Bước tiến quan trọng trong lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh
Từ ngày 1/6/2026, xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật hiện hành sẽ bắt buộc phối trộn thành xăng sinh học E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên phạm vi toàn quốc theo Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học tại Việt Nam, hướng tới mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Theo quy định mới, xăng sinh học E5 RON92 vẫn tiếp tục được duy trì đến hết ngày 31/12/2030. Đối tượng áp dụng gồm thương nhân kinh doanh xăng dầu; các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, phối trộn, pha chế và kinh doanh nhiên liệu sinh học, xăng sinh học cùng các cơ quan, tổ chức liên quan.
Thông tư cũng nêu rõ, căn cứ tình hình kinh tế - xã hội, kỹ thuật, công nghệ, cung cầu và giá cả thị trường, Bộ trưởng Bộ Công Thương có thể điều chỉnh tỷ lệ phối trộn hoặc bổ sung chủng loại xăng kinh doanh nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và quyền lợi người tiêu dùng.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, TS. Đỗ Quý Diễm - Chủ nhiệm Bộ môn Hóa dầu - Khoa Công nghệ hóa học Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh (IUH) cho biết: Xăng sinh học E10 không chỉ mang lại lợi ích về môi trường mà còn mở ra cơ hội thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng xanh tại Việt Nam.
Theo TS. Đỗ Quý Diễm, ưu điểm nổi bật nhất của xăng E10 là khả năng cháy sạch hơn so với xăng khoáng truyền thống nhờ ethanol trong nhiên liệu có chứa oxy. Đặc tính này giúp quá trình đốt cháy trong động cơ diễn ra hiệu quả hơn, hạn chế phát sinh khí CO, các hợp chất hydrocarbon chưa cháy hết, đồng thời giảm lượng SO2 và NO2 phát thải ra môi trường.
“Lượng CO2 có thể giảm khoảng 2%. Dù mức giảm chưa lớn nhưng vẫn góp phần hạn chế khí nhà kính và hiện tượng nóng lên toàn cầu”, TS. Đỗ Quý Diễm phân tích.
Theo TS. Đỗ Quý Diễm, việc giảm phát thải từ phương tiện giao thông sẽ góp phần cải thiện chất lượng không khí đô thị, tạo điều kiện để hệ sinh thái tự nhiên như cây xanh, ao hồ và rừng nâng cao khả năng hấp thụ CO2. Đây là yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Bên cạnh mang ý nghĩa môi trường, việc triển khai xăng E10 trên toàn quốc còn được xem là bước tiến quan trọng trong lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh của Việt Nam. Ngoài mục tiêu giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, nhiên liệu sinh học còn có thể được sản xuất từ nguồn nguyên liệu biomass trong nước, qua đó góp phần đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và nâng cao an ninh năng lượng quốc gia.
Đánh giá về hiệu quả vận hành của xăng E10, TS. Đỗ Quý Diễm cho rằng loại nhiên liệu này có trị số octan cao, khả năng cháy sạch tốt nên giúp hạn chế tình trạng đóng cặn trong động cơ. Nhờ đó, phương tiện có thể vận hành ổn định hơn, giảm bám cặn trong buồng đốt và giúp động cơ hoạt động êm hơn.
Chủ động nguồn ethanol và hạ tầng logistics
Để triển khai đồng bộ xăng sinh học E10 trên toàn quốc, TS. Đỗ Quý Diễm cho rằng các doanh nghiệp đầu mối cần chuẩn bị kỹ lưỡng về nguồn cung ethanol, hạ tầng tồn trữ và logistics vận chuyển.
Theo đó, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược bảo đảm nguồn ethanol khan ổn định, đạt chất lượng và có giá thành hợp lý thông qua việc ký kết với các đơn vị sản xuất, nhập khẩu cũng như đa dạng hóa nguồn cung.
“Ethanol dùng cho nhiên liệu phải là ethanol khan, không chứa nước để tránh gây ăn mòn và bảo đảm chất lượng xăng E10”, TS. Đỗ Quý Diễm lưu ý.
Đối với hệ thống phân phối, kho chứa và phương tiện vận chuyển cần được nâng cấp theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật nhằm tránh nhiễm nước và hạn chế nguy cơ giảm chất lượng nhiên liệu trong quá trình lưu thông.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình kiểm soát chất lượng và an toàn nghiêm ngặt, đồng thời tăng cường đào tạo nhân viên về kỹ năng tồn trữ, vận hành và sử dụng nhiên liệu sinh học.
Theo TS. Đỗ Quý Diễm, vai trò của cơ quan quản lý cũng đặc biệt quan trọng trong giai đoạn triển khai E10. Cùng với đó, công tác truyền thông cũng cần được đẩy mạnh để người dân hiểu đúng về lợi ích của xăng E10, từ khả năng giảm tác động môi trường, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch đến tính an toàn đối với động cơ khi sử dụng đúng cách.
Theo TS. Đỗ Quý Diễm, khi người tiêu dùng hiểu rõ và tin tưởng vào nhiên liệu sinh học, quá trình chuyển đổi sang E10 sẽ thuận lợi hơn, qua đó góp phần thúc đẩy mục tiêu phát triển năng lượng xanh và bền vững của Việt Nam trong thời gian tới.
