Chiều 18/9, Hội nghị Xúc tiến thương mại, thúc đẩy xuất nhập khẩu khu vực miền Bắc năm 2026 do UBND tỉnh Điện Biên phối hợp cùng Bộ Công Thương tổ chức với chủ đề “Chuyển đổi số và Thương mại xanh: Động lực bứt phá giao thương biên mậu Việt Nam - Lào - Trung Quốc” nhằm mở rộng giao thương Việt Nam - Lào - Trung Quốc cùng yêu cầu chuyển đổi số, phát triển thương mại xanh và tháo gỡ những trở ngại về logistics.
Dự hội nghị có ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương; ông Lê Thành Đô, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Điện Biên; đại diện huyện Giang Thành, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc; Sở Công Thương 6 tỉnh Bắc Lào, các địa phương miền Bắc và cộng đồng doanh nghiệp các nước.
Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương; ông Lê Thành Đô, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Điện Biên; đại diện huyện Giang Thành, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) thăm các gian hàng trưng bày bên lề hội nghị.
Điện Biên chuyển lợi thế biên giới thành năng lực cạnh tranh
Phát biểu chào mừng hội nghị, đại diện lãnh đạo UBND tỉnh Điện Biên nhấn mạnh, đây là lần đầu tiên tỉnh đăng cai một sự kiện xúc tiến thương mại quy mô khu vực, có đại biểu các tỉnh, thành phố miền Bắc cùng các đoàn đại biểu Lào, Trung Quốc. Cơ hội gặp gỡ được đặt trong bối cảnh thương mại giữa Việt Nam với hai nước láng giềng tiếp tục phát triển.
Năm 2025, kim ngạch thương mại Việt Nam - Trung Quốc đạt 256,4 tỷ USD, tăng 24,8% so với năm 2024. Kim ngạch thương mại Việt Nam - Lào đạt 2,98 tỷ USD, tăng 32,7% so với năm 2024, mức cao nhất từ trước đến nay. Hai Chính phủ đang quyết tâm đưa thương mại Việt Nam - Lào lên 10 tỷ USD trong thời gian tới.
Hội nghị có sự tham dự của đại diện huyện Giang Thành, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc); Sở Công Thương 6 tỉnh Bắc Lào, các địa phương miền Bắc và cộng đồng doanh nghiệp các nước.
Giới thiệu lợi thế địa phương, đại diện lãnh đạo tỉnh cho biết, Điện Biên có trên 455 km đường biên giới tiếp giáp Lào và Trung Quốc. Cảng hàng không Điện Biên đã được nâng cấp, tiếp nhận máy bay A320, A321. Cùng hệ thống cửa khẩu, những điều kiện này mở ra dư địa phát triển thương mại biên giới, kinh tế cửa khẩu và dịch vụ logistics.
Địa phương còn có vùng nguyên liệu cà phê, chè, mắc ca, cao su, gạo Điện Biên và nhiều sản phẩm OCOP có khả năng xuất khẩu. Lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh yêu cầu chuyển lợi thế vị trí địa lý thành năng lực cạnh tranh của hàng hóa thông qua nâng chất lượng, chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và ứng dụng khoa học, công nghệ.
Điện Biên xác định tập trung nguồn lực hoàn thiện hạ tầng giao thông, cửa khẩu, thương mại và logistics; từng bước chuyển từ giao thương truyền thống sang không gian kinh tế cửa khẩu tích hợp thương mại, dịch vụ, chế biến. Thu hút đầu tư sản xuất hàng hóa tập trung được gắn với chuyển đổi số và tăng trưởng xanh.
Chính phủ đã ủng hộ chủ trương nghiên cứu bổ sung cảng cạn tại Điện Biên; giao các bộ, ngành hướng dẫn tỉnh xây dựng Đề án thành lập Khu thương mại xuyên biên giới Việt Nam - Lào gắn với Cửa khẩu quốc tế Tây Trang. Việc sớm khai trương cửa khẩu song phương A Pa Chải - Long Phú cũng đang được các cơ quan chức năng tích cực thúc đẩy.
Trên nền tảng đó, Điện Biên xác định tập trung nguồn lực hoàn thiện hạ tầng giao thông, cửa khẩu và logistics, từng bước hình thành không gian kinh tế cửa khẩu tích hợp thương mại, dịch vụ, chế biến. Thu hút đầu tư sản xuất hàng hóa tập trung gắn với ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và nâng chất lượng sản phẩm.
