Là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân, đội ngũ trí thức và những người lao động. Giai đoạn 2023 - 2026, trong bối cảnh có nhiều khó khăn, song với sự nỗ lực của các cấp công đoàn, hoạt động công đoàn tiếp tục có bước chuyển quan trọng, nhiều nội dung mới được triển khai, đạt kết quả.
Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn thăm, tặng quà công nhân Công ty Cổ phần Than Vàng Danh, nhân dịp Tháng Công nhân 2026. Ảnh: Ngọc Duy
Xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ
Theo đó, những năm qua, Công đoàn Việt Nam đã thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động; chủ động tham gia phát triển việc làm bền vững, bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ.
Các cấp công đoàn đã chủ động đổi mới nội dung, phương thức và nâng cao chất lượng tham gia xây dựng chính sách, pháp luật liên quan trực tiếp đến người lao động và hoạt động công đoàn. Triển khai đồng bộ, đa dạng các giải pháp thực hiện dân chủ ở cơ sở, phát huy quyền làm chủ của đoàn viên, người lao động.
Số lượng, tỷ lệ bao phủ và chất lượng thỏa ước lao động tập thể tiếp tục được nâng lên; đã ký mới 6.038 thỏa ước lao động tập thể. Mô hình Trung tâm tư vấn và hỗ trợ người lao động từng bước được hình thành và tiếp tục nghiên cứu, nhân rộng.
Hoạt động tư vấn pháp luật, hỗ trợ pháp lý cho đoàn viên, người lao động, nhất là tham gia tố tụng, giải quyết các vụ án, vụ việc lao động tại tòa án được chú trọng triển khai; đã tư vấn pháp luật cho gần 30 nghìn lượt đoàn viên, người lao động; hỗ trợ, đại diện tham gia giải quyết hơn 500 vụ tranh chấp lao động cá nhân.
Bên cạnh đó, công đoàn các cấp tích cực nắm tình hình, phối hợp tham gia giải quyết kịp thời, hiệu quả các vụ tranh chấp lao động và ngừng việc tập thể. Hoạt động chăm lo, bảo đảm phúc lợi, duy trì việc làm, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đoàn viên, người lao động được triển khai đồng bộ, toàn diện.
Nhiều chương trình, mô hình chăm lo lợi ích đoàn viên, người lao động được duy trì, nhân rộng và phát huy hiệu quả; đồng thời xuất hiện nhiều mô hình mới, tiêu biểu như “Bữa cơm công đoàn”, “Bữa cơm tất niên công đoàn”, tạo sức lan tỏa tích cực trong đoàn viên, người lao động.
Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã chủ động đề xuất, phối hợp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách trong xây dựng nhà ở cho công nhân lao động; đồng thời, tích cực xúc tiến triển khai đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cho công nhân thuê theo quy định của Luật Nhà ở.
Khơi dậy khát vọng cống hiến của người lao động
Trong nhiệm kỳ 2023 - 2026, công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động đoàn viên, người lao động và truyền thông về tổ chức công đoàn được chú trọng đổi mới về nội dung, hình thức, góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, ý thức chấp hành pháp luật, tác phong công nghiệp; củng cố niềm tin của đoàn viên, người lao động đối với Đảng, Nhà nước và tổ chức công đoàn; tích cực triển khai công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ tổ chức công đoàn; chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch gắn với nâng cao chất lượng công tác nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội trong đoàn viên, người lao động.
Công tác truyền thông về tổ chức công đoàn tiếp tục được chú trọng thông qua nâng cao năng lực triển khai công tác truyền thông của các cấp công đoàn và đội ngũ cán bộ công đoàn. Đặc biệt, các phong trào thi đua yêu nước tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ, khơi dậy khát vọng cống hiến, thúc đẩy tiềm năng sáng tạo của đoàn viên, người lao động.
Qua các phong trào thi đua đã có hơn 383.837 sáng kiến được công nhận và ứng dụng hiệu quả trong thực tiễn, với tổng giá trị làm lợi trên 40 nghìn tỷ đồng, trở thành động lực quan trọng góp phần hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm vụ chính trị của từng ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp.
