Shopee, TikTok Shop và Lazada cùng bước vào giai đoạn tăng phí
Thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang chứng kiến làn sóng tăng phí gần như đồng thời từ các nền tảng lớn gồm Shopee, TikTok Shop và Lazada.
Mới đây, Lazada thông báo tăng phí xử lý đơn hàng thành công từ 5% lên 6% và bổ sung thêm phí hạ tầng kỹ thuật 3.000 đồng cho mỗi đơn giao thành công từ cuối tháng 5.
Trong khi đó, Shopee tiếp tục điều chỉnh hàng loạt loại phí đối với người bán ngoài Shopee Mall, bao gồm tăng phí hoa hồng ở nhiều ngành hàng như thời trang, làm đẹp, mẹ và bé hay tiêu dùng nhanh.
Ngoài ra, nền tảng này cũng tăng phí gói Voucher Xtra, điều chỉnh mức đóng góp vào các chương trình voucher đồng tài trợ và bổ sung chính sách “duy trì hiển thị”, tự động trích một phần doanh thu đơn hàng để nạp vào tài khoản quảng cáo.
Ở phía TikTok Shop, nền tảng cũng tăng phí hoa hồng tại nhiều nhóm ngành hàng với mức phổ biến dao động khoảng 9% – 17,8% tùy ngành và loại hình gian hàng.
Không chỉ dừng ở phí nền tảng, người bán còn phải chi thêm cho quảng cáo, vận chuyển, xử lý đơn hàng, hoàn trả và nhiều khoản phát sinh khác.
Theo nhiều nhà bán, tổng chi phí hiện tại trên sàn thương mại điện tử có thể chiếm tới 40% – 50% doanh thu nếu tính đầy đủ toàn bộ vận hành.
Người bán rơi vào thế khó giữa giữ khách và giữ lợi nhuận
Việc các nền tảng liên tục tăng phí đang khiến nhiều tiểu thương và doanh nghiệp nhỏ rơi vào trạng thái áp lực lớn.
Chị Kiều Thanh, kinh doanh thời trang tại TP.HCM, cho biết việc bán hàng trên sàn hiện không còn dễ kiếm lời như trước. Theo chị, chỉ cần tính toán sai chi phí hoặc chạy quảng cáo kém hiệu quả là rất dễ rơi vào tình trạng thua lỗ. “Giờ không còn kiểu cứ bán là có lời. Sàn tăng phí liên tục khiến người bán cảm thấy rất mệt mỏi” chị chia sẻ.
Không ít cửa hàng cho biết giá bán trên thương mại điện tử hiện đã cao hơn so với mua trực tiếp hoặc qua các kênh như Facebook, Zalo hay Instagram do phải “gánh” thêm nhiều loại chi phí.
Đại diện một cửa hàng vải tại TP.HCM cho biết mỗi đơn hàng hiện phải chịu hàng loạt khoản phí từ hoa hồng, quảng cáo, vận chuyển cho tới rủi ro hoàn hàng. “Nhiều khách thắc mắc sao bán online còn đắt hơn ngoài chợ, nhưng thực tế chi phí trên sàn giờ quá cao” người này nói.
Theo các nhà bán, áp lực lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở lợi nhuận giảm mà còn ở khả năng duy trì hoạt động lâu dài. Nếu không tăng giá, họ khó có lãi. Nhưng nếu tăng giá quá mạnh, khách hàng sẽ chuyển sang đối thủ khác ngay lập tức.
Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, nhiều người bán bắt đầu tìm cách mở rộng sang website riêng, Facebook hoặc bán offline để giảm phụ thuộc vào sàn thương mại điện tử.
Hàng Việt đứng trước áp lực cạnh tranh ngày càng lớn
Theo nhiều doanh nghiệp nội địa, việc chi phí bán hàng trên sàn ngày càng tăng có thể khiến hàng Việt mất lợi thế cạnh tranh trước các sản phẩm nhập khẩu giá rẻ.
Anh Lâm, kinh doanh tinh dầu thiên nhiên tại TP.HCM, cho biết doanh nghiệp của anh từng duy trì biên lợi nhuận khoảng 1% trong năm ngoái dù thị trường rất khó khăn. Tuy nhiên, với đợt tăng phí mới, khả năng duy trì hoạt động đang trở nên áp lực hơn nhiều. “Nếu doanh nghiệp trong nước không trụ nổi, thị trường sẽ ngày càng phụ thuộc vào hàng ngoại” anh nói.
Thực tế, dữ liệu từ thị trường cho thấy áp lực cạnh tranh với hàng nhập khẩu đang tăng nhanh ở nhiều ngành hàng như mỹ phẩm, gia dụng, phụ kiện hay thời trang.
Nhiều gian hàng nước ngoài, đặc biệt từ Trung Quốc, đang đẩy mạnh hiện diện trên các sàn với lợi thế sản xuất quy mô lớn và giá bán thấp.
Theo các tiểu thương, người tiêu dùng hiện rất dễ so sánh giá giữa các shop nên doanh nghiệp nội gần như không thể cạnh tranh bằng chiến lược giảm giá đơn thuần.
Trong bối cảnh đó, nhiều ý kiến cho rằng các nhà bán Việt cần chuyển hướng sang những nhóm sản phẩm có thế mạnh riêng như nông sản, thực phẩm, thủ công hoặc tập trung xây dựng thương hiệu và nội dung thay vì chỉ cạnh tranh giá.
Sự thay đổi này cũng cho thấy thương mại điện tử Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới, nơi cuộc đua không còn chỉ là “bán rẻ hơn”, mà là khả năng tồn tại và vận hành hiệu quả trong hệ sinh thái ngày càng khắt khe hơn.
