Tạo điều kiện phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh
Chiều 20/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.
Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.
Trình bày tóm tắt tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự án Nghị quyết nhằm giải quyết một phần khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và các doanh nghiệp siêu nhỏ trong bối cảnh tình hình kinh tế còn nhiều thách thức.
Để đáp ứng tính cấp thiết của chính sách, theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, Chính phủ đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho phép xây dựng và ban hành Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn, đồng thời bổ sung dự án Nghị quyết này vào Chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI để Quốc hội xem xét, thông qua.
Về quy định giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú có mức doanh thu hằng năm của năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng.
Đồng thời, giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có mức doanh thu hằng năm của năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng.
Trường hợp doanh nghiệp đang được ưu đãi thuế theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc các Luật, Nghị quyết khác của Quốc hội, số thuế thu nhập doanh nghiệp được giảm quy định tại khoản này tính trên số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi thuế.
Với đề xuất trên, theo số thu năm 2025, dự kiến tổng số giảm thu ngân sách năm 2026 khoảng 3.191 tỷ đồng và năm 2027 khoảng 3.510 tỷ đồng."Việc giảm thuế theo đề xuất nêu trên trước mắt có thể làm giảm thu ngân sách nhà nước, nhưng về lâu dài, khi doanh nghiệp và cá nhân phát triển sẽ đóng góp trở lại cho ngân sách thông qua việc nộp thuế đối với tiêu dùng và thu nhập của các doanh nghiệp, cá nhân này", Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.
Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Nghị quyết, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Thị Phú Hà cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính và các cơ quan của Quốc hội nhất trí cao về sự cần thiết ban hành Nghị quyết, đồng thời thống nhất với đề xuất của Chính phủ về việc trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép xây dựng, ban hành Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn và bổ sung dự án vào Chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.
Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, việc giảm 30% số thuế phải nộp chưa thật sự mang lại tác động đáng kể và thực chất cho các đối tượng kinh doanh quy mô nhỏ. Do đó, đề nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm chỉ đạo nghiên cứu, đánh giá kỹ các khó khăn, vướng mắc để kịp thời đề xuất cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các chính sách có tác động mang tính thực tiễn và thực chất, giải quyết triệt để khó khăn trên thực tế.
Về điều kiện và cơ chế áp dụng mức giảm thuế, nhiều ý kiến thẩm tra đề nghị Chính phủ làm rõ cơ sở áp dụng thống nhất ngưỡng 10 tỷ đồng cho tất cả các lĩnh vực. Liên quan đến đối tượng được giảm thuế, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý quy định đối tượng được giảm thuế thu nhập doanh nghiệp tại dự thảo Nghị quyết hiện chưa thống nhất với Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và chưa thống nhất với nội dung tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Nghị quyết. Cơ quan soạn thảo cần khẩn trương rà soát, làm rõ phạm vi đối tượng áp dụng để tránh cách hiểu thiếu thống nhất, gây khó khăn khi triển khai.
Giảm thuế đúng đối tượng, đúng mục tiêu
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hoan nghênh Chính phủ trình Quốc hội nội dung này, đồng thời nhấn mạnh, giảm thuế cần được đặt trong tư duy lớn hơn: chuyển từ mục tiêu thu ngân sách trong ngắn hạn sang nuôi dưỡng nguồn thu, mở rộng cơ sở thu và tạo động lực tăng trưởng trong dài hạn.
Theo Chủ tịch Quốc hội, giảm thuế để người dân có thêm thu nhập khả dụng, doanh nghiệp có thêm nguồn lực đầu tư, tái sản xuất mở rộng là cần thiết. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, Chính phủ cần thuyết minh rõ việc lựa chọn mức giảm 30% và ngưỡng doanh thu không quá 10 tỷ đồng, lý giải vì sao lựa chọn các mức này.
Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, quy định ngưỡng 10 tỷ đồng có thể tạo ra “điểm gãy” khá lớn về nghĩa vụ thuế, khi doanh nghiệp vừa vượt ngưỡng thu này, thu nhập tăng thêm có thể không đáng kể nhưng nghĩa vụ thuế lại tăng đột ngột, dễ làm triệt tiêu động lực mở rộng quy mô. Do đó, cần đánh giá kỹ tác động trước khi ban hành.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, mục tiêu cuối cùng không phải là giảm thuế cho tất cả mọi người theo một tỷ lệ giống nhau mà là giảm đúng đối tượng, đúng mức và đúng mục tiêu. Chính sách cần gắn với những lĩnh vực Nhà nước muốn thúc đẩy như đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, kinh tế xanh, chuyển đổi số, nghiên cứu phát triển và nâng cao năng suất lao động.
Đáng chú ý, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, giảm gánh nặng thuế phải đi đôi với tạo thuận lợi trong nộp thuế; kiểm soát chặt hành vi trốn thuế, gian lận thuế và chuyển giá. Đối với hộ kinh doanh, việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai là chủ trương đúng đắn, nhưng cần có hướng dẫn cụ thể, nhất là trong giai đoạn đầu, để hỗ trợ người dân thực hiện chứng từ, sổ sách, hóa đơn điện tử và kê khai thuế.
Cùng với đó, cần kiểm soát chặt các điều kiện hưởng ưu đãi, miễn giảm thuế, không để xảy ra tình trạng chia tách pháp nhân, chia nhỏ doanh thu để hưởng ưu đãi theo ngưỡng 10 tỷ đồng.
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát làm rõ khi trình Quốc hội về cơ sở pháp lý của nghị quyết; thuyết minh rõ sự lựa chọn mức giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp, cũng như lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng/năm. Đồng thời, thuyết minh rõ về thời gian áp dụng chính sách, bảo đảm chính sách đúng đối tượng, đúng mục tiêu và gắn với đối tượng cần khuyến khích như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh…
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất bổ sung dự án Nghị quyết vào chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất và trình Quốc hội xem xét thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn; đồng thời cơ bản tán thành phương án giảm thuế như Chính phủ trình để kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ một phần khó khăn của hộ cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ.