Đặc biệt, các phong trào thi đua“Lao động giỏi, Lao động sáng tạo”, “Giỏi việc nước, đảm việc nhà”, “Văn hóa, thể thao”, “Xanh - Sạch - Đẹp, Bảo đảm an toàn vệ sinh lao động”tiếp tục được điều chỉnh, cụ thể hóa và triển khai sâu rộng trong các cấp công đoàn. Phong trào thi đua“Đổi mới, sáng tạo, hiệu quả trong hoạt động của tổ chức công đoàn”tiếp tục lan tỏa, tạo động lực thúc đẩy, khích lệ đội ngũ cán bộ công đoàn đề xuất các sáng kiến, ý tưởng sáng tạo, giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động công đoàn.
Công tác phát hiện, tuyên truyền, biểu dương, tôn vinh và nhân rộng các điển hình tiên tiến đồng thời được quan tâm thực hiện. Qua đó, nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo, sáng kiến cải tiến kỹ thuật từ cơ sở được kịp thời biểu dương, nhân rộng, tạo sức lan tỏa tích cực trong đoàn viên, người lao động. Tiêu chuẩn, điều kiện, quy trình, thủ tục khen thưởng tiếp tục được rà soát, cập nhật, hoàn thiện, bảo đảm phù hợp với thực tiễn hoạt động của từng cấp công đoàn.
Về công tác xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh, tập hợp đông đảo người lao động gia nhập Công đoàn Việt Nam được tập trung thực hiện, quyết liệt triển khai sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống công đoàn.
Theo đó, công tác phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở được các cấp công đoàn xác định là nhiệm vụ quan trọng và được quan tâm đặc biệt, tập trung nguồn lực thực hiện với nhiều cơ chế, giải pháp và cách làm đột phá. Mặc dù gặp nhiều khó khăn song với sự nỗ lực của các cấp công đoàn, cả nước phát triển mới được trên 2,2 triệu đoàn viên, với trên 15.000 công đoàn cơ sở/nghiệp đoàn cơ sở mới.
Đáng chú ý, thực hiện các văn bản chỉ đạo của Trung ương và Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, các cấp công đoàn tập trung triển khai các nội dung về sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy cơ quan công đoàn phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và phương án sắp xếp lại địa giới hành chính.
Hiện, cấp Trung ương cơ cấu lại thành 2 ban trực tiếp tham mưu (Ban Công tác Công đoàn và Ban Quan hệ Lao động). Cấp tỉnh, các ban chuyên môn được sắp xếp giảm còn 49 ban. Công đoàn ngành Trung ương, công đoàn tập đoàn kinh tế, tổng công ty trực thuộc Tổng Liên đoàn: giảm còn 17 đơn vị (trước là 19). Đã kết thúc hoạt động toàn bộ công đoàn cấp huyện, công đoàn khu công nghiệp, công đoàn ngành địa phương; thành lập 705 công đoàn xã, phường, đặc khu; sắp xếp giảm từ 12 đơn vị sự nghiệp trực thuộc còn 07 đơn vị, 19 cơ sở giáo dục nghề nghiệp hiện còn 9 cơ sở.
Bên cạnh đó, công đoàn tích cực tham gia xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh; xây dựng Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, vận động đoàn viên, người lao động học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động, góp phần giúp công nhân làm chủ công nghệ mới, thích ứng với những thay đổi về công nghệ sản xuất và việc làm. Đến nay, đã có 6.234 công đoàn cơ sở thương lượng thành công với người sử dụng lao động bố trí nguồn kinh phí hỗ trợ công nhân lao động học tập, nâng cao tay nghề.
Ngoài ra, Tháng Công nhân tiếp tục được đổi mới cả về nội dung hoạt động và hình thức tổ chức, hướng về cơ sở, chăm lo thiết thực, tôn vinh và khẳng định vai trò tiên phong, sáng tạo của giai cấp công nhân, tạo sự quan tâm của toàn xã hội trong chăm lo xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh.
Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026 - 2031 dự kiến diễn ra vào đầu tháng 6/2026. Đại hội được tiến hành với phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đổi mới - Phát triển”. Đây là sự kiện chính trị quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đại hội có nhiệm vụ đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII Công đoàn Việt Nam, giai đoạn 2023 - 2026; xác định mục tiêu, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026 - 2031; kiểm điểm sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (khóa XIII), bầu Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (khóa XIV); đánh giá việc thi hành và thông qua Điều lệ Công đoàn Việt Nam (sửa đổi).
