Giá thành và chất lượng không còn là điều kiện đủ
Trong chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu, phát triển bền vững không còn chỉ là một cam kết về trách nhiệm xã hội. Khả năng sử dụng hiệu quả năng lượng, kiểm soát phát thải, truy xuất nguồn gốc và liên tục đổi mới đang trở thành những tiêu chí trực tiếp quyết định vị trí của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị.
Ngành dệt may Việt Nam đã xây dựng được nền tảng sản xuất lớn, kinh nghiệm xuất khẩu lâu năm và mạng lưới đối tác quốc tế rộng. Tuy nhiên, lợi thế về quy mô, chi phí và khả năng giao hàng sẽ ngày càng khó duy trì nếu không đi cùng năng lực chuyển đổi. Đó cũng là thông điệp nổi bật từ các nhà mua hàng quốc tế trước thềm Vietnam International Sourcing 2026 (VIS 2026) - sự kiện xúc tiến thương mại lớn sắp được Bộ Công Thương tổ chức.
Trong đoàn doanh nghiệp Bắc Âu do Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển tổ chức tham dự sự kiện, H&M trở lại VIS năm thứ hai liên tiếp. Sự hiện diện của tập đoàn không chỉ thể hiện niềm tin vào nguồn cung Việt Nam, mà còn phản ánh những thay đổi sâu sắc đang diễn ra trong cách các thương hiệu toàn cầu lựa chọn đối tác.
Đơn cử, giá cả cạnh tranh, chất lượng ổn định và giao hàng đúng hạn vẫn là những yêu cầu nền tảng. Nhưng nhà mua hàng ngày nay còn muốn biết nguyên liệu đến từ đâu, quá trình sản xuất sử dụng bao nhiêu năng lượng, lượng phát thải được kiểm soát như thế nào và nhà máy có khả năng cải tiến trong dài hạn hay không. Trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Công Thương mới đây, đại diện H&M nhận định: “Tính bền vững và năng lực cạnh tranh ngày càng gắn bó chặt chẽ với nhau”. Nhận định này cho thấy chuyển đổi xanh không nên chỉ được nhìn như một khoản chi phí để đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Nếu được thực hiện đúng hướng, đây có thể trở thành công cụ giúp doanh nghiệp giảm tiêu hao nguyên liệu, tiết kiệm năng lượng, nâng cao năng suất và tạo dựng lòng tin với đối tác.
Song song với đó, doanh nghiệp có dữ liệu minh bạch, lộ trình giảm phát thải rõ ràng và khả năng đổi mới sẽ có lợi thế lớn hơn trong việc duy trì đơn hàng và tham gia vào những khâu có giá trị cao hơn.
Thực tế, Tập đoàn H&M đã tìm nguồn cung ứng tại Việt Nam từ đầu những năm 2000 và hiện hợp tác với 42 nhà cung cấp, 72 nhà máy, liên quan đến hơn 60.000 lao động. Theo đại diện tập đoàn, Việt Nam là một trong những thị trường tìm nguồn cung ứng quan trọng nhất của H&M trên toàn cầu. Điều này phản ánh năng lực sản xuất, kinh nghiệm và vị trí đáng kể của Việt Nam trong chuỗi cung ứng dệt may.
Tuy nhiên, quy mô lớn không đồng nghĩa với lợi thế bền vững. Trong bối cảnh yêu cầu về năng lượng tái tạo, phát thải carbon, tính tuần hoàn và truy xuất nguồn gốc ngày càng cao, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy “đáp ứng tiêu chuẩn” sang chủ động xây dựng năng lực cạnh tranh mới.
Đại diện H&M cho rằng Việt Nam có nhiều cơ hội trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, giảm phát thải trong công nghiệp, giải pháp tuần hoàn, số hóa và phát triển lực lượng lao động. Đây không chỉ là những lĩnh vực môi trường. Đó còn là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng suất, giảm rủi ro và tăng khả năng thích ứng trước những thay đổi của thị trường.
Nếu doanh nghiệp chỉ tiếp tục đảm nhận những công đoạn có giá trị gia tăng thấp, việc đáp ứng ngày càng nhiều tiêu chuẩn có thể trở thành áp lực chi phí. Ngược lại, khi doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào lựa chọn nguyên liệu, thiết kế, phát triển mẫu, đổi mới công nghệ và đề xuất giải pháp cho khách hàng, năng lực bền vững sẽ trở thành một phần của giá trị sản phẩm.
