tham gia chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường.

Rủi ro dữ liệu bắt đầu từ những thói quen hằng ngày

Một nội dung thu hút sự quan tâm tại hội thảo là những điểm yếu trong quản trị dữ liệu của doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là các rủi ro xuất phát từ con người và thói quen sử dụng công nghệ. Chia sẻ tại hội thảo, ông Ngô Việt Khôi - chuyên gia đào tạo an toàn thông tin và rủi ro trực tuyến, Công ty Cổ phần An ninh Dữ liệu Việt Nam (VNDS) cho rằng, nhiều doanh nghiệp vẫn có tâm lý quy mô nhỏ thì ít khả năng trở thành mục tiêu tấn công mạng.

Tuy nhiên, thực tế không hoàn toàn như vậy. Tin tặc có thể sử dụng công cụ tự động để dò quét lỗ hổng, đánh cắp mật khẩu hoặc gửi hàng nghìn thư điện tử lừa đảo mà không cần lựa chọn riêng từng doanh nghiệp.“Doanh nghiệp nhỏ và vừa không bị chọn vì lớn, mà bị chọn vì dễ”,ông Ngô Việt Khôi nêu cảnh báo.

Hiện, nhiều doanh nghiệp chưa có nhân sự chuyên trách về an toàn thông tin, thường chỉ tìm đến bộ phận kỹ thuật khi xảy ra sự cố. Việc đầu tư bảo vệ dữ liệu cũng chưa được ưu tiên tương xứng với giá trị của tài sản số đang quản lý. Trên cơ sở đó, ông Ngô Việt Khôi chỉ ra 6 điểm yếu phổ biến của doanh nghiệp nhỏ, bao gồm: Thiếu nhân sự chuyên trách; chưa ưu tiên nguồn lực tài chính; quy trình phụ thuộc vào từng cá nhân; sử dụng lẫn lộn thiết bị, tài khoản cá nhân và công việc; phụ thuộc vào các đơn vị cung cấp dịch vụ bên ngoài; thiếu phương án ứng phó sự cố.

Đáng chú ý, những rủi ro này có thể xuất hiện ngay trong các hoạt động thường ngày. Chẳng hạn, một nhân viên sử dụng chung mật khẩu cho nhiều tài khoản. Khi mật khẩu thư điện tử bị lộ, đối tượng xấu có thể truy cập các dịch vụ liên quan, đánh cắp dữ liệu khách hàng, giả mạo lãnh đạo doanh nghiệp hoặc đưa ra yêu cầu chuyển tiền.

Từ thực tế đó, chuyên gia cho rằng, nâng cao nhận thức an toàn thông tin của người lao động phải trở thành một phần trong quản trị doanh nghiệp. Đào tạo nhân viên, kiểm soát tài khoản, phân định trách nhiệm và chuẩn bị quy trình ứng phó là những nội dung cần được ưu tiên. Bên cạnh yếu tố con người, yêu cầu tuân thủ pháp luật cũng được các diễn giả phân tích cụ thể.

Đại úy Nguyễn Tiến Đức - cán bộ Phòng Tham mưu tổng hợp, Cục An ninh mạng, Bộ Công an cho biết, doanh nghiệp cần rà soát các hệ thống thông tin đang vận hành, xác định cấp độ, hoàn thiện hồ sơ theo quy định và phân công bộ phận phụ trách an ninh mạng. Đối với hoạt động hợp tác quốc tế, doanh nghiệp cần quan tâm đến điều khoản bảo mật, thông báo sự cố, chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới và phân định trách nhiệm giữa các bên.

Ở góc độ pháp lý, ông Lưu Xuân Vĩnh - Luật sư điều hành Công ty Luật Asia Legal, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) lưu ý, nhiều doanh nghiệp chưa nhận diện đầy đủ nghĩa vụ phát sinh từ hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân, dù việc thu thập, lưu trữ và sử dụng thông tin khách hàng diễn ra thường xuyên.

Ngoài phòng ngừa rủi ro, hội thảo cũng đề cập các giải pháp chuẩn bị nguồn lực tài chính để khắc phục sự cố. Theo bà Đặng Ngọc Liên - chuyên gia bảo hiểm an ninh mạng, Tổng Công ty Bảo hiểm PVI, bảo hiểm có thể bổ sung nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp kiểm tra, khôi phục dữ liệu, thuê chuyên gia xử lý và giải quyết các trách nhiệm pháp lý trong phạm vi bảo hiểm. Tại hội thảo, PVI giới thiệu giải pháp bảo hiểm an ninh mạng PVI Cyber Shield SME dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, bảo hiểm không thay thế các biện pháp bảo vệ hệ thống, kiểm soát nội bộ và nghĩa vụ tuân thủ pháp luật.

Hội thảo được tổ chức trong hai phiên, tập trung vào ba nội dung: cập nhật pháp luật về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu; nhận diện rủi ro và giải pháp tài chính; kết nối thị trường quốc tế. Chương trình hướng dẫn doanh nghiệp nghiên cứu thị trường, đánh giá đối tác nước ngoài và nâng cao hiệu quả kết nối kinh doanh.
TheoBáo Công Thương

Bạn thấy bài này thế nào?

Phản hồi ẩn danh — chúng tôi không lưu thông tin cá nhân.