Đừng để hệ thống bị “bỏ quên”
Tuổi thọ của tấm pin năng lượng mặt trời được các doanh nghiệp công bố có thể lên đến 20 - 25 năm, thậm chí lâu hơn trong điều kiện vận hành tiêu chuẩn. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa hệ thống sẽ luôn duy trì mức phát điện tối ưu nếu thiếu sự chăm sóc trong quá trình sử dụng.
Theo ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển năng lượng Tuấn Nguyễn, hiệu suất của hệ thống có thể bị suy giảm bởi nhiều nguyên nhân như bụi bẩn bám trên bề mặt tấm pin, cây xanh che bóng, inverter hoạt động không ổn định, đầu nối lỏng, dây dẫn xuống cấp hoặc các hư hỏng phát sinh sau mưa bão.
Thế nhưng, không ít trường hợp người dân gần như “quên” hệ thống sau khi lắp đặt. Có những hộ gia đình nhiều năm không vệ sinh tấm pin, không kiểm tra thiết bị, đến khi hóa đơn tiền điện tăng trở lại mới phát hiện hệ thống đã hoạt động kém hiệu quả trong thời gian dài.
“Phần lớn các trường hợp hệ thống suy giảm hiệu suất đều xuất phát từ việc thiếu bảo trì định kỳ. Nhiều khách hàng vẫn quan niệm lắp đặt điện mặt trời là “đầu tư một lần, sử dụng lâu dài” mà chưa quan tâm đến công tác kiểm tra, bảo dưỡng như đối với các thiết bị kỹ thuật khác”, ông Nguyễn Văn Tuấn thông tin.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Văn Thành (chủ homestay Thành Hà tại phường An Hải, TP. Đà Nẵng) đã đầu tư hệ thống điện mặt trời công suất 7 kWp cho căn nhà kết hợp kinh doanh homestay được gần 3 năm. Ông bày tỏ chỉ mới vệ sinh mặt pin 1 lần vào đầu năm nay.
“Tâm lý mình cứ nghĩ lắp rồi thôi, cứ thế nó hoạt động. Lâu lâu cũng lên để xem lại các đầu nối chứ không vệ sinh kỹ, suy nghĩ bụi bẩn thì gió, mưa sẽ cuốn đi hết. Sau này theo dõi thông tin thì mới biết nó ảnh hưởng nhiều đến khả năng hấp thụ của tấm pin như thế”, ông Thành chia sẻ.
Bụi bẩn, lá cây và các tác nhân môi trường có thể làm giảm khả năng hấp thụ ánh sáng của tấm pin nếu không được xử lý thường xuyên.
Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp đánh giá, khu vực miền Trung có cường độ bức xạ mặt trời cao nên hệ thống điện mặt trời phải đối mặt với những điều kiện thời tiết khắc nghiệt hơn. Hơi muối từ biển có thể đẩy nhanh quá trình ăn mòn nếu vật liệu không đạt tiêu chuẩn. Gió lớn và bão cũng làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến kết cấu khung giá đỡ, các đầu nối và thiết bị điện.
“Nếu môi trường, địa lý chúng ta ở có nhiều yếu tố tác động thì nên thường xuyên kiểm tra hơn. Điện mặt trời cũng giống như nhiều tài sản kỹ thuật khác, muốn khai thác hiệu quả cần được theo dõi và bảo dưỡng định kỳ. Việc đầu tư ban đầu chỉ là bước khởi đầu, còn hiệu quả kinh tế trong hàng chục năm tiếp theo phụ thuộc rất lớn vào quá trình vận hành”,ông Titus James Ragragio, Giám đốc Kỹ thuật của Jinko Solar khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho biết.
Kéo dài vòng đời bằng bảo trì chủ động
Cũng theo ông Titus James Ragragio, để hệ thống điện mặt trời duy trì hiệu suất trong nhiều năm, việc lựa chọn thiết bị ngay từ đầu đóng vai trò rất quan trọng.
“Khi lựa chọn tấm pin, người dùng cần ưu tiên các sản phẩm có khả năng tối đa hóa hấp thụ bức xạ thấp, giúp hệ thống vẫn phát điện hiệu quả vào sáng sớm, chiều muộn hoặc trong điều kiện thời tiết nhiều mây. Đồng thời, tấm pin cũng cần có khả năng chống che bóng, hạn chế tổn thất sản lượng khi một phần bề mặt bị bóng râm che phủ”, ông Titus James Ragragio nói và cho biết, một trong những công việc đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt nhất là vệ sinh tấm pin định kỳ. Bụi bẩn, lá cây hay các tạp chất tích tụ trên bề mặt đều có thể làm giảm khả năng hấp thụ ánh sáng, từ đó ảnh hưởng đến sản lượng điện tạo ra.
“Tại những khu vực nhiều bụi, gần biển hoặc thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa bão, chủ đầu tư nên kiểm tra định kỳ để kịp thời làm sạch bề mặt tấm pin, đồng thời rà soát khung giá đỡ, đầu nối và dây dẫn. Phát hiện sớm các dấu hiệu xuống cấp sẽ giúp hạn chế suy giảm sản lượng, Có thể tốn chi phí thuê dịch vụ vệ sinh nhưng hạn chế rất nhiều khoản chi phí sửa chữa, duy trì được hiệu quả đầu tư trong suốt vòng đời của hệ thống”, Giám đốc Kỹ thuật của Jinko Solar khu vực châu Á - Thái Bình Dương khuyến nghị.
Bên cạnh việc vệ sinh định kỳ, theo các doanh nghiệp, dữ liệu vận hành hằng ngày đang trở thành “chỉ dấu” quan trọng để đánh giá sức khỏe của hệ thống điện mặt trời. Thay vì chỉ nhìn vào hóa đơn tiền điện cuối tháng, người dùng có thể theo dõi biểu đồ phát điện trên các ứng dụng để phát hiện những biến động bất thường ngay từ những ngày đầu.
“Hầu hết inverter hiện nay đều lưu toàn bộ dữ liệu vận hành và có thể cảnh báo từ rất sớm. Người dùng không cần phải hiểu sâu về kỹ thuật, chỉ cần ấn vào app để xem sản lượng có chênh lệch bất thường hay không. Phát hiện sớm tất nhiên hạn chế được rất nhiều tổn thất và giữ chất lượng tấm pin tốt trong nhiều năm”,ông Hồ Hoàng Liêm, Giám đốc Công ty TNHH Hoàng Trung Đạt Solar thông tin.
“Nếu người dùng không bảo dưỡng hay phát hiện sớm những bộ phận hư, hở, khiến hệ thống điện mặt trời hoạt động kém thì dù có chất lượng đến đâu, tuổi đời cũng sẽ rất ngắn. Kể cả bảo dưỡng nhưng quá trễ thì chúng tôi cũng không chắc có thể phục hồi nó hoạt động tốt lại được. Điều căn bản vẫn là người dùng cần chủ động quan tâm và vệ sinh định kỳ”, ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển năng lượng Tuấn Nguyễn nhấn mạnh.
Mỗi hệ thống điện mặt trời mái nhà không chỉ góp phần giảm chi phí cho từng hộ gia đình mà còn bổ sung nguồn điện phân tán cho hệ thống điện quốc gia. Vì vậy, duy trì tuổi thọ và phát huy tối đa công suất của mỗi hệ thống không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người đầu tư mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng sạch, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
