Điều kiện để Iran nhận quỹ tái thiết 300 tỷ USD
Cập nhật tình hình chiến sự Trung Đông, truyền thông Mỹ dẫn lời Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Iran sẽ chỉ được tiếp cận quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD theo thỏa thuận hòa bình nếu nước này thực hiện những thay đổi mang tính căn bản.
"Nhiều người nói rằng 'đó là những thứ Iran sẽ nhận được', nhưng theo điều khoản chi tiết trong thỏa thuận, họ sẽ không nhận được bất kỳ thứ gì nếu quốc gia họ không thay đổi toàn diện",ông Vance phát biểu với truyền thông Mỹ ngày 16/6 khi đề cập tới quỹ tái thiết 300 tỷ USD dành cho Iran.
Theo ông Vance, nếu Iran thực hiện được những thay đổi đó, đây sẽ là kết quả tích cực đối với toàn khu vực và cộng đồng quốc tế. Ngược lại, nếu Tehran không đáp ứng các điều kiện đặt ra, điều này cũng không gây ảnh hưởng đến lợi ích của Mỹ.
"Iran sẽ được hưởng lợi nếu họ thực hiện đúng nghĩa vụ của mình, nhưng đó không phải tiền từ Mỹ, mà có thể là từ Qatar, UAE hoặc Arab Saudi", ông Vance nói, đồng thời khẳng định "Mỹ sẽ không chuyển cho Iran một đồng nào".
Phó Tổng thống Mỹ không làm rõ cụ thể nội hàm của yêu cầu "thay đổi toàn diện", song cho rằng nếu điều đó xảy ra, các quốc gia vùng Vịnh có thể sẵn sàng đầu tư vào Iran, bao gồm cả việc xây dựng các dự án hạ tầng như nhà máy điện.
Theo các nguồn tin trong giới chức Mỹ, quỹ tái thiết dành cho Iran nếu được triển khai sẽ do các nước vùng Vịnh tài trợ, không có sự tham gia đóng góp từ Washington. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng bác bỏ thông tin cho rằng Mỹ sẽ chi 300 tỷ USD để tái thiết Iran, gọi đây là "tin giả do phe Dân chủ tung ra".
Iran cảnh báo sẽ 'phản ứng gay gắt' với Israel
Truyền thông Iran dẫn lời Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, cơ quan giám sát hoạt động của quân đội và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), ngày 16/6 tuyên bố nếu quân đội Israel không dừng các "hành động xung đột" ở miền nam Lebanon, Tel Aviv sẽ phải đối mặt với "phản ứng gay gắt" từ lực lượng vũ trang Iran. Cơ quan này đồng thời cáo buộc Israel đã vi phạm lệnh ngừng bắn tại Lebanon 84 lần kể từ khi thỏa thuận được công bố.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Hãng thông tấn quốc gia Lebanon cho biết máy bay không người lái (UAV) Israel trong ngày 16/6 đã tập kích hai phương tiện tại thị trấn Mayfadoun và thị trấn Shukeen lân cận, thuộc khu vực Nabatieh ở miền nam Lebanon, làm ít nhất 4 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.
Về phía Israel, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) xác nhận đã tiến hành một cuộc tập kích tại miền nam Lebanon sau khi "phát hiện một phương tiện khả nghi" ở khu vực binh sĩ Israel đang hoạt động, song không nêu rõ địa điểm cụ thể.
Israel cũng cho biết đã đánh chặn một số rocket được phóng nhằm vào lực lượng Israel tại miền nam Lebanon. Sau đó, không quân Israel đã "tập kích và phá hủy" một bệ phóng liên quan.
Mỹ yêu cầu Iran rà phá thủy lôi để mở lại eo biển Hormuz
Theo truyền thông Mỹ, Washington đang yêu cầu Tehran chịu trách nhiệm rà phá các bãi thủy lôi được cho là đã được triển khai tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược kết nối Vịnh Ba Tư với các thị trường năng lượng toàn cầu. Theo tài liệu hướng dẫn của Nhà Trắng liên quan đến bản ghi nhớ vừa được ký kết, Tehran có nghĩa vụ “thực hiện hoạt động rà phá thủy lôi và loại bỏ mọi vật cản” trên tuyến đường biển quan trọng này.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ cho biết Washington kỳ vọng hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz sẽ sớm trở lại trạng thái bình thường.
Tuy nhiên, ông Scott Savitz, kỹ sư cấp cao thuộc tổ chức nghiên cứu RAND, cho rằng việc gỡ bỏ thủy lôi là nhiệm vụ hoàn toàn khác so với triển khai chúng.
“Iran rất thành thạo trong việc rải thủy lôi, nhưng các biện pháp đối phó và rà phá thủy lôi lại là một loại hình tác chiến hoàn toàn khác. Hiện chưa rõ năng lực của họ đến đâu”, ông Savitz nhận định.
Theo chuyên gia này, công tác rà phá thủy lôi đòi hỏi độ chính xác rất cao cùng quy trình xử lý hết sức tỉ mỉ. Ông Savitz cho rằng Iran có thể sở hữu một số hệ thống sonar và năng lực dò tìm nhất định, song việc xác định chính xác vị trí từng quả thủy lôi vẫn là thách thức không nhỏ.
