Trong khuôn khổ Chương trình Hỗ trợ tiểu thương ứng dụng thương mại điện tử, đồng thời kích hoạt chương trình tại Hưng Yên với chủ đề “Kết nối đảm bảo cung ứng nguồn hàng chính hãng cho tiểu thương tại chợ qua thương mại điện tử” do Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương) phối hợp với các đơn vị tổ chức vừa qua cho thấy, sự tham gia của các doanh nghiệp công nghệ khẳng định một cách tiếp cận ngày càng thực chất trong hỗ trợ tiểu thương chuyển đổi số.
Không chỉ giới thiệu công cụ, các doanh nghiệp đang trực tiếp hướng dẫn tiểu thương sử dụng phần mềm quản lý bán hàng, tiếp cận các giải pháp kế toán, thuế, thiết kế hình ảnh, video, xây dựng nội dung quảng bá và từng bước hình thành kỹ năng kinh doanh đa kênh.
Chợ truyền thống có tiềm năng lớn: mạng lưới điểm bán rộng, mối quan hệ lâu năm với khách hàng, sự am hiểu nhu cầu tại địa phương, nếu bổ sung công nghệ vào những lợi thế đó, có thể hình thành một mô hình bán lẻ đa kênh đặc trưng.
Đây cũng là một trong những điều kiện quan trọng để chương trình đi từ “hướng dẫn sử dụng công nghệ” đến giải quyết những nhu cầu sát sườn của tiểu thương: nguồn hàng chính hãng, quản lý thuận tiện, quảng bá hiệu quả, mở rộng khách hàng và gia tăng doanh thu.
Công nghệ phải giải quyết bài toán thực tế của tiểu thương
Thực tế hiện nay, một trong những khó khăn của quá trình đưa thương mại điện tử vào chợ truyền thống là khoảng cách về kỹ năng số giữa các nhóm người bán. Không ít tiểu thương đã quen với phương thức nhập hàng, bán hàng, ghi chép doanh thu, quản lý dòng tiền theo cách truyền thống trong nhiều năm. Vì vậy, để họ chuyển sang môi trường số, công nghệ trước hết phải dễ tiếp cận, dễ sử dụng và giải quyết được những vấn đề cụ thể trong hoạt động kinh doanh hàng ngày.
Nhân viên Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo giới thiệu các giải pháp công nghệ công ty đang áp dụng hỗ trợ tiểu thương tại các chợ truyền thống.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ở góc độ đơn vị đồng hành cung ứng giải pháp cho chương trình, ông Nguyễn Ngọc Trọng, Giám đốc Sapo Hưng Yên cho biết, Sapo đang tập trung hỗ trợ hộ kinh doanh và tiểu thương chuyển từ phương thức quản lý thủ công sang quản lý bán hàng bằng công nghệ.
Theo đó, bên cạnh các công cụ quản lý bán hàng, doanh nghiệp còn cung cấp những giải pháp liên quan đến kế toán, thuế nhằm giúp hộ kinh doanh tiết kiệm thời gian, chi phí, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong quá trình vận hành.
“Điều chúng tôi hướng đến trước hết là làm cho việc bán hàng trở nên dễ dàng hơn. Muốn vậy, doanh nghiệp công nghệ phải đặt mình vào vị trí của hộ kinh doanh, tiểu thương để hiểu những khó khăn họ đang gặp phải, từ đó xây dựng các giải pháp dễ sử dụng và tối ưu chi phí”, ông Nguyễn Ngọc Trọng chia sẻ.
Theo đại diện Sapo, một trong những vấn đề nhiều hộ kinh doanh quan tâm hiện nay là việc thực hiện các quy định về kế toán, hóa đơn và nghĩa vụ thuế. Trong quá trình tiếp xúc thực tế, không ít hộ kinh doanh còn lúng túng do chưa nắm đầy đủ thông tin cũng như chưa quen với việc sử dụng công nghệ trong quản lý doanh thu và kê khai.
Chính vì vậy, thay vì chỉ cung cấp phần mềm, cách tiếp cận của doanh nghiệp là kết hợp giữa hỗ trợ trực tuyến và trực tiếp. Nhân sự được bố trí đến các hộ kinh doanh, điểm hỗ trợ để hướng dẫn thao tác, giải đáp vướng mắc và giúp người dùng từng bước làm quen với công cụ.
Theo ông Trọng, Sapo hiện có khoảng 150.000 khách hàng tin tưởng sử dụng các giải pháp của doanh nghiệp. Thời gian tới, đơn vị dự kiến tiếp tục mở rộng mạng lưới hỗ trợ tại các địa phương nhằm đưa dịch vụ đến gần hơn với hộ kinh doanh, tiểu thương.
AI giúp đặc sản địa phương bước ra “chợ số”
Nếu những nền tảng quản lý bán hàng giải quyết bài toán vận hành thì một thách thức khác với tiểu thương khi bước lên môi trường số là làm thế nào để sản phẩm được nhìn thấy và hấp dẫn người mua?
Trong môi trường thương mại điện tử, người tiêu dùng không trực tiếp cầm, thử hay quan sát sản phẩm như tại chợ. Hình ảnh, video, poster, nội dung giới thiệu hay cách tổ chức gian hàng vì vậy trở thành những yếu tố tác động trực tiếp tới khả năng tiếp cận khách hàng. Đây chính là không gian mà các công cụ trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi đáng chú ý.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Trần Hà Mỹ Lợi, Quản lý cộng đồng Canva Việt Nam cho rằng, công nghệ ngày nay có thể giúp thu hẹp đáng kể khoảng cách kỹ năng giữa người bán chuyên nghiệp và những tiểu thương mới bắt đầu kinh doanh online.
