Khởi đầu với bài toán vốn và niềm tin
Năm 2006, khi Intimex chuyển sang hoạt động theo mô hình công ty cổ phần, doanh nghiệp bước vào một giai đoạn hoàn toàn mới. Việt Nam khi đó đang đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, mở ra nhiều cơ hội cho hoạt động xuất nhập khẩu, nhưng đồng thời cũng đặt doanh nghiệp trước yêu cầu phải tự chủ về vốn, thị trường và năng lực quản trị.
Thời điểm cổ phần hóa, Intimex có vốn điều lệ 14,4 tỷ đồng. Trong đó, phần vốn Nhà nước khoảng 8 tỷ đồng chủ yếu nằm ở tài sản và thương hiệu; phần tiền mặt thực tế dành cho hoạt động kinh doanh chỉ khoảng 6,4 tỷ đồng.
Lực lượng lao động khi đó chỉ khoảng 91 người. Doanh nghiệp phải đối mặt với hàng loạt khoản chi phí trong khi nguồn vốn lưu động hạn chế.
Trong bối cảnh đó, theo ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch HĐQT Intimex Group, điều quan trọng nhất để doanh nghiệp có thể bắt đầu không chỉ là tiền vốn mà còn là niềm tin vào chính mình, vào đội ngũ, khách hàng và các đối tác tài chính.
Ngay trong năm đầu tiên sau cổ phần hóa, Intimex đã đạt kim ngạch xuất khẩu khoảng 100 triệu USD. Con số này trở thành dấu mốc cho thấy doanh nghiệp có thể tạo ra tốc độ tăng trưởng lớn ngay cả khi xuất phát điểm về vốn và nhân sự còn khá khiêm tốn.
Nhưng tăng trưởng nhanh cũng đồng nghĩa với việc Intimex phải giải bài toán xây dựng nền tảng cho những giai đoạn tiếp theo.
20 năm đi qua nhiều chu kỳ của nông sản
Hai thập niên phát triển của Intimex gắn khá chặt với những ngành hàng nông sản chủ lực của Việt Nam như cà phê, gạo, hồ tiêu và điều.
Đây đều là những ngành hàng có thế mạnh về sản lượng và vị thế xuất khẩu, nhưng cũng có đặc điểm chung là chịu ảnh hưởng lớn từ mùa vụ, giá cả thế giới, thời tiết, logistics và biến động thị trường.
Vì vậy, việc xây dựng một doanh nghiệp nông nghiệp không đơn thuần là tăng số lượng hàng xuất khẩu. Doanh nghiệp phải tạo được mạng lưới từ vùng nguyên liệu, thu mua, chế biến, logistics đến thị trường tiêu thụ.
Trong quá trình phát triển, Intimex từng bước mở rộng hệ thống nhà máy, chi nhánh và các đơn vị thành viên tại nhiều địa phương. Quy mô hoạt động ngày càng lớn cũng khiến yêu cầu về quản trị thay đổi.
Nếu ở giai đoạn đầu, kinh nghiệm và khả năng xử lý trực tiếp của từng cá nhân có thể đóng vai trò quan trọng, thì khi doanh nghiệp phát triển lên quy mô lớn, dữ liệu, quy trình, hệ thống quản trị và khả năng phối hợp giữa các đơn vị trở thành những yếu tố không thể thiếu.
Đó cũng là lý do Intimex xác định hành trình 20 năm không chỉ là quá trình mở rộng về quy mô, mà còn là quá trình thay đổi phương thức quản trị và nâng cao chất lượng hoạt động.
Từ 14,4 tỷ đồng đến hơn 2 tỷ USD
Theo Intimex, năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của doanh nghiệp đã vượt 2 tỷ USD. Sau 20 năm, từ mức vốn điều lệ 14,4 tỷ đồng ban đầu, doanh nghiệp đã hình thành một hệ thống với hơn 1.000 lao động và hoạt động trên nhiều lĩnh vực liên quan đến nông sản.
Khoảng cách giữa hai con số 14,4 tỷ đồng và hơn 2 tỷ USD cho thấy sự thay đổi rất lớn về quy mô hoạt động.
Tuy nhiên, với Intimex, con số kim ngạch không phải là thước đo duy nhất của chặng đường này.
Ông Đỗ Hà Nam cho rằng giá trị lớn nhất doanh nghiệp tích lũy được trong 20 năm là niềm tin giữa Intimex với khách hàng, đối tác, người nông dân, người lao động, ngân hàng và các cơ quan quản lý.
