"Nút thắt" kỹ năng số và nỗ lực đưa thương mại điện tử về bản làng
TP. Đà Nẵng hiện có 37 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số với gần 40 thành phần dân tộc cùng sinh sống. Nơi đây sở hữu nhiều sản phẩm nông sản, dược liệu và sản phẩm truyền thống đặc trưng. Tuy nhiên, khu vực miền núi này vẫn đối mặt với không ít khó khăn khi kinh tế chưa phát triển mạnh, thói quen tiêu dùng truyền thống vẫn chiếm ưu thế, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, bao bì đóng gói chưa chuẩn quy cách.
Ông Võ Văn Khanh, Trưởng Đại diện VECOM khu vực miền Trung - Tây Nguyên tại tập huấn "Xã, phường thương mại điện tử" do Sở Công Thương Đà Nẵng tổ chức hồi tháng 8/2026
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Võ Văn Khanh, Trưởng đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) khu vực miền Trung - Tây Nguyên cho biết, điểm nghẽn lớn nhất khi đưa thương mại số về các địa bàn miền núi là năng lực tham gia thương mại số của người dân và các cơ sở sản xuất tại khu vực còn hạn chế, trong khi khả năng kết nối sản phẩm với thị trường chưa thực sự hiệu quả.
Theo ông Khanh, thương mại điện tử không đơn thuần là đưa sản phẩm lên mạng, mà còn đòi hỏi năng lực quảng bá, xây dựng niềm tin với khách hàng, xử lý đơn hàng... Trong khi đó, nhiều hộ kinh doanh và hợp tác xã tại các khu vực miền núi vẫn còn hạn chế về kỹ năng số, tư duy, nguồn lực và khả năng tiếp cận thị trường. “Vì vậy, cần có sự đồng hành lâu dài của chính quyền, các tổ chức hỗ trợ và đơn vị giải pháp, từ khâu hoàn thiện sản phẩm đến kết nối tiêu thụ. Đặc biệt, phải hướng dẫn người dân bằng những mô hình cụ thể, dễ áp dụng thực tiễn, gắn với sản phẩm đặc trưng của địa phương",ông Khanh nhấn mạnh.
Từ thực tế trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, bà Hồ Thị Thảo (dân tộc Cor, thôn Phú Dư, xã Thạnh Bình) cho rằng, chuyển đổi số mở ra nhiều cơ hội để đồng bào dân tộc thiểu số nói chung, phụ nữ dân tộc thiểu số nói riêng tiếp cận thông tin, dịch vụ công, thanh toán điện tử và quảng bá kinh doanh sản phẩm. Tuy nhiên, phụ nữ ở vùng miền núi còn hạn chế kỹ năng số. Bà Thảo mong muốn TP. Đà Nẵng sẽ có những giải pháp để nâng cao kỹ năng số, nhất là ứng dụng công nghệ số trong xây dựng hình ảnh, nội dung bán hàng trực tuyến để các hộ sản xuất, kinh doanh đồng bào dân tộc thiểu số sử dụng hiệu quả các ứng dụng công nghệ trong đời sống và phát triển kinh tế, tiếp cận thị trường.
Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về thương mại trên địa bàn, thời gian qua, Sở Công Thương TP. Đà Nẵng đã chủ động triển khai nhiều giải pháp thiết thực nhằm đưa chuyển đổi số và thương mại điện tử đi vào thực chất, từng bước thúc đẩy phát triển thương mại điện tử ở các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Ông Nguyễn Quang Lâm, Phó Trưởng phòng Quản lý thương mại (Sở Công Thương TP. Đà Nẵng) cho biết, Sở đã tổ chức hỗ trợ đưa các sản phẩm địa phương, trong đó có các sản phẩm miền núi lên Sàn giao dịch thương mại điện tử Đà Nẵng (danangtrade.gov.vn) và các sàn lớn (Shopee, Tiki, Lazada, PostMart).
Bên cạnh đó, tổ chức các lớp đào tạo kỹ năng số, các lớp tập huấn chuyên sâu cho các hộ kinh doanh, phụ nữ vùng dân tộc thiểu số về kỹ năng chụp ảnh, viết bài quảng bá sản phẩm; bán hàng qua hình thức livestream trên nền tảng mạng xã hội (TikTok, Facebook); xây dựng câu chuyện sản phẩm (Product Storytelling) gắn liền với bản sắc văn hóa vùng cao để thu hút khách hàng.