“Đối với những người ở vùng sâu, vùng xa, việc tiếp cận công nghệ đôi khi vẫn là một rào cản. Nhưng hiện nay, chỉ với điện thoại, người bán đã có thể sử dụng AI để hỗ trợ thiết kế hình ảnh, poster hay nội dung quảng bá sản phẩm”,bà Lợi cho biết.
Chẳng hạn, người bán có thể đưa ra yêu cầu như “thiết kế poster bán nông sản” hoặc “thiết kế poster giới thiệu sản phẩm nhà làm”, sau đó công cụ AI hỗ trợ tạo ra thiết kế ban đầu. Từ hình ảnh sản phẩm có sẵn, người dùng cũng có thể phát triển logo, banner, bài đăng, video hoặc các nội dung phục vụ gian hàng trực tuyến. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với nông sản, đặc sản địa phương.
Canavan đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ tại Đồng Tháp, Đà Nẵng, Tây Ninh, Lạng Sơn và nhiều địa phương nâng cao năng lực kinh doanh số.
Thực tế qua các chương trình hỗ trợ tại Đồng Tháp, Đà Nẵng, Tây Ninh, Lạng Sơn và nhiều địa phương, đại diện Canva nhận thấy nhiều hộ kinh doanh sở hữu sản phẩm tốt nhưng hạn chế về nguồn lực truyền thông. Những sản phẩm như nước mắm, mắm nêm, dưa cà, trái cây hay đặc sản bản địa có chất lượng và câu chuyện riêng, song chưa được trình bày đủ hấp dẫn để tiếp cận người tiêu dùng ở những thị trường xa hơn.
“Có những sản phẩm rất ngon, rất đẹp nhưng người tiêu dùng ở địa phương khác hoàn toàn không biết tới. Vì vậy, điều chúng tôi mong muốn là giúp bà con đưa những sản phẩm đó đến với nhiều người hơn thông qua hình ảnh, video, livestream và các kênh bán hàng trực tuyến”,bà Lợi chia sẻ.
Canva hiện đang triển khai chương trình Canva Academy for SME, đào tạo miễn phí về Canva và Canva AI, hướng tới mục tiêu 10.000 người trong năm nay.
Theo bà Mỹ Lợi, công nghệ không thay thế tư duy kinh doanh của người bán. Tiểu thương vẫn phải xác định mình bán sản phẩm gì, lợi thế ở đâu và khách hàng là ai. Nhưng khi đã có sản phẩm và ý tưởng, công nghệ có thể giảm đáng kể chi phí và thời gian để biến ý tưởng đó thành nội dung có khả năng tiếp cận thị trường.
Canva hiện triển khai chương trình Canva Academy for SME, đào tạo miễn phí về Canva và Canva AI. Theo đại diện đơn vị, chương trình đã tiếp cận khoảng 8.000 người, hướng tới mục tiêu 10.000 người trong năm nay. Người hoàn thành khóa học còn được cung cấp quyền trải nghiệm Canva Pro trong 6 tháng để tiếp tục thực hành các kỹ năng đã được đào tạo.
Doanh nghiệp công nghệ - “mắt xích” của hệ sinh thái
Theo ông Võ Văn Khanh, Đối tác triển khai Chương trình Tiểu thương Việt Nam - Bộ Công Thương, từ thực tế đồng hành và triển khai Chương trình cùng Cục Thương mại điện tử có thể thấy, bài toán chuyển đổi số của chợ truyền thống không thể được giải quyết bởi một nền tảng hay một giải pháp đơn lẻ.
Ông Võ Văn Khanh (ngoài cùng bên trái) trao đổi với các đơn vị đồng hành cùng Chương trình Hỗ trợ tiểu thương ứng dụng thương mại điện tử.
Ông Khanh chỉ ra, để một tiểu thương thực sự kinh doanh hiệu quả trên môi trường số cần một chuỗi hỗ trợ tương đối hoàn chỉnh: nguồn hàng chính hãng và minh bạch; công cụ quản lý bán hàng; thanh toán số; kế toán, thuế; thiết kế nội dung; quảng bá; thương mại điện tử; logistics và kỹ năng vận hành. Trong chuỗi đó, doanh nghiệp công nghệ giữ vai trò cung cấp công cụ và biến những khái niệm tưởng như phức tạp của chuyển đổi số thành các thao tác mà tiểu thương có thể sử dụng hàng ngày.
“Bên cạnh đó, ngoài sự hỗ trợ của các doanh nghiệp công nghệ, khi kết nối thêm các nền tảng thương mại điện tử, ngân hàng, đơn vị logistics và nguồn cung hàng hóa chính hãng, một hệ sinh thái kinh doanh số dành cho tiểu thương từng bước được hình thành”,ông Khanh nhấn mạnh.
Ông Võ Văn Khanh, Đối tác triển khai Chương trình Tiểu thương Việt Nam - Bộ Công Thương:Điểm đáng chú ý là vai trò của doanh nghiệp công nghệ đang dịch chuyển từ “bán giải pháp” sang “đồng hành chuyển đổi”. Giá trị không chỉ nằm ở số lượng tài khoản phần mềm được mở hay số lớp tập huấn được tổ chức, mà quan trọng hơn là sau đào tạo, tiểu thương có sử dụng được công cụ hay không, có đưa được sản phẩm lên môi trường số, tiếp cận thêm khách hàng và phát sinh đơn hàng thực tế hay không và cuối cùng phải chuyển hóa được thành đơn hàng, doanh thu và năng lực kinh doanh bền vững trên môi trường số.