Trong lĩnh vực nông sản, đây là yếu tố có ý nghĩa đặc biệt. Doanh nghiệp cần nguồn hàng ổn định từ nông dân, cần vốn từ hệ thống tài chính, cần thị trường từ khách hàng quốc tế và cần khả năng thực hiện đúng cam kết trong từng giao dịch.
Khi quy mô ngày càng lớn, một sai lệch trong một mắt xích có thể tác động đến cả chuỗi. Vì vậy, chữ tín không chỉ là giá trị mang tính đạo đức trong kinh doanh mà còn trở thành một dạng năng lực cạnh tranh.
Sau giai đoạn đầu tập trung tạo dựng thị trường và mở rộng hoạt động, Intimex bước vào giai đoạn chú trọng hơn đến chất lượng tăng trưởng.
Một trong những hướng đi được doanh nghiệp xác định là tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông sản, thay vì chỉ tập trung vào xuất khẩu nguyên liệu.
Cà phê là một ví dụ. Việt Nam có vị trí hàng đầu thế giới về sản xuất và xuất khẩu cà phê Robusta, nhưng phần giá trị lớn hơn của sản phẩm thường nằm ở các công đoạn chế biến và thương mại phía sau.
Từ thực tế đó, Intimex đã đầu tư nhà máy cà phê hòa tan với tổng vốn khoảng 600 tỷ đồng. Đây là bước đi có mức độ rủi ro cao bởi doanh nghiệp phải chuyển từ lợi thế vốn có trong xuất khẩu cà phê nhân sang một lĩnh vực đòi hỏi công nghệ, vốn và năng lực vận hành khác biệt.
Trong quá trình triển khai, đại dịch COVID-19 khiến các chuyên gia nước ngoài không thể tiếp tục có mặt để hỗ trợ vận hành hệ thống. Đội ngũ kỹ thuật của Intimex phải tự nghiên cứu, học hỏi và làm chủ công nghệ.
Giai đoạn 2 của nhà máy sau đó được hoàn thành, nâng công suất lên khoảng 10.000 tấn/năm.
Điều Intimex coi là đáng giá không chỉ nằm ở công suất nhà máy, mà ở việc đội ngũ kỹ thuật trong nước có khả năng tiếp tục vận hành và phát triển hệ thống công nghệ.
Câu chuyện này cho thấy một bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển: từ tăng lượng hàng hóa sang nâng hàm lượng giá trị trong từng sản phẩm.
Những nền tảng mới cho giai đoạn tiếp theo
Sau 20 năm, bài toán của Intimex không còn dừng ở việc mở rộng thị trường hay tăng kim ngạch xuất khẩu.
Các yêu cầu mới của thương mại quốc tế đang đặt doanh nghiệp trước những vấn đề khác: truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững, giảm phát thải, minh bạch dữ liệu và khả năng đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao của các thị trường.
Cùng với đó là quá trình chuyển đổi số nhằm nâng cao năng lực quản trị, kết nối dữ liệu giữa sản xuất, kinh doanh, tài chính và các đơn vị thành viên.
Những thay đổi này diễn ra trong bối cảnh chuỗi nông sản toàn cầu ngày càng cạnh tranh. Lợi thế về sản lượng và giá thấp không còn đủ để bảo đảm tăng trưởng dài hạn.
Với Intimex, chặng đường phía trước vì thế được đặt trên những nền tảng đã hình thành trong 20 năm: uy tín, trách nhiệm, chuyên nghiệp và hiệu quả; đồng thời tiếp tục đầu tư vào chế biến sâu, vùng nguyên liệu, công nghệ, chuyển đổi số và phát triển xanh.
Từ một doanh nghiệp có vốn điều lệ 14,4 tỷ đồng năm 2006 đến doanh nghiệp có kim ngạch xuất nhập khẩu hơn 2 tỷ USD/năm, hành trình của Intimex cho thấy một thực tế: quy mô có thể được tạo nên qua tăng trưởng, nhưng để duy trì tăng trưởng trong ngành nông sản, doanh nghiệp phải tích lũy được niềm tin, năng lực quản trị và khả năng thích ứng qua từng chu kỳ thị trường.
20 năm vì thế không chỉ là một cột mốc về thời gian, mà còn là phép thử đối với những nền tảng giúp doanh nghiệp đi xa hơn trong giai đoạn tiếp theo.
