Thí sinh hứng thú với đề thi mở
Sáng nay, sau 120 phút làm bài môn Ngữ văn - môn thi đầu tiên của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, nhiều thí sinh rời phòng thi với tâm trạng phấn khởi. Không chỉ được đánh giá vừa sức, đề thi năm nay còn gây ấn tượng khi đưa các vấn đề khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và trách nhiệm của người trẻ trước sự phát triển của đất nước vào cả phần đọc hiểu lẫn làm văn.
Đánh giá về đề thi, thí sinh Nguyễn Thị Thùy Linh, học sinh Trường Phổ thông Năng khiếu Thể dục Thể thao Hà Nội cho hay, đề thi Ngữ văn năm nay vừa sức, nội dung gần gũi và không gây bất ngờ đối với thí sinh.
“Em thấy đề thi có tính mở, ngữ liệu dễ hiểu và bám sát định hướng ôn tập. Các câu hỏi đọc hiểu không quá khó, giúp học sinh có thể vận dụng kiến thức và kỹ năng đã được rèn luyện trong quá trình học. Ở phần viết, đề cho phép thí sinh bày tỏ quan điểm, suy nghĩ cá nhân nên em khá hứng thú khi làm bài”, Linh nói chia sẻ.
Còn thí sinh Ngô Khánh Vy, học sinh Trường Phổ thông Liên cấp Olympia cho biết, đề thi năm nay không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn khơi gợi học sinh suy nghĩ về những vấn đề thời sự của đất nước, đặc biệt là vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn phát triển hiện nay.
“Em thấy đề thi rất gần gũi với thực tiễn, giúp học sinh nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của khoa học công nghệ đối với cuộc sống và tương lai đất nước. Đây là chủ đề mang tính thời sự, phù hợp với xu hướng phát triển của xã hội hiện nay”, Khánh Vy chia sẻ.
Giáo viên đánh giá cao khả năng phân hóa của đề thi, tư duy đổi mới
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, thầy Nguyễn Trọng Trường, Nhóm trưởng chuyên môn Ngữ văn THPT Phenikaa cho biết: “Đề thi bám sát định dạng đề thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn, phù hợp với định hướng đánh giá năng lực của Chương trình GDPT 2018. Cấu trúc đề rõ ràng, dung lượng tương đối phù hợp với thời gian làm bài 120 phút”.
Thầy Nguyễn Trọng Trường cũng cho biết, đối với ngữ liệu là văn bản thông tin trích từ “CODE VÀ CÁT – Những quyền lực công nghệ xoay chuyển thế giới” là một ngữ liệu phù hợp. Học sinh có thể hiểu được thông tin cơ bản, đồng thời có chất liệu để suy nghĩ sâu hơn về việc đưa phát minh công nghệ vào đời sống thực tiễn.
Đặc biệt, 5 câu hỏi có sự sắp xếp hợp lí, từ cấp độ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng. Câu 1 và 2 thuộc mức độ nhận biết, yêu cầu học sinh đọc và xác định thông tin trong văn bản. Câu hỏi số 3 thuộc mức độ thông hiểu, yêu cầu học sinh giải thích ý nghĩa của cụm từ trong ngữ cảnh của văn bản. Câu hỏi này, học sinh không chỉ giải thích ý nghĩa của từ ngữ mà cần nêu được thái độ, quan điểm của người viết trong văn bản, tránh lối trả lời chung chung.
Điểm đáng ghi nhận là câu 4 yêu cầu nhận xét mối liên hệ giữa luận đề và các luận điểm trong văn bản. Câu hỏi này yêu cầu học sinh xác định chính xác luận đề của văn bản, khái quát được hệ thống luận điểm, lí giải được mối liên hệ giữa nội dung của luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu, độc đáo trong văn bản.
Câu 5 này trong đề thi có tính mở, tạo điều kiện để học sinh trình bày quan điểm cá nhân và liên hệ với bối cảnh hiện nay, đó là cách thức sử dụng trí tuệ nhân tạo một cách có đạo đức để tạo nên sự cộng hưởng trí tuệ.
Về câu hỏi nghị luận xã hội, thầy Nguyễn Trọng Trường nhận định có tính mở, lệnh hỏi rõ ràng, gần gũi với đời sống của người trẻ, tạo điều kiện để học sinh bộc lộ quan điểm cá nhân.“Đề có sự liên kết tốt với văn bản đọc hiểu, không thiên về kiểm tra vốn dẫn chứng mà chú trọng khả năng lí giải, lập luận và đề xuất cách hành động phù hợp, yêu cầu giúp học sinh khai thác sâu hơn giá trị của nội dung văn bản”, giáo viên này cho hay.
Đặc biệt, câu viết bài văn nghị luận 600 chữ chú trọng khả năng đọc và cảm thụ văn bản thơ thay vì tái hiện kiến thức học thuộc. Lệnh hỏi tương đối rõ, có điểm tựa để học sinh trung bình triển khai bài viết, đồng thời vẫn mở ra khoảng sáng tạo cho học sinh khá, giỏi trong việc lựa chọn luận điểm và cách lập luận.
Ngoài ra, thầy Nguyễn Trọng Trường cũng cho rằng, yêu cầu của phần làm văn (4 điểm) có khả năng phân hóa cao, học sinh cần nắm chắc đặc trưng của thể loại thơ trên hai phương diện nội dung và nghệ thuật. Nội dung bài thơ dễ tiếp nhận với học sinh, vừa mở ra không gian thiên nhiên thơ mộng, vừa có chiều sâu của cảm xúc. Bài thơ "Những chiếc lá" là một tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ Nguyễn Đình Thi, giàu chất suy tư về thiên nhiên và tình yêu quê hương. Bài thơ vẽ nên bức tranh mùa đông lạnh lẽo với những chiếc lá rụng quăn queo, gợi nhớ về sức sống mãnh liệt của mùa xuân và sự tiếp nối vĩnh cửu của sự sống.
Cũng trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, cô giáo Dương Thị Thanh Thủy, Tổ trưởng tổ Ngữ văn, trường THCS và THPT M.V. Lô-mô-nô-xốp (Hà Nội) cho biết, câu hỏi mang tính phân loại cao nhất nằm ở phần viết, đặc biệt câu hỏi số 1 phần viết. Câu hỏi này yêu cầu học sinh cần có những hiểu biết thực tiễn về đời sống đương đại, hiểu về những thách thức trong thời công nghệ số, từ đó có những cách thức để giải quyết vấn dề. Câu hỏi “Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?” còn hướng các bạn trẻ cần có khát vọng lớn lao, cao đẹp trong cuộc sống này. Đây cũng là phần hay nhất của đề bởi nó tạo cơ hội để học sinh bộc lộ tư duy độc lập và năng lực ngôn ngữ thực sự.
“So với đề thi môn Ngữ văn năm 2025, đề thi 2026 nổi bật nhất ở việc đưa các vấn đề khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vào cả phần đọc hiểu và viết, qua đó tăng cường tính thực tiễn, tính liên ngành và khả năng vận dụng kiến thức vào những vẫn đề của cuộc sống hiện đại”, cô Thủy nói.
Cô giáo Dương Thị Thanh Thủy: Tôi dự đoán phổ điểm năm nay sẽ tập trung chủ yếu trong khoảng từ 6,5 đến 7,5 điểm. Số lượng bài thi đạt từ 8,5 điểm trở lên sẽ không nhiều, trong khi điểm dưới trung bình dự kiến giảm do phần lớn câu hỏi đều gắn với những năng lực cơ bản mà học sinh được rèn luyện trong chương trình mới.
