Trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm các nguồn vốn dài hạn để đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển, dòng vốn từ doanh nghiệp bảo hiểm được đánh giá còn nhiều dư địa để phát huy vai trò. Tuy nhiên, để nguồn vốn này tham gia hiệu quả hơn vào nền kinh tế, cần đồng thời hoàn thiện cơ chế đầu tư, nâng chất lượng doanh nghiệp và phát triển thị trường vốn. Bàn luận xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo Công Thương đã trao đổi với bà Trịnh Quỳnh Giao, Tổng Giám đốc Công ty Quản lý quỹ PVI (PVI AM).
Khơi thông nguồn vốn bảo hiểm
- Thưa bà, từ góc độ đại diện một quỹ đầu tư sử dụng nguồn vốn của hoạt động bảo hiểm, bà đánh giá như thế nào về việc kích hoạt nguồn vốn này để tham gia nhiều hơn vào nền kinh tế trong thời gian tới? Những vướng mắc hiện nay là gì?
Bà Trịnh Quỳnh Giao:Đặc thù của các công ty bảo hiểm là sở hữu nguồn vốn có kỳ hạn rất dài. Nếu được điều tiết hiệu quả, đây sẽ là kênh dẫn vốn phù hợp cho các dự án quy mô lớn, có tính chất dài hạn của nền kinh tế.
Để khơi thông nguồn vốn này, trước hết thị trường cần có nguồn hàng chất lượng cao. Do ưu tiên an toàn trong đầu tư, các doanh nghiệp bảo hiểm chỉ có thể đầu tư vào những doanh nghiệp có tình hình kinh doanh tốt, quản trị minh bạch và công bố thông tin đầy đủ, rõ ràng. Đây là điều kiện quan trọng từ phía nguồn cung.
Ngoài ra, dù các quy định về đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm thời gian qua đã có nhiều thay đổi về chính sách, song vẫn còn một số hạn chế. Chẳng hạn, quy định không cho phép công ty bảo hiểm đầu tư vào các dự án có mục đích sử dụng vốn để tái tài trợ.
Theo tôi, quy định này có thể phù hợp với nhà đầu tư cá nhân. Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp bảo hiểm vốn là những định chế tài chính chuyên nghiệp cần cách tiếp cận linh hoạt hơn. Các doanh nghiệp bảo hiểm đều có đội ngũ đầu tư chuyên sâu hoặc có thể thông qua các công ty quản lý quỹ để thực hiện hoạt động đầu tư. Vì vậy, họ hoàn toàn có khả năng thẩm định mục đích sử dụng vốn cũng như mức độ rủi ro của từng dự án.
Nếu tiếp tục giới hạn mục đích sử dụng vốn theo cách này, nguồn vốn dành cho các dự án sẽ mang tính ngắn hạn. Trong khi đó, nhiều dự án hạ tầng hiện nay cần nguồn vốn có kỳ hạn 10 năm, 15 năm, thậm chí 20 năm. Việc phần lớn các dự án bị hạn chế huy động vốn cho mục đích tái tài trợ sẽ làm thu hẹp khả năng tham gia của dòng vốn bảo hiểm.
Hiện nay, tổng tài sản của các công ty bảo hiểm mới tương đương khoảng 7,5% GDP. Trong khi đó, tỷ lệ này tại nhiều quốc gia như Trung Quốc hay Singapore vào khoảng 30-70% GDP. Điều này cho thấy Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để thúc đẩy dòng vốn thông qua các doanh nghiệp bảo hiểm.
Nhà đầu tư thiết lập kỷ luật thị trường
- PVI AM đang theo đuổi chiến lược đầu tư khá thận trọng với danh mục chủ yếu là trái phiếu và các sản phẩm thu nhập cố định. Bà đánh giá như thế nào về hiệu quả hoạt động của PVI AM thời gian qua và triển vọng lãi suất từ nay đến cuối năm?
Bà Trịnh Quỳnh Giao:PVI AM quản lý nguồn vốn của doanh nghiệp bảo hiểm, một nguồn vốn đòi hỏi mức độ rủi ro rất thấp nhưng phải bảo đảm suất sinh lời bền vững trong dài hạn. Vì vậy, danh mục đầu tư của chúng tôi luôn hướng đến những doanh nghiệp có chất lượng hàng đầu, quản trị minh bạch và nền tảng hoạt động tốt.