Thông tin đến phóng viên Báo Công Thương, đại diện H&M nhận định, những cơ hội lớn nhất đối với Việt Nam sẽ đến từ việc chuyển dịch sang sản xuất có giá trị gia tăng cao hơn, tận dụng tốt hơn các hiệp định thương mại, thúc đẩy tính tuần hoàn và đầu tư vào đổi mới sáng tạo cũng như nguồn nhân lực. Điều đó cho thấy chuyển đổi xanh không thể tách rời quá trình nâng cấp mô hình sản xuất. Một nhà máy sử dụng hiệu quả năng lượng nhưng vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào mẫu mã, nguyên liệu và quyết định của khách hàng sẽ khó tạo ra vị thế khác biệt. Doanh nghiệp cần từng bước làm chủ thêm các khâu có giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng.
Vietnam International Sourcing 2026 kết nối nhu cầu thị trường với năng lực chuyển đổi
Theo nhận định của các chuyên gia, Vietnam International Sourcing - Triển lãm kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế tạo tiếng vang do Bộ Công Thương tổ chức trong nhiều năm gần đây không chỉ là nơi doanh nghiệp Việt Nam giới thiệu sản phẩm. Giá trị quan trọng hơn của sự kiện nằm ở việc đưa nhà sản xuất đến gần hơn với những yêu cầu thực tế của các tập đoàn và hệ thống phân phối toàn cầu.
Vietnam International Sourcing 2026 - Triển lãm kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế dự kiến được Bộ Công Thương tổ chức tháng 9 tới
Tại Vietnam International Sourcing 2026, doanh nghiệp có thể trực tiếp trao đổi với nhà mua hàng về tiêu chuẩn, công nghệ, nguyên liệu, năng lượng và những điều kiện cần thiết để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Theo đại diện H&M, Vietnam International Sourcing là cầu nối quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam và các nhà mua hàng quốc tế xây dựng quan hệ, hiểu rõ kỳ vọng của nhau và đối thoại về những vấn đề rộng hơn của ngành.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Hoàng Thuý, Vụ trưởng, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Thuỵ Điển, kiêm nhiệm thị trường Bắc Âu chia sẻ, thông qua việc tổ chức đoàn doanh nghiệp Bắc Âu tham dự sự kiện, Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển không chỉ đưa các nhà mua hàng đến Việt Nam, mà còn giúp chuyển tải những xu hướng và yêu cầu mới của thị trường Bắc Âu tới cộng đồng doanh nghiệp trong nước. Vai trò của thương vụ vì thế không dừng lại ở kết nối một cuộc gặp. Quan trọng hơn, đó là quá trình giúp doanh nghiệp Việt Nam hiểu thị trường, nhận diện khoảng cách và tìm được đối tác phù hợp cho quá trình chuyển đổi.
Chuyển đổi xanh chắc chắn đòi hỏi vốn, công nghệ, dữ liệu và nguồn nhân lực. Nhưng chậm chuyển đổi cũng tạo ra chi phí ngày càng lớn: mất đơn hàng, giảm khả năng tiếp cận khách hàng mới và bị giới hạn trong những công đoạn có giá trị thấp. Đối với ngành dệt may Việt Nam, phát triển bền vững vì thế không nên được xem là một yêu cầu bên ngoài áp đặt lên doanh nghiệp. Đây có thể trở thành động lực để ngành tái cấu trúc sản xuất, nâng cao giá trị và xây dựng lợi thế cạnh tranh mới.
Sự trở lại của H&M tại Vietnam International Sourcing 2026 cho thấy các tập đoàn quốc tế vẫn nhìn thấy tiềm năng lớn tại Việt Nam. Nhưng khả năng biến tiềm năng đó thành quan hệ hợp tác dài hạn sẽ phụ thuộc vào tốc độ chuyển đổi và năng lực chứng minh kết quả thực chất của từng doanh nghiệp. Trong cuộc cạnh tranh mới, “xanh” không chỉ là trách nhiệm. “Xanh” đang trở thành năng lực để doanh nghiệp tồn tại, phát triển và tiến xa hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Vietnam International Sourcing 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 3 đến 5/9/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn - SECC, TP. Hồ Chí Minh, với các hoạt động triển lãm, hội thảo và kết nối giao thương giữa doanh nghiệp Việt Nam với nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối và đối tác quốc tế.