Sở Công Thương Đà Nẵng triển khai nhiều lớp đào tạo kỹ năng số cho các hộ sản xuất, kinh doanh, hợp tác xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số
Đáng chú ý, hiện nay, Sở Công Thương đang triển khai chương trình thí điểm “Xã, phường thương mại điện tử” tại 5 xã phường, trong đó có 2 xã miền núi là xã Trà Leng và xã Trà Linh với đa dạng hoạt động để thúc đẩy thương mại số tại các xã, đưa nông sản, sản phẩm OCOP miền núi tiếp cận môi trường trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt.
Mở đường cho thương mại số vùng cao bứt phá
Đại diện Sở Công Thương TP. Đà Nẵng cho biết, để thúc đẩy thương mại số, thời gian tới, bên cạnh tiếp tục triển khai các giải pháp như đưa sản phẩm miền núi lên nền tảng số, đào tạo chuyên sâu và liên tục về kỹ năng số cho các hợp tác xã, hộ kinh doanh, doanh nghiệp vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Sở Công Thương Đà Nẵng sẽ hỗ trợ mở rộng kênh tiêu thụ các sản phẩm miền núi trên môi trường số, hỗ trợ quảng bá sản phẩm trên các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream và các kênh bán hàng trực tuyến để mở rộng thị trường tiêu thụ toàn quốc.
Bên cạnh đó, từng bước giới thiệu, hỗ trợ các chủ thể áp dụng công nghệ AI vào sáng tạo nội dung, quảng bá bằng hình ảnh 360 độ và tạo hồ sơ trực tuyến chuyên nghiệp để thu hút khách hàng toàn quốc.
Ngoài ra, triển khai các chương trình "Chợ phiên Online", kết nối giao thương trực tuyến giữa các doanh nghiệp cung ứng giải pháp thương mại điện tử với các hợp tác xã, hộ sản xuất vùng cao.
Trưởng Đại diện VECOM tại miền Trung - Tây Nguyên cho rằng, để triển khai các kỹ năng thương mại số cho các khu vực miền núi, các chương trình đào tạo cần thực hiện theo phương châm “cầm tay chỉ việc", vừa học kết hợp với thực hành, kết hợp lý thuyết và thực hành tại chỗ, phù hợp với điều kiện và trình độ của từng nhóm hộ kinh doanh. Thay vì tập huấn lý thuyết chung, cần hướng dẫn trực tiếp từ những việc thiết thực như tạo gian hàng trên sàn thương mại điện tử, thực hành livestream bán hàng, xử lý đơn hàng...“Điều quan trọng là chương trình không nên kết thúc sau một vài buổi tập huấn, mà cần có cơ chế hỗ trợ liên tục, theo dõi hiệu quả và tháo gỡ khó khăn phát sinh. Mục tiêu cuối cùng là giúp người dân tự vận hành được thương mại số, tiếp cận khách hàng và tạo ra doanh thu từ đơn hàng thực tế, từ đó từng bước hình thành năng lực kinh doanh số bền vững”, ông Khanh nói.
Cũng theo chuyên gia thương mại điện tử của VECOM, để thúc đẩy thương mại số vùng đồng bào dân tộc thiểu số Đà Nẵng, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền, VECOM và cộng đồng doanh nghiệp. Chính quyền địa phương cần xây dựng các chương trình hỗ trợ thiết thực, tập trung vào chuẩn hóa sản phẩm và kết nối thị trường. VECOM và các đơn vị giải pháp đồng hành hỗ trợ đào tạo kỹ năng bán hàng trực tuyến, xây dựng thương hiệu số và kết nối các sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển. “Về phía các hộ sản xuất, kinh doanh cần chủ động nâng cao chất lượng sản phẩm, sẵn sàng đổi mới tư duy, phương thức tiếp cận khách hàng và liên kết để bảo đảm nguồn cung ổn định”, ông Võ Văn Khanh khuyến nghị.
Thương mại số góp phần thúc đẩy thương mại miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại TP. Đà Nẵng, mở rộng đầu ra, kênh tiêu thụ cho nông sản miền núi. Dù vậy, chuyển đổi số trong thương mại nói chung, thương mại điện tử nói riêng tại khu vực này còn nhiều khó khăn do bà con còn hạn chế về kỹ năng số, quy mô sản xuất nhỏ lẻ và tư duy tiếp cận thị trường.Thời gian tới, TP. Đà Nẵng sẽ đẩy mạnh đưa sản phẩm miền núi lên sàn thương mại điện tử, đào tạo theo mô hình "cầm tay chỉ việc", ứng dụng công nghệ AI và mở rộng quảng bá đa nền tảng để hỗ trợ người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số tự vận hành kinh doanh hiệu quả.
