Thêm thời gian giao dịch, thêm cơ hội cho dòng vốn
Tham gia phiên thảo luận “Kiến tạo giá trị mới cho thị trường chứng khoán, khơi thông nguồn vốn trung và dài hạn” tại Tọa đàm “30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam: Động lực mới, Vị thế mới, Sức bật mới” do Tạp chí Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính) tổ chức ngày 21/10, ông Lương Hải Sinh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam đã trao đổi về khả năng điều chỉnh thời gian giao dịch, đặc biệt là phương án giao dịch xuyên trưa.
Theo ông Sinh, nếu được triển khai trong điều kiện phù hợp, giao dịch xuyên trưa có thể mang lại một số lợi ích cho thị trường và nhà đầu tư. Trước hết, khi giao dịch diễn ra liên tục, giá cổ phiếu sẽ biến động mượt mà hơn, không bị ngắt quãng giữa phiên sáng và phiên chiều. Thời gian giao dịch dài hơn cũng tạo thêm cơ hội để nhà đầu tư khớp lệnh, từ đó có thể góp phần cải thiện thanh khoản thị trường.
Một lợi ích khác là tạo thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài. Do chênh lệch múi giờ giữa Việt Nam và nhiều quốc gia, việc giao dịch xuyên trưa có thể giúp cả cá nhân và tổ chức nước ngoài dễ dàng hơn khi tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo ông Sinh, việc giao dịch liên tục cũng là một trong những yếu tố được xem xét khi đánh giá mức độ mở và hiệu quả hoạt động của thị trường.
Tuy nhiên, ông Sinh lưu ý không phải thị trường nào trên thế giới cũng áp dụng giao dịch xuyên trưa. Một số thị trường như Mỹ, Ấn Độ, Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc đã giao dịch liên tục. Trong khi đó, nhiều thị trường khác như Trung Quốc, Nhật Bản vẫn duy trì giờ nghỉ giữa phiên.
Ông Sinh dẫn trường hợp Singapore. Thị trường này cho giao dịch xuyên trưa từ năm 2011, nhưng đến năm 2017 lại quay về mô hình có giờ nghỉ trưa. Điều đó cho thấy phương án giao dịch xuyên trưa cần được xem xét dựa trên điều kiện cụ thể của từng thị trường.
Theo ông Sinh, bên cạnh khả năng cải thiện thanh khoản, kéo dài thời gian giao dịch cũng có thể làm tăng chi phí vận hành. Trong một số điều kiện thị trường, chênh lệch giá có thể lớn hơn, làm phát sinh rủi ro và hiện tượng nhiễu giá. Vì vậy, hiệu quả của giao dịch xuyên trưa vừa được đo bằng thanh khoản, vừa phải tính đến tác động tới hoạt động giao dịch và vận hành thị trường.
Cần tính kỹ hạ tầng, chi phí và thói quen nhà đầu tư
Từ những lợi ích và rủi ro trên, ông Sinh cho rằng việc có tổ chức giao dịch xuyên trưa hay không cần được cân nhắc thận trọng, căn cứ vào điều kiện thực tế và nhu cầu của thị trường. Nếu quyết định triển khai, cần tính đến ba yếu tố.
Yếu tố thứ nhấtlà hạ tầng công nghệ. Theo ông Sinh, giờ nghỉ trưa hiện nay không chỉ là thời gian tạm dừng giao dịch. Đây còn là khoảng thời gian để các tổ chức vận hành thị trường và công ty chứng khoán thực hiện các công việc kỹ thuật cần thiết như trích xuất, xử lý dữ liệu, khắc phục sự cố phát sinh và kiểm tra an toàn hệ thống. Khi giao dịch xuyên trưa, hệ thống phải chạy liên tục, ổn định và an toàn suốt thời gian giao dịch. Điều này đòi hỏi các tổ chức vận hành thị trường và công ty chứng khoán phải chuẩn bị kỹ về hạ tầng, cũng như có phương án xử lý sự cố kỹ thuật.
Yếu tố thứ hailà chi phí vận hành. Theo ông Sinh, kéo dài thời gian giao dịch đồng nghĩa với việc hệ thống công nghệ, bộ máy và nhân sự phải hoạt động lâu hơn. Đặc biệt, các công ty chứng khoán sẽ phải bố trí đủ hệ thống, nhân sự và hạ tầng để phục vụ giao dịch liên tục, từ đó có thể phát sinh thêm chi phí. Do đó, phương án này cần được đánh giá trên cơ sở so sánh giữa lợi ích mang lại và chi phí bỏ ra.
Yếu tố thứ balà thói quen của nhà đầu tư. Theo ông Sinh, nếu điều chỉnh thời gian giao dịch, cần làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền để nhà đầu tư hiểu rõ và từng bước thích ứng với cách giao dịch mới.
Về tiến độ, ông Sinh cho biết thời gian qua, dưới sự chỉ đạo của cơ quan quản lý, đặc biệt là Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam đã được giao nghiên cứu nội dung giao dịch xuyên trưa. Sở đang tiếp tục đánh giá các yếu tố liên quan để có cái nhìn đầy đủ về lợi ích, chi phí và khả năng đáp ứng của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Có thể thấy, giao dịch xuyên trưa mở ra cơ hội tăng thanh khoản và thu hút nhà đầu tư quốc tế, nhất là khi thị trường vừa được nâng hạng. Tuy nhiên, để phương án này phát huy hiệu quả, hạ tầng công nghệ phải sẵn sàng, chi phí phải hợp lý và nhà đầu tư phải được chuẩn bị đầy đủ.
