Ngày 18/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Tổ 3 (gồm Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng, tỉnh Hà Tĩnh và tỉnh Lạng Sơn) thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 với sự tham dự của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng.
Tổ 3 (gồm Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng, tỉnh Hà Tĩnh và tỉnh Lạng Sơn) với sự tham dự của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng.
Tăng trưởng ấn tượng, áp lực vẫn hiện hữu
Đại biểu Vũ Văn Tiến, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng) nhận định, bức tranh kinh tế"nhìn bên ngoài rất đẹp đẽ nhưng cũng ướt đẫm mồ hôi". GDP quý III/2026 tăng 9,95%, tính chung 9 tháng tăng 9,01%, thuộc nhóm cao trong khu vực và thế giới.
Theo đại biểu, kết quả có được nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương, Bộ Chính trị, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; sự phản ứng linh hoạt của Chính phủ và sự đồng hành của Quốc hội.
Đại biểu dẫn chứng việc Quốc hội thông qua chính sách đặc biệt nhằm giảm biến động giá xăng dầu ngay đầu kỳ họp."Nếu không có sự linh hoạt đó thì bây giờ có thể đã 40.000 đồng một lít xăng", đại biểu nói. Giá xăng dầu sau đó có thể giảm, nhưng giá bát phở, cân thịt, quyển sách một khi đã tăng thì khó quay về mức cũ.
Đại biểu cũng ghi nhận, từ khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, ánh đèn sáng tại trụ sở UBND xã, phường sau giờ hành chính đã thành hình ảnh quen thuộc; nhiều xã làm việc cả thứ Bảy, Chủ nhật để giải quyết thủ tục cho dân, minh chứng cho sự thay đổi trong tư duy phục vụ.
Tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Thành Đồng (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Tĩnh) đánh giá, báo cáo của Chính phủ có số liệu đầy đủ, nhìn thẳng vào hạn chế. Dù nhiều nhiệm vụ hệ trọng được triển khai đồng loạt như tổ chức bầu cử, sáp nhập thôn, tổ dân phố, nhiều chỉ tiêu vẫn đạt mức cao.
Theo đại biểu, Hà Tĩnh được Trung ương tháo gỡ nhiều điểm nghẽn kéo dài, trong đó có việc chấm dứt dự án mỏ sắt Thạch Khê trong tháng 6/2026. GRDP 9 tháng của tỉnh tăng 12,36%, đứng thứ hai cả nước, với vai trò rõ nét hơn của công nghiệp chế biến, chế tạo.
"Dư địa phát triển của các địa phương vẫn còn lớn nếu có quyết tâm chính trị và cách làm phù hợp",đại biểu nhấn mạnh.
Tháo gỡ điểm nghẽn từ khâu tổ chức thực thi
Liên quan đến ý kiến của cử tri phản ánh, đại biểu Nguyễn Thành Đồng cũng chỉ ra những tồn tại như dữ liệu chưa đồng bộ, chưa liên thông; phân cấp, phân quyền chưa triệt để; tình trạng hành chính hóa với nhiều yêu cầu báo cáo từ trung ương khiến cán bộ cơ sở ít thời gian xuống địa bàn.
Đồng tình với nhận định năng lực tổ chức thực thi là điểm nghẽn, đại biểu đề nghị phân tích sâu nguyên nhân chủ quan, xác định rõ trách nhiệm từng cấp, từng ngành. Với vốn đầu tư công, khi khối lượng tạm ứng chưa thu hồi còn lớn, cần phân loại rõ chậm giải ngân do thể chế, thủ tục hay năng lực chủ đầu tư, đồng thời đẩy nhanh phân bổ vốn.
Đại biểu đề nghị, phân cấp phải đi kèm nguồn lực, biên chế, kinh phí và cán bộ chuyên môn về đất đai, xây dựng, công nghệ thông tin. Hiện văn bản dưới luật còn rườm rà: nghị định chờ thông tư, thông tư lại chờ hướng dẫn liên bộ, khiến việc thụ hưởng chính sách ở địa phương kéo dài.
Đại biểu đề xuất Chính phủ rà soát tổng thể các quy định liên quan, sửa đổi chỗ chồng chéo, giao đầu mối và thời hạn xử lý kiến nghị.
