Hóa chất giữ vai trò nền tảng của nền kinh tế
Thông tin trên được ông Phùng Mạnh Ngọc, Cục trưởng Cục Hóa chất (Bộ Công Thương) cho biết, tại lễ khai mạc chuỗi triển lãm chuyên ngành sơn phủ, giấy, cao su, nhựa và hoá chất năm 2026, diễn ra sáng 10/6 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP. Hồ Chí Minh.
Theo ông Phùng Mạnh Ngọc, ngành hóa chất được xác định là một trong những ngành công nghiệp nền tảng của nền kinh tế quốc dân, giữ vai trò quan trọng trong hầu hết các chuỗi sản xuất công nghiệp hiện đại. Từ nông nghiệp, y tế, dược phẩm đến điện tử, bán dẫn, năng lượng mới, cơ khí, vật liệu và chế biến chế tạo đều cần các sản phẩm hóa chất làm nguyên liệu đầu vào. Trình độ phát triển của ngành hóa chất cũng là một trong những chỉ dấu phản ánh năng lực công nghiệp của mỗi quốc gia.
“Những quốc gia có nền công nghiệp phát triển đều sở hữu ngành hóa chất mạnh, làm chủ công nghệ lõi, nguyên liệu chiến lược và các sản phẩm có hàm lượng khoa học công nghệ cao”, ông Phùng Mạnh Ngọc nhấn mạnh.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước công nghiệp hiện đại, có thu nhập cao vào năm 2045, ngành hóa chất được kỳ vọng không chỉ dừng ở vai trò cung ứng nguyên liệu mà còn trở thành động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động, tăng cường khả năng tự chủ của nền kinh tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Nhiều lĩnh vực đang nổi lên như những hướng phát triển chiến lược của ngành, gồm hóa chất cơ bản, hóa chất chuyên dụng, vật liệu mới, hóa chất điện tử, hóa chất phục vụ công nghiệp bán dẫn, pin năng lượng, hydrogen xanh và nguyên liệu hóa dược. Đây đều là những lĩnh vực có tiềm năng tạo giá trị gia tăng cao, góp phần nâng tầm năng lực cạnh tranh của công nghiệp Việt Nam trong giai đoạn mới.
Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu
Một trong những nội dung được lãnh đạo Cục Hóa chất đặc biệt nhấn mạnh là yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Theo đó, ngành hóa chất cần chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng dựa trên tài nguyên và lao động sang mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo.
Do đó, trong thời gian tới, ngành cần đẩy mạnh nghiên cứu, làm chủ công nghệ sản xuất các loại hóa chất cơ bản, hóa chất tinh khiết, hóa chất chuyên dụng và nguyên liệu hóa dược; đồng thời ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), tự động hóa và công nghệ số vào quản trị sản xuất, quản lý an toàn hóa chất và phát triển chuỗi cung ứng thông minh.
Bên cạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cũng được xem là yêu cầu bắt buộc đối với ngành hóa chất. Lãnh đạo Cục Hóa chất cho rằng ngành cần đi đầu trong thực hiện kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế.
Liên quan đến chuỗi triển lãm, ông Nguyễn Bá Vinh, Giám đốc Công ty TNHH MTV Dịch vụ Quảng cáo và Triển lãm Minh Vi, đại diện Ban tổ chức, cho biết năm nay sự kiện quy tụ đồng thời 6 triển lãm chuyên ngành gồm sơn phủ, giấy, cao su và lốp xe, công nghệ nhựa, hóa chất và công nghệ mài.
Chuỗi triển lãm thu hút hơn 400 doanh nghiệp và thương hiệu đến từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ như Hoa Kỳ, Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh, Pháp, Thụy Sĩ, Singapore, Ấn Độ, Trung Quốc và Việt Nam.
Hơn 400 doanh nghiệp và thương hiệu đến từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ tham gia trưng bày, giới thiệu hàng nghìn sản phẩm, nguyên vật liệu, thiết bị và giải pháp công nghệ mới phục vụ các ngành sản xuất tại triển lãm. Ảnh: Minh Khuê.
Trên diện tích trưng bày gần 10.000 m², các doanh nghiệp giới thiệu hàng nghìn sản phẩm, nguyên vật liệu, thiết bị và giải pháp công nghệ mới phục vụ các ngành sản xuất. Ban Tổ chức kỳ vọng, sự kiện sẽ thu hút hơn 8.000 lượt khách tham quan chuyên ngành trong và ngoài nước.
Theo ông Nguyễn Bá Vinh, trong bối cảnh các ngành sản xuất đẩy mạnh chuyển đổi xanh, tối ưu chuỗi cung ứng và ứng dụng công nghệ mới, triển lãm đóng vai trò cầu nối giao thương, thúc đẩy xúc tiến thương mại hiệu quả. Sự kiện tạo điều kiện kết nối doanh nghiệp trong nước với đối tác quốc tế, thúc đẩy đầu tư, hợp tác và chuyển giao công nghệ.
Thông qua các hoạt động trưng bày, kết nối và chia sẻ kinh nghiệm, sự kiện góp phần thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là động lực hỗ trợ ngành hóa chất và các ngành công nghiệp liên quan phát triển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.
Ngoài hoạt động trưng bày, hơn 50 hội thảo chuyên đề về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, vật liệu mới, bao bì xanh, giảm phát thải và các quy định pháp luật chuyên ngành cũng được tổ chức xuyên suốt thời gian diễn ra triển lãm. Đáng chú ý, Hội nghị hướng dẫn Luật Hóa chất 2025 do Cục Hóa chất chủ trì được xem là một trong những hoạt động trọng tâm của sự kiện năm nay.