Sinh viên đưa "Bình dân học vụ số" đến gần hơn với học sinh và người dân
Phong trào "Bình dân học vụ số" đang được các địa phương, cơ sở giáo dục triển khai với nhiều cách làm sáng tạo, hướng tới mục tiêu phổ cập kỹ năng số cho người dân, thu hẹp khoảng cách số và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, lực lượng sinh viên được xem là một trong những nhân tố quan trọng, phát huy lợi thế về kiến thức, khả năng tiếp cận công nghệ để đồng hành cùng cộng đồng.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, TS. Phạm Thị Thanh Thúy, Bí thư Đoàn Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho biết, thời gian qua hưởng ứng chủ trương chuyển đổi số quốc gia và phong trào "Bình dân học vụ số", Đoàn Thanh niên - Hội Sinh viên nhà trường đã triển khai rất nhiều hoạt động. “Đáng chú ý là chuỗi hoạt động giảng dạy kỹ năng số cho học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Tất Thành và Trường THCS & THPT Nguyễn Tất Thành (phân hiệu Ninh Bình). Đây là một trong những hoạt động trọng tâm của Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026, đồng thời thể hiện vai trò xung kích của tuổi trẻ nhà trường trong việc đưa tri thức công nghệ đến gần hơn với học sinh, góp phần thực hiện mục tiêu thu hẹp khoảng cách số và xây dựng nền tảng năng lực số cho thế hệ trẻ”, TS. Phạm Thị Thanh Thúy cho hay.
Theo TS. Phạm Thị Thanh Thúy, chương trình được xây dựng theo hướng lấy người học làm trung tâm, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành nhằm tạo hứng thú trong quá trình tiếp cận kiến thức. Trong 5 buổi học, các tình nguyện viên đã hướng dẫn học sinh từ những kiến thức nền tảng như làm quen với máy tính, sử dụng các thiết bị và công cụ số cơ bản đến việc tiếp cận những khái niệm mới như trí tuệ nhân tạo (AI), nội dung số và các kỹ năng sáng tạo trên môi trường số.
Song song với việc tiếp thu kiến thức, học sinh còn tham gia các hoạt động trải nghiệm, trò chơi tương tác, làm việc nhóm và thực hành thiết kế những sản phẩm số đơn giản. Qua đó, từng bước hình thành tư duy công nghệ, khả năng sáng tạo, kỹ năng hợp tác và giải quyết vấn đề - những năng lực cần thiết của công dân trong thời đại số.
Một nội dung được chương trình đặc biệt chú trọng là trang bị kỹ năng bảo đảm an toàn trên không gian mạng. Thông qua các tình huống thực tế, video minh họa và hoạt động trải nghiệm như phân biệt hình ảnh thật với hình ảnh do AI tạo ra, học sinh được hướng dẫn cách bảo vệ thông tin cá nhân, nhận diện tin giả, hành vi lừa đảo và các nội dung độc hại trên internet. Bên cạnh việc sử dụng công nghệ, chương trình còn hướng đến xây dựng ý thức, trách nhiệm và văn hóa ứng xử văn minh trên môi trường số, giúp học sinh có đủ kiến thức và kỹ năng để sử dụng internet an toàn, hiệu quả.
Điểm nhấn của chuỗi hoạt động là buổi học cuối cùng dành cho học sinh Trường THCS & THPT Nguyễn Tất Thành với chuyên đề ứng dụng Canva AI trong thiết kế sản phẩm truyền thông số. Lấy chủ đề kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, học sinh đã trực tiếp sử dụng các công cụ AI để xây dựng ý tưởng, thiết kế poster và các sản phẩm truyền thông mang ý nghĩa tri ân.
Theo TS. Phạm Thị Thanh Thúy, hoạt động của sinh viên nhà trường không chỉ giúp học sinh tiếp cận các công cụ số hiện đại mà còn góp phần giáo dục truyền thống, để các em nhận thức rằng công nghệ hoàn toàn có thể trở thành phương tiện lan tỏa những giá trị nhân văn và thông điệp tích cực đến cộng đồng. "Thành công của chương trình là minh chứng cho hiệu quả của mô hình 'Bình dân học vụ số' cũng như tinh thần trách nhiệm, sáng tạo của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội trong việc đồng hành cùng học sinh trên hành trình làm chủ công nghệ. Chúng tôi kỳ vọng những hoạt động tương tự sẽ tiếp tục được nhân rộng, góp phần xây dựng một thế hệ trẻ có năng lực số, biết khai thác công nghệ một cách an toàn, sáng tạo và có trách nhiệm với cộng đồng", TS. Phạm Thị Thanh Thúy nhấn mạnh.
Nhân rộng mô hình sinh viên đồng hành cùng chuyển đổi số cộng đồng
Không chỉ tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, phong trào "Bình dân học vụ số" còn được nhiều cơ sở giáo dục đại học triển khai thông qua những hoạt động thiết thực hướng về cộng đồng.
Theo đó, hưởng ứng phong trào, trong hai ngày 16 - 17/7/2026, sinh viên Trường Đại học Hải Phòng đã phối hợp với Đoàn Thanh niên - Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phường An Phong, Công an phường An Phong cùng Ban Chấp hành các Chi đoàn tổ dân phố triển khai mô hình "Gia đình số".
Với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà", các sinh viên tình nguyện trực tiếp đến từng hộ dân để hỗ trợ tích hợp các loại giấy tờ vào ứng dụng VNeID, hướng dẫn sử dụng các tiện ích của định danh điện tử và giải đáp những khó khăn trong quá trình thực hiện.
Thông qua mô hình này, mỗi gia đình từng bước được hỗ trợ tiếp cận công nghệ số, sử dụng hiệu quả các nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến, qua đó nâng cao kỹ năng số, tạo thuận lợi trong giải quyết thủ tục hành chính cũng như các nhu cầu trong cuộc sống hằng ngày.
Việc phát huy vai trò của học sinh, sinh viên trong phong trào "Bình dân học vụ số" cũng đang được các địa phương quan tâm triển khai. Có thể thấy, từ các lớp học kỹ năng số dành cho học sinh đến những đội hình tình nguyện hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ số, sinh viên các trường đại học đang từng bước đưa phong trào "Bình dân học vụ số" đi vào thực tiễn. Những mô hình này không chỉ góp phần nâng cao năng lực số cho cộng đồng mà còn phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ trong thực hiện mục tiêu chuyển đổi số quốc gia.
Vừa qua, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Công văn số 873-CV/TU ngày 26/6/2026 về tiếp tục đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số". Theo đó, Sở Giáo dục và Đào tạo được giao huy động học sinh, sinh viên tham gia hỗ trợ cộng đồng với vai trò "đại sứ số", phối hợp cùng các Tổ chuyển đổi số cộng đồng hướng dẫn người dân sử dụng các dịch vụ số. Kết quả phổ cập kỹ năng số sẽ là một trong những căn cứ đánh giá hiệu quả triển khai phong trào tại địa phương, đơn vị.
