Dòng tiền FDI đang tìm đến ngành bán dẫn Việt Nam
Nếu cách đây vài năm, các dự án FDI vào Việt Nam chủ yếu tập trung vào dệt may, da giày hoặc lắp ráp điện tử, thì năm 2026 đang chứng kiến sự dịch chuyển rõ nét sang các lĩnh vực công nghệ cao, trong đó bán dẫn nổi lên như một "điểm nóng" mới.
Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất là việc Samsung dự kiến đầu tư thêm 1,5 tỷ USD để xây dựng nhà máy kiểm định chip tại Thái Nguyên. Đây được xem là nhà máy kiểm định bán dẫn đầu tiên của tập đoàn Hàn Quốc tại Việt Nam và đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược mở rộng chuỗi cung ứng chip của doanh nghiệp này.
Không chỉ Samsung, hàng loạt tên tuổi lớn như Intel, Amkor, Hana Micron hay Qualcomm cũng đang tiếp tục mở rộng hiện diện tại Việt Nam. Các dự án tập trung vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn như đóng gói tiên tiến, kiểm định chip, thiết kế vi mạch và nghiên cứu phát triển.
Theo các số liệu công bố gần đây, Việt Nam hiện có hơn 170 dự án FDI trong lĩnh vực bán dẫn với tổng vốn đăng ký lên tới gần 11,6 tỷ USD. Con số này cho thấy sức hút ngày càng lớn của ngành công nghiệp vốn được xem là "trái tim" của nền kinh tế số toàn cầu.
Việt Nam không còn chỉ là nơi lắp ráp
Điều đáng chú ý là dòng vốn FDI hiện nay không đơn thuần hướng vào các hoạt động sản xuất sử dụng lao động giá rẻ.
Trong nhiều năm, Việt Nam chủ yếu tham gia chuỗi giá trị bán dẫn ở các khâu lắp ráp, đóng gói và kiểm định. Tuy nhiên, xu hướng năm 2026 cho thấy nhiều tập đoàn đang từng bước đưa các hoạt động có hàm lượng công nghệ cao hơn vào Việt Nam.
Các chuyên gia đánh giá ngành bán dẫn Việt Nam đang bước sang một giai đoạn phát triển mới khi xuất hiện những dự án liên quan đến thiết kế chip, nghiên cứu AI và công nghệ bán dẫn tiên tiến. Nhiều doanh nghiệp trong nước cũng bắt đầu tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái này thông qua các dự án nhà máy bán dẫn, trung tâm nghiên cứu và đào tạo nhân lực.
Việc Nvidia và FPT triển khai dự án liên quan đến AI chip, cùng với kế hoạch xây dựng các cơ sở nghiên cứu và đóng gói tiên tiến, cho thấy Việt Nam đang nỗ lực dịch chuyển từ vị trí "công xưởng lắp ráp" sang mắt xích có giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bên cạnh đó, các địa phương như TP.HCM, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Bắc Giang hay Đà Nẵng đang đẩy mạnh chính sách thu hút các dự án bán dẫn và điện tử công nghệ cao. TP.HCM đặt mục tiêu thu hút thêm nhiều dự án FDI giá trị gia tăng cao trong lĩnh vực bán dẫn ngay trong năm 2026.
Cuộc đua bán dẫn mới chỉ bắt đầu
Làn sóng FDI đổ vào bán dẫn không chỉ mang lại nguồn vốn lớn mà còn mở ra cơ hội nâng cấp vị thế công nghiệp của Việt Nam.
Trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ toàn cầu đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, Việt Nam nổi lên như một lựa chọn hấp dẫn nhờ vị trí địa lý thuận lợi, môi trường chính trị ổn định và mạng lưới sản xuất điện tử đã hình thành từ nhiều năm trước.
Các chuyên gia của UOB nhận định nền tảng điện tử và sản xuất hiện có đang giúp Việt Nam tiến gần hơn tới các phân khúc giá trị cao trong ngành bán dẫn. Hiện FDI vẫn đóng vai trò chủ lực khi chiếm phần lớn năng lực sản xuất điện tử và công nghệ cao tại Việt Nam.
Để tận dụng hiệu quả làn sóng đầu tư mới, Việt Nam vẫn cần giải quyết bài toán nhân lực chất lượng cao. Bên cạnh nguồn vốn, các doanh nghiệp bán dẫn đặc biệt quan tâm tới kỹ sư thiết kế chip, chuyên gia đóng gói tiên tiến và lực lượng nghiên cứu phát triển. Đây được xem là yếu tố quyết định để Việt Nam có thể tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu thay vì chỉ dừng ở vai trò gia công.
Nhìn từ các dự án đang triển khai, có thể thấy dòng tiền FDI vào bán dẫn không còn là xu hướng ngắn hạn. Khi AI, trung tâm dữ liệu, xe điện và thiết bị thông minh tiếp tục thúc đẩy nhu cầu chip trên toàn cầu, ngành bán dẫn nhiều khả năng sẽ trở thành một trong những "nam châm hút vốn" mạnh nhất của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030.
