Cuộc họp có sự tham gia của đại diện các đơn vị trực thuộc bộ: Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (ĐCK), Cục Điện lực, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Báo Công Thương, Tạp chí Công Thương, Truyền hình Công Thương…
Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài chủ trì cuộc họp về tuyên truyền sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Ảnh: Nam Nguyễn
Triển khai đồng bộ công tác tuyên truyền
Báo cáo tại cuộc họp, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK) Nguyễn Thị Lâm Giang cho biết, Cục đã xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 về tăng cường tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện...
Thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao, trong năm 2026, Cục ĐCK đã phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông từ trung ương đến địa phương triển khai đồng bộ tuyên truyền từ chính sách đến giải pháp thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Cục ĐCK đang triển khai phối hợp với Đài truyền hình Việt Nam, Đài tiếng nói Việt Nam (kênh VOV) triển khai tuyên truyền nâng cao nhận thức, thúc đẩy hành vi và hình thành thói quen đối với các tầng lớp Nhân dân, doanh nghiệp trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Giải thưởng“Báo chí tuyên truyền sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2026”.
Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công Nguyễn Thị Lâm Giang phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: Nam Nguyễn
Ngoài ra, Cục ĐCK còn tăng cường phối hợp với cơ quan truyền thông của Bộ Công Thương tuyên truyền sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trên các ấn phẩm; tổ chức Lễ phát động“Toàn dân sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và hưởng ứng Chiến dịch giờ trái đất năm 2026”,kết hợp thực hiện hoạt động báo chí và sản xuất sản phẩm truyền thông đa phương tiện và tổ chức cuộc thi"Tìm hiểu pháp luật về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả"năm 2026; đồng thời, thông tin, tuyên truyền về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong mọi hoạt động của xã hội với mục tiêu, đưa tiết kiệm năng lượng trở thành hoạt động thường xuyên hướng tới lối sống xanh và phát triển bền vững.
Ngoài ra, Cục ĐCK còn phối hợp với các cơ quan báo chí; Hội Khoa học – Công nghệ sử dụng năng lượng Tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam;Cục Điện lực xây dựng chuyên mục truyền thông về Chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; hình thành thói quen đồng thời giúp người đọc hiểu được ích lợi của việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả…
Theo bà Nguyễn Thị Lâm Giang, trong 5 tháng năm 2026, Bộ Công Thương đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động truyền thông về sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả. “Các hoạt động này được triển khai trong khuôn khổ Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030 (VNEEP3), gắn với hưởng ứng Chiến dịch Giờ Trái đất năm 2026” - bà Giang cho hay.
Bà Nguyễn Thị Lâm Giang nhấn mạnh, các chương trình đã tạo độ phủ rộng trên phạm vi toàn quốc thông qua sự tham gia đồng bộ của các địa phương; phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp điện lực và tổ chức xã hội. Đặc biệt, Chiến dịch Giờ Trái đất tiếp tục duy trì vị thế là hoạt động truyền thông cộng đồng có sức ảnh hưởng lớn nhất trong lĩnh vực tiết kiệm năng lượng tại Việt Nam.
Tháo gỡ các khó khăn trong công tác tuyên truyền
Bên cạnh những kết quả tích cực, Cục trưởng Cục ĐCK cho rằng, công tác tuyên truyền, truyền thông về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vẫn còn nhiều hạn chế, tồn tại. Đơn cử, mức độ lan toả chưa đồng đều giữa các địa phương, nội dung truyền thông chuyên sâu cho công nghiệp còn hạn chế; chưa có nhiều công cụ đánh giá định lượng hiệu quả thay đổi hành vi; tương tác truyền thông số chưa thật sự bền vững sau các chiến dịch cao điểm.
Phát biểu tại cuộc họp, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Ngô Sơn Hải thông tin, trong nhiều năm qua EVN đã đẩy mạnh công tác truyền thông, tuyên truyền về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. "EVN luôn chủ động phát huy vai trò trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng về tiết kiệm điện thông qua phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức và đơn vị truyền thông”- ông Ngô Sơn Hải nói.
Trong đó, công tác truyền thông được triển khai đa dạng trên nhiều kênh như: báo chí, truyền hình, đặc biệt là phối hợp với VTV, đồng thời tăng cường truyền thông số và truyền thông nội bộ thông qua YouTube, TikTok, website cùng các nền tảng trực tuyến khác. Nhờ sự chủ động và tích cực triển khai, các hoạt động truyền thông về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả của EVN đã tạo được sức lan tỏa rộng trong cộng đồng.
Tuy nhiên, theo ông Ngô Sơn Hải, để việc tiết kiệm điện thực sự trở thành ý thức, thói quen và văn hóa trong xã hội vẫn chưa đạt như kỳ vọng. Tạinhiều cơ sở sử dụng điện trọng điểm, các hoạt động hiện nay chủ yếu vẫn dừng ở mức khuyến cáo, trong khi nhận thức và sự chủ động của một bộ phận người dân, doanh nghiệp về tiết kiệm điện chưa cao. Đây là thách thức cần tiếp tục được đẩy mạnh trong thời gian tới.