Chúng tôi chỉ tập trung đầu tư vào Fixed Income (thu nhập cố định), chủ yếu là thị trường trái phiếu.
Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất vẫn duy trì ở mức cao, đầu tư trái phiếu là một yếu tố thuận lợi so với sự biến động của thị trường chứng khoán, đặc biệt là thị trường cổ phiếu. Với kết quả đầu tư hiện nay, chúng tôi tin tưởng PVI AM sẽ tiếp tục duy trì hiệu quả tích cực trong năm nay và cả năm sau, đồng thời giữ được mức tỷ suất lợi nhuận cao hơn mặt bằng chung của thị trường.
Về triển vọng lãi suất, thời gian qua Chính phủ đã có nhiều định hướng nhằm thúc đẩy đầu tư công và hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số. Điều đó đồng nghĩa nhu cầu về nguồn vốn sẽ rất lớn. Theo tôi, mặt bằng lãi suất của hệ thống ngân hàng sẽ tiếp tục duy trì ở mức hiện nay trong phần còn lại của năm và có thể kéo dài sang nửa đầu năm sau.
Tuy nhiên, nếu lãi suất tiếp tục tăng cao, tôi cho rằng Chính phủ sẽ có các giải pháp điều tiết để duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý, qua đó bảo đảm dòng vốn được phân bổ vào các dự án trọng điểm quốc gia.
- Theo bà, thị trường trái phiếu hiện nay đã có đủ sản phẩm để các nhà đầu tư tổ chức như PVI AM tham gia đầu tư hay chưa?
Bà Trịnh Quỳnh Giao:Nhìn vào thị trường trái phiếu thời gian qua, có thể thấy Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã có nhiều điều chỉnh chính sách quyết liệt nhằm nâng cao chất lượng của thị trường.
Theo tôi, cần phân biệt giữa hai nhóm nhà đầu tư.
Đối với nhà đầu tư cá nhân, các chính sách hiện nay đã nâng cao đáng kể mức độ bảo vệ thông qua các yêu cầu về công bố thông tin, thanh khoản và xếp hạng tín nhiệm bắt buộc. Những quy định này góp phần nâng cao chất lượng của trái phiếu phát hành ra công chúng và bảo vệ tốt hơn nhà đầu tư cá nhân. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục tạo lập thanh khoản cho thị trường thứ cấp.
Đối với nhà đầu tư tổ chức, họ có khả năng thẩm định và đánh giá rủi ro nên có thể tham gia cả thị trường trái phiếu phát hành ra công chúng và thị trường trái phiếu phát hành riêng lẻ. Tôi cho rằng, định hướng của cơ quan quản lý khi xác định thị trường trái phiếu phát hành riêng lẻ dành cho nhà đầu tư chuyên nghiệp là hoàn toàn phù hợp.
Theo quan điểm của tôi, thị trường sẽ luôn có nhiều loại hàng hóa. Nhiệm vụ của nhà đầu tư tổ chức là sàng lọc, tìm kiếm những cơ hội đầu tư tốt nhất để đáp ứng tiêu chí đầu tư của từng tổ chức.
Bên cạnh mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận, nhà đầu tư tổ chức còn có vai trò thiết lập kỷ luật thị trường. Những yêu cầu chặt chẽ mà họ đặt ra đối với doanh nghiệp phát hành về quản trị, tính minh bạch và công bố thông tin sẽ góp phần hình thành kỷ luật thị trường, thậm chí ở một số khía cạnh còn cao hơn cả quy định của pháp luật. Muốn huy động được vốn, các doanh nghiệp buộc phải đáp ứng những yêu cầu đó và từng bước nâng cao chất lượng quản trị cũng như tính minh bạch của mình.
Xin cảm ơn những chia sẻ của bà!
Theo bà Trịnh Quỳnh Giao, thị trường quỹ đầu tư tại Việt Nam còn nhiều dư địa tăng trưởng. Dù vậy, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, thị trường vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện cả về cơ chế, chính sách và các điều kiện phát triển.