Các gian hàng trưng bày đa dạng các sản phẩm của tỉnh Điện Biên, 6 tỉnh Bắc Lào và huyện Giang Thành, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).
Cùng hạ tầng, Điện Biên nhấn mạnh cải cách hành chính với tinh thần “chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp”. Tỉnh định hướng áp dụng cơ chế “luồng xanh” đối với dự án ưu tiên, phấn đấu rút ngắn tối thiểu 70% thời gian giải quyết thủ tục đầu tư theo quy định; đồng thời đề nghị tăng hỗ trợ xúc tiến thương mại, đào tạo doanh nghiệp và phối hợp tạo thuận lợi thông quan.
Chuyển đổi số, thương mại xanh từ định hướng đến kết nối thực chất
Phát biểu tại hội nghị, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương đánh giá cao sự phối hợp của Điện Biên và các đơn vị trong tổ chức sự kiện. Sự tham gia của cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến thương mại và doanh nghiệp thể hiện quyết tâm mở rộng không gian hợp tác, tăng kết nối thị trường và tạo động lực cho xuất nhập khẩu.
Nhấn mạnh vai trò của Điện Biên trong kết nối giao thương khu vực, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại đề nghị tỉnh tiếp tục nghiên cứu, phát huy lợi thế các khu vực cửa khẩu Tây Trang, Huổi Puốc và A Pa Chải; tăng cường kết nối với các địa phương của Lào, Trung Quốc, đồng thời đẩy mạnh liên kết với Sơn La, Lai Châu và các tỉnh trong vùng. Qua đó, từng bước đưa Điện Biên trở thành điểm kết nối các dòng chảy thương mại, dịch vụ và du lịch xuyên biên giới. Bộ Công Thương sẵn sàng phối hợp, đồng hành cùng tỉnh trong quá trình này.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp ba nước, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại đề nghị duy trì kết nối, thường xuyên trao đổi thông tin thị trường, từng bước chuyển từ hoạt động mua bán đơn thuần sang hợp tác dài hạn trong chuỗi giá trị. Doanh nghiệp Việt Nam có thể tăng cường hợp tác với các đối tác Lào trong phát triển vùng nguyên liệu, năng lượng, nông nghiệp và logistics; đồng thời kết nối với doanh nghiệp Trung Quốc trong các lĩnh vực công nghệ, thiết bị, chế biến và thị trường. Các đơn vị thuộc Bộ, cơ quan xúc tiến thương mại và hiệp hội ngành hàng được đề nghị đổi mới phương thức hỗ trợ, lấy nhu cầu của doanh nghiệp và yêu cầu của thị trường làm trung tâm.
Ông Sụ Lỵ Xay Hổng Sả Khon, Quyền Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Luông-pha-bang, Trưởng đoàn đại biểu các cơ quan, doanh nghiệp của CHDCND Lào phát biểu tại hội nghị.
Các tham luận tại hội nghị tập trung làm rõ những hướng đi nhằm thúc đẩy kết nối và giao thương xuyên biên giới. Đại diện huyện Giang Thành, Sở Công Thương các tỉnh Bắc Lào, các hiệp hội và doanh nghiệp trao đổi về phát triển hành lang kinh tế, logistics xanh, chuyển đổi số trong quản lý cửa khẩu, tạo thuận lợi thương mại và thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới, nhất là đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nhiều giải pháp được đề xuất, tập trung vào số hóa thủ tục hải quan, hiện đại hóa hệ thống kho bãi, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Từ những trao đổi thiết thực tại hội nghị, yêu cầu thúc đẩy giao thương Việt Nam - Lào - Trung Quốc được đặt trong mối liên hệ giữa hoàn thiện hạ tầng, đổi mới phương thức quản lý và nâng cao năng lực doanh nghiệp. Với Điện Biên, hội nghị mở thêm cơ hội kết nối lợi thế vùng nguyên liệu, vị trí cửa ngõ với nhu cầu thị trường. Để những cơ hội ấy trở thành kết quả, các nội dung hợp tác cần được tiếp tục cụ thể hóa và triển khai bằng sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp ba nước, góp phần mở rộng thị trường và lợi ích mang lại cho người dân vùng biên.