Về xây dựng pháp luật, đại biểu Vũ Văn Tiến cho biết, năm nay Quốc hội và Chính phủ xem xét gần 100 luật, nghị quyết để tháo gỡ vướng mắc. Tuy vậy, chính sách phải sát thực tiễn, tránh"chín non, chín ép"tạo nút thắt mới; với văn bản ban hành rồi phải sửa đổi, thu hồi, cần xem xét trách nhiệm người liên quan.
Lãi suất, giá cả gia tăng sức ép lên tăng trưởng
Cho rằng, lãi suất, giá cả sẽ gia tăng sức ép lên tăng trưởng, đại biểu Vũ Văn Tiến phân tích, CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%, trong khi mục tiêu cả năm khoảng 4,5%. Nếu quý IV giữ mức như quý III là 4,8%, lạm phát cả năm có thể xấp xỉ 4,7%. Dù vẫn trong khoảng có thể đáp ứng mục tiêu, đại biểu đề nghị kiểm soát chặt chỉ số này do tác động trực tiếp đến đời sống.
Đại biểu lo ngại các ngân hàng huy động với lãi suất cao, kèm tặng quà, voucher, kéo lãi suất cho vay tăng mạnh."Xin Thủ tướng chỉ đạo các cơ quan liên quan tiếp tục có chính sách kiểm soát, ổn định lãi suất, để doanh nghiệp có nguồn vốn đưa vào các dự án đã khởi công đầu tư",đại biểu đề nghị.
Về bất động sản, đại biểu ghi nhận ba dự án Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở đã tác động tích cực, giá nhà tại Hà Nội có dấu hiệu hạ nhiệt.
Còn đại biểu Nguyễn Thành Đồng cho rằng, tăng trưởng còn phụ thuộc lớn vào khu vực FDI, sức mua chưa bứt phá. Tại Hà Tĩnh, số doanh nghiệp giải thể tăng so với cùng kỳ; lãi suất cho vay và giá vật liệu xây dựng tăng, gây áp lực lớn lên doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh.
Năm 2027, tỉnh Hà Tĩnh xác định Khu kinh tế Vũng Áng và Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo là động lực chính. Để mục tiêu tăng trưởng khả thi, đại biểu đề nghị có cơ chế kiểm soát rủi ro, giảm mặt bằng lãi suất cho vay, kiểm soát chặt giá xăng dầu, vật liệu xây dựng.
Phát triển công nghiệp phải gắn với an sinh người lao động
Thảo luận về vấn đề an sinh, phát triển công nghiệp đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng cho rằng, quyết định gắn bó lâu dài của lao động trẻ phụ thuộc nhiều vào nhà ở, đi lại, việc học của con và khám chữa bệnh.
Vì vậy, cần gắn phát triển công nghiệp, đô thị với hạ tầng xã hội. Tại địa bàn đông lao động, nhà ở cho thuê phù hợp với khả năng chi trả, trường học, nhà trẻ và y tế cần được triển khai đồng bộ với phát triển sản xuất. Khi đánh giá kết quả phát triển nhà ở, cũng cần quan tâm đến mức giá, điều kiện tiếp cận và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế của người lao động.
Dịch vụ giữ trẻ an toàn, giờ giấc phù hợp sẽ giúp phụ nữ có con nhỏ và thanh niên đang ở nhà chăm sóc gia đình trở lại thị trường lao động.
Đại biểu đề nghị kết nối dữ liệu, đơn giản hóa thủ tục để người lao động chuyển việc, đổi nơi ở không bị gián đoạn quyền lợi bảo hiểm; hỗ trợ lao động phi chính thức, lao động nền tảng số tham gia bảo hiểm; xử lý chậm đóng, trốn đóng.
Cùng với đó, cần phòng ngừa tái nghèo khi người tạo thu nhập chính mất việc, ốm đau, thông qua hỗ trợ sinh kế, học nghề, kết nối việc làm.
Đại biểu đề nghị Kế hoạch năm 2027 cần cụ thể hóa chỉ tiêu, nhiệm vụ đối với các bộ, ngành, trong đó quan tâm cơ chế hỗ trợ có trọng tâm cho thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập, đào tạo.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga: “Mỗi người trẻ được kết nối trở lại với học tập và việc làm là thêm một cơ hội phát triển; nhiều cơ hội như vậy được tạo dựng và duy trì sẽ góp phần làm vững chắc nền tảng tăng trưởng, củng cố niềm tin và nâng cao chất lượng sống của Nhân dân”.