Phát biểu tại cuộc họp, Tổng Biên tập Báo Công Thương Nguyễn Văn Minhđề xuất một số giải pháp để đổi mới, đẩy mạnh truyền thông sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, thông qua nghiên cứu từ các mô hình truyền thông năng lượng của 20 quốc gia trên thế giới.
Một là,nâng tầm công tác tiết kiệm năng lượng thành một chiến dịch hành động cấp quốc gia.Hiện nay, công tác tuyên truyền tại Việt Nam vẫn còn tình trạng rời rạc, thiếu sự kết nối đồng bộ và chưa hình thành được một chiến dịch hành động mang tính tổng thể cấp quốc gia như mô hình thành công tại Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc.
Hai là, đổi mới phương thức truyền thông theo định dạng hiện đại, trực quan.Học tập kinh nghiệm từ các nước như: Pháp, Úc, Hoa Kỳ, triển khai các chương trình truyền thông thời lượng ngắn nhưng liên tục, cập nhật theo hình thức như "bản tin thời tiết"để người dân, doanh nghiệp chủ động thay đổi hành vi tiêu dùng một cách thực chất và kịp thời.
Ba là,xây dựng Bộ chỉ số đánh giá và Bản đồ tiết kiệm năng lượng quốc gia.Cần cụ thể hóa việc kiểm toán năng lượng, dán nhãn năng lượng và đo lường chỉ số chấp hành tiết kiệm điện bằng các đợt đánh giá, xếp hạng định kỳ và công khai.
Bốn là,hoàn thiện cơ chế chính sách tài chính thúc đẩy tiết kiệm năng lượng.Nghiên cứu áp dụng cơ chế chiết khấu kinh tế cho các hộ gia đình, tổ chức thực hiện tốt việc tiết kiệm năng lượng. Đồng thời, nghiên cứu kỹ và thúc đẩy việc cụ thể hóa quy định thành lập "Quỹ tiết kiệm năng lượng" trong dự thảo Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (sửa đổi) sắp tới.
Đẩy mạnh triển khai đồng bộ giải pháp
Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, đề cập đến thực trạng tiêu thụ điện thời gian qua, Thứ trưởng Trương Thanh Hoài nhìn nhận, công tác tuyên truyền và thực thi tiết kiệm năng lượng vẫn còn hạn chế, tại các cơ sở công cộng, trung tâm thương mại, siêu thị, nhà hàng chưa thực sự hiệu quả; tình trạng lãng phí điện năng còn diễn ra phổ biến.
Thứ trưởng Trương Thanh Hoài lưu ý, năm 2026 được dự báo tiếp tục có nhiều khó khăn, trong khi năm 2027 và các năm tiếp theo vẫn tiềm ẩn nguy cơ thiếu điện nếu không có sự chuẩn bị từ sớm.
Để chủ động ứng phó với nguy cơ khủng hoảng năng lượng, Thứ trưởng Trương Thanh Hoài yêu cầu các Cục, Vụ thuộc Bộ Công Thương tập trung triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp.
Trong đó, chuyển từ "khuyến khích" sang "bắt buộc". Theo đó, tham mưu sửa đổi Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Định hướng sửa đổi là đưa các quy định tiết kiệm năng lượng thành điều khoản mang tính "bắt buộc" đối với các tổ chức, đặc biệt là cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, thay vì chỉ dừng lại ở mức khuyến khích như hiện nay.
Ban hành các quy chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt; chuẩn hóa hệ thống dán nhãn năng lượng và tiêu chuẩn công nghiệp. Yêu cầu trên nhãn dán phải thể hiện lượng điện tiêu thụ định mứcđể người dân có cơ sở so sánh rõ ràng giữa dòng máy thường và dòng máy Inverter hiệu suất cao.
Có chế tài thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi từ các động cơ hiệu suất thấp (mức IE1, IE2) lên các dòng hiệu suất cao (IE3, IE4) giúp tiết kiệm đến 20% lượng điện tiêu thụ cho khu vực sản xuất.
Thứ trưởng giao các đơn vị nghiên cứu cơ chế giá điện, điều chỉnh biểu giá điện sạc xe điện vào các khung giờ cao điểm và thấp điểm. Sử dụng đòn bẩy kinh tế để khuyến khích người dân dịch chuyển thời gian sạc xe sang khung giờ trưa (từ 11h30 đến 13h30). Đây là thời điểm nguồn điện mặt trời phát công suất đỉnh, hệ thống đang thừa nguồn năng lượng tái tạo không lưu trữ hết được.
Đối với công tác truyền thông, Thứ trưởng Trương Thanh Hoài nhấn mạnh, trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng cao, đặc biệt từ năm 2026 và những năm tiếp theo, công tác truyền thông về sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả cần được triển khai thực chất, hiệu quả qua việc thay đổi hành vi tiêu dùng của người dân và doanh nghiệp; phải làm rõ nhận thức, hành vi sử dụng điện, khuyến khích người dân ưu tiên sử dụng các sản phẩm, thiết bị có hiệu suất năng lượng cao, giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia.
