Lương hưu chuẩn bị tăng thêm 8%
Chính phủ đang chuẩn bị triển khai phương án điều chỉnh tăng 8% lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng đối với người đang hưởng chế độ từ ngày 1/7 tới đây. Đây là một trong những chính sách an sinh được quan tâm, nhất là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt của người nghỉ hưu có xu hướng tăng theo thời gian.
Từ năm 1995 đến nay, Việt Nam đã thực hiện tổng cộng 25 lần điều chỉnh tăng lương hưu. Riêng giai đoạn 2020 - 2026, Chính phủ liên tục ban hành các chính sách nâng mức hưởng nhằm bù đắp trượt giá, cải thiện thu nhập thực tế và bảo đảm đời sống cho người hưởng chế độ hằng tháng.
Theo số liệu từ cơ quan bảo hiểm xã hội, cả nước hiện có hơn 3 triệu người đang hưởng chế độ hưu trí. Trong đó, nhóm có mức hưởng từ 3 triệu đồng đến dưới 10 triệu đồng mỗi tháng chiếm tỷ trọng lớn, khoảng 80%, tương đương khoảng 2,4 triệu người.
Dữ liệu thống kê cũng cho thấy mức hưởng bình quân giữa các nhóm có sự khác biệt. Với nhóm hưởng từ nguồn ngân sách nhà nước, mức bình quân đạt khoảng 5,7 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, nhóm do Quỹ bảo hiểm xã hội bảo đảm có mức bình quân cao hơn, khoảng 6,7 triệu đồng/tháng.
Với phương án điều chỉnh tăng 8% từ ngày 1/7, tổng kinh phí chi trả lương hưu tăng thêm trên quy mô toàn quốc so với năm 2025 ước khoảng 10.773 tỷ đồng.
Cơ cấu nguồn chi được phân định theo hai nguồn chính. Trong đó, phần kinh phí tăng thêm do Quỹ bảo hiểm xã hội bảo đảm ước khoảng 8.760 tỷ đồng. Phần do ngân sách nhà nước bảo đảm ước khoảng 2.013 tỷ đồng.
Đợt điều chỉnh 8% được thực hiện theo cơ chế tăng trên mức đang hưởng. Điều này có nghĩa mức chi trả mới của người hưởng chế độ sẽ được xác định dựa trên mức của kỳ trước khi điều chỉnh, sau đó nhân với tỷ lệ tăng tương ứng theo quy định.
Bên cạnh mức tăng chung, Chính phủ cũng có chính sách hỗ trợ riêng đối với nhóm nghỉ hưu trước ngày 1/1/1995 có mức hưởng thấp.
Nhóm mức hưởng thấp tiếp tục được chú ý
Trong thực tế, khoản chi trả hằng tháng là nguồn thu nhập quan trọng của phần lớn người nghỉ hưu. Khoản tiền này giúp người hưởng chủ động hơn trong chi tiêu sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe và giảm phụ thuộc tài chính vào gia đình.
Đối với nhóm có mức hưởng thấp, tác động của biến động giá cả và chi phí y tế thường rõ rệt hơn. Vì vậy, ngoài tỷ lệ tăng chung, các chính sách hỗ trợ bổ sung cho người nghỉ hưu trước năm 1995 được xem là một phần trong định hướng thu hẹp khoảng cách mức hưởng giữa các thời kỳ.
Việc điều chỉnh cũng gắn với nguyên tắc của chính sách bảo hiểm xã hội, trong đó mức hưởng cần được xem xét trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng, khả năng của ngân sách nhà nước và cân đối của Quỹ bảo hiểm xã hội.
Với hơn 3 triệu người đang hưởng chế độ hằng tháng, mỗi lần điều chỉnh đều tác động trực tiếp đến đời sống của một bộ phận lớn người dân. Đồng thời, chính sách này cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm nguồn lực chi trả, quản lý quỹ an toàn và thực hiện đúng đối tượng, đúng mức theo quy định.
Từ ngày 1/7, khi mức tăng 8% được áp dụng, người hưởng chế độ cần theo dõi thông báo chi trả của cơ quan bảo hiểm xã hội tại địa phương để nắm rõ mức nhận mới, thời gian chi trả và hình thức nhận tiền phù hợp.
